Ung thư sớm thường không có triệu chứng
Ngày 12/9, tại TPHCM, Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng phối hợp Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức Hội thảo khoa học “Cập nhật nội soi tiêu hóa chẩn đoán và can thiệp 2026”, với sự tham gia của khoảng 300 chuyên gia, bác sĩ, sinh viên nhóm ngành khoa học sức khỏe. Phát hiện và điều trị ung thư đường tiêu hóa từ sớm là nội dung được các chuyên gia trao đổi tại hội thảo.
Bác sĩ Nguyễn Đức Thông - Trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi, dẫn số liệu cho thấy ung thư dạ dày là một trong những ung thư thường gặp tại Việt Nam. Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 15.000 ca ung thư dạ dày.
Trong hơn 1.600 trường hợp ung thư dạ dày, chỉ khoảng 4% được phát hiện ở giai đoạn sớm, trong khi phần lớn được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với một số nước có chương trình phát hiện sớm ung thư dạ dày như Hàn Quốc và Nhật Bản.
"Việt Nam hiện chưa có chương trình tầm soát ung thư dạ dày trên toàn quốc. Do đó, việc chủ động phát hiện bệnh ở những người có nguy cơ và nâng cao chất lượng nội soi vẫn là vấn đề cần được chú trọng", bác sĩ Thông nói.
Theo bác sĩ Thông, ung thư dạ dày giai đoạn sớm có thể không gây ra triệu chứng rõ ràng. Tại hội thảo,vị chuyên gia đưa ra trường hợp một bệnh nhân nam 69 tuổi không có triệu chứng nhưng phát hiện tổn thương qua nội soi tầm soát.
Một bệnh nhân nữ 67 tuổi khác có đau vùng thượng vị trong 3 tháng, nội soi phát hiện tổn thương chỉ khoảng 10 x 12 mm ở hang vị. Những trường hợp này cho thấy không nên chỉ chờ đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng mới đi kiểm tra. Một số tổn thương ung thư sớm có thể rất nhỏ, biểu hiện kín đáo và dễ bị bỏ qua trong quá trình nội soi.
Ai dễ mắc ung thư dạ dày?
Để phát hiện những tổn thương nhỏ, chất lượng thực hiện nội soi có vai trò quan trọng. Bác sĩ Thông cho biết quy trình cần được thực hiện cẩn thận từ khâu chuẩn bị, làm sạch niêm mạc, bơm đủ hơi đến việc rút máy chậm và quan sát kỹ toàn bộ dạ dày.
Một số tổn thương có thể thay đổi màu sắc, bề mặt hoặc cấu trúc niêm mạc nhưng không dễ nhận ra bằng nội soi thông thường. Khi nghi ngờ, bác sĩ có thể sử dụng nội soi phóng đại hoặc các kỹ thuật tăng cường hình ảnh để quan sát rõ hơn những thay đổi bất thường.
"Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang được nghiên cứu để hỗ trợ bác sĩ nhận diện tổn thương trong quá trình nội soi. Tuy nhiên, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, chất lượng nội soi và năng lực của bác sĩ vẫn là yếu tố nền tảng", bác sĩ Thông thông tin.
Theo bác sĩ Thông, nguy cơ ung thư dạ dày có thể liên quan đến một số tổn thương bất thường ở niêm mạc dạ dày, nhiễm vi khuẩn H.P, tuổi cao, giới tính nam, tiền sử phẫu thuật dạ dày và một số yếu tố di truyền.
Các biểu hiện như đau hoặc đầy tức vùng bụng, nhanh no, chán ăn, buồn nôn, đầy bụng sau ăn có thể gặp ở nhiều bệnh lý tiêu hóa nên dễ bị bỏ qua. Đáng lưu ý hơn là sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, có máu.
Tuy nhiên, việc không có triệu chứng không đồng nghĩa không có nguy cơ. Trường hợp bệnh nhân 69 tuổi được phát hiện tổn thương qua nội soi tầm soát là một ví dụ được đưa ra.
Cách nào làm giảm ung thư dạ dày?
Để giảm nguy cơ ung thư dạ dày, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế ăn mặn và các thực phẩm chế biến sẵn, hun khói, nướng hoặc chiên ở nhiệt độ cao.
Đồng thời, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và tránh các chất kích thích. Duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau xanh, trái cây, kết hợp vận động thường xuyên và nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần bảo vệ sức khỏe tiêu hóa.
Với những người có yếu tố nguy cơ, nên chủ động khám và nội soi theo khuyến cáo của bác sĩ. Việc phát hiện sớm các tổn thương bất thường hoặc ung thư dạ dày có thể giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả.
