Ngắm rồng trên cổ vật

Ngắm rồng trên cổ vật
TP - Họa tiết trang trí trên cột nhà, trang sức, ấn vua… đều hình rồng, ra mắt công chúng trong khuôn khổ trưng bày Rồng trên cổ vật, tại Bảo tàng lịch sử, khai mạc sáng 12-1.
Họa tiết rồng trang trí kiến trúc thời Lý. Ảnh: T.Toan
Họa tiết rồng trang trí kiến trúc thời Lý. Ảnh: T.Toan.

TS. Nguyên Văn Cường, Giám đốc Bảo tàng cho biết, số hiện vật đang lưu giữ tại Bảo tàng được lựa chọn trưng bày có niên đại từ văn hóa Đông Sơn (thế kỷ 7 trước CN đến thế kỷ 1, 2 sau CN), qua thời kỳ đỉnh cao-rồng thời Lý- cho đến đầu thế kỷ XX. Chất liệu đa dạng, theo đặc trưng thời kỳ: đá, gốm, đất nung, đồng, bạc, giấy. Chủ đề rồng được khai thác dưới nhiều phương thức khác nhau, tạo không gian văn hóa đa chiều, cho thấy bàn tay tài hoa của nghệ nhân Việt trải nhiều thời kỳ.

Văn hóa Đông Sơn đặc trưng với chất liệu đồng: Mũi giáo niên đại cách nay khoảng 2.500 năm, rìu, gương và bích (bùa đeo) trang trí các con vật linh được tìm thấy ở Nghi Vệ, Bắc Ninh có niên đại thế kỷ 2-3. Thời kỳ này, hình tượng rồng được thể hiện mềm mại, tính chất lượn sóng của nước đặc trưng yếu tố nước gắn với văn hóa nông nghiệp. Đôi khi, hình tượng rồng được chuyển thành thân thú như hổ, sói đề cao uy quyền của giai cấp thống trị.

Họa tiết rồng thời Lý có đặc trưng mình trơn, thân uốn cong nhiều vòng uyển chuyển, mềm mại và nhỏ dần về phía đuôi. Thời kỳ này, hình tượng rồng Việt Nam thể hiện rõ nét hơn, tượng trưng cho quyền uy tối thượng của các đấng Thiên tử, là linh vật của vua chúa nên gắn với đời sống hoàng tộc. Người xem cũng khám phá ra nhiều họa tiết rồng trang trí trong các công trình kiến trúc bằng đất nung hay gốm men như gạch xây tháp, rồng trang trí trên đô cửa bằng đá niên đại năm 1057, lấy từ chùa Phật Tích (Tiên Du, Bắc Ninh). Đặc biệt, có những bệ đá, bệ kê chân cột đá Lưỡng long tranh châu khá ấn tượng.

Hiện vật thời Lê-Trần, xuất hiện với số lượng không nhiều tại trưng bày, nhưng mang đặc trưng riêng. Rồng thời Trần uy nghi đường bệ, xuất hiện cặp sừng và đôi tay. Chất liệu đồng sử dụng làm quai võng, tìm thấy ở Đông Triều (Quảng Ninh) triều Trần thế kỷ 13-14. Thời Lê, rồng thể hiện trong nhiều tư thế: Rồng tượng trưng cho quyền uy với thân rồng lượn hai khúc lớn, chân có năm móng sắc nhọn, quắp lại dữ tợn. Hiện vật trang trí trên bàn đạp yên ngựa với chất liệu đồng, hoặc rồng trang trí trong công trình kiến trúc với chất liệu đá.

Ấm trà, hộp đựng trà, kim chỉ, chụp tóc của hoàng hậu, cho đến ấn vua thời Nguyễn đều lấy hình rồng trang trí. Rồng thời Nguyễn trở lại vẻ uy nghi, tượng trưng cho sức mạnh vương quyền, được thể hiện dưới nhiều tư thế: ẩn mình trong đám mây, ngậm chữ Thọ rồng chầu mặt trời, chầu hoa cúc, chầu chữ Thọ…

Hiện vật thời Nguyễn xuất hiện số lượng đông đảo, chất liệu ngoài gốm, đồng còn có vàng, bạc, giấy (sắc phong thần), nhưng nhiều nhất vẫn là chất liệu vàng dùng chế tác ấm, hộp đựng trầu, tượng rồng, kim sách (sách bằng vàng) trang trí rồng, mây thời vua Tự Đức. Trong số hiện vật vàng, nổi bật có ấn Khâm văn chi tỷ thời vua Minh Mệnh năm thứ 8; ấn Sắc mệnh chi bảo cũng năm Minh Mệnh thứ 8.

Cùng chuyên mục

Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long năm 2026 khai mạc, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok, tôn vinh bản sắc các dân tộc.

Khai mạc Tuần lễ văn hóa, Lễ hội Ok Om Bok

TPO - Tối 18/11, Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 chính thức khai mạc. Đây là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người dân đối với quê hương, đất nước.

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

"Có những ngày anh thấy cuộc đời sao mà ngột ngạt quá..." - Lời ca trong bài hát Bài này chill phết của Đen Vâu đã miêu tả chính xác cảm giác chênh vênh mà tôi mang theo khi bước vào ngưỡng tuổi hai mươi bảy.

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm gây tranh luận ngay khi sân khấu còn đang lắp dựng. Một số chuyên gia lý giải thực tế tiếp nhận những biểu tượng, mẫu vật cổ trong đời sống đương đại bị đứt gãy nên nhiều người dễ có phản ứng trái chiều.

Hết thời phim 'giang hồ mạng' câu view bằng bạo lực, hung khí

Xóa sổ phim giang hồ mạng

TPO - Các phim ngắn, video bạo lực từng giúp nhiều nhân vật được gọi là “giang hồ mạng” thu hút hàng triệu lượt xem. Sau loạt vụ khởi tố người tổ chức, diễn xuất và phát tán nội dung, vụ Hoàng Mèo, Tấn Bo bị bắt tiếp tục đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của nghệ sĩ khi nhận lời tham gia sản phẩm này.

Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho Phúc Tiệp

Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho Phúc Tiệp

TPO - Sau 25 năm theo đuổi con đường âm nhạc, ca sĩ Phúc Tiệp - học trò của NSND Quang Thọ - thực hiện live show cá nhân mang tên "The Gentleman" (Quý ông). Tổng đạo diễn, nhạc sĩ Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho giọng ca thính phòng Phúc Tiệp.

Trọng Tấn giờ chỉ muốn trồng rau, nuôi mèo

Trọng Tấn giờ chỉ muốn trồng rau, nuôi mèo

TPO - Năm giọng ca tiêu biểu của dòng nhạc thính phòng, dân gian và nhạc cách mạng Việt Nam là Trọng Tấn, Đăng Dương, Việt Hoàn, Lan Anh và Anh Thơ cùng bước lên sân khấu Lửa tuổi 20 - 30 năm một chặng đường. Họ đã có chặng đường gắn bó nhiều kỷ niệm từ thời sinh viên.

Lý giải tạo hình đôi rồng bên Hồ Gươm: Nguyên mẫu rồng thời Lý, không phải cá sấu, bạch tuộc

Lý giải tạo hình đôi rồng bên Hồ Gươm: Nguyên mẫu rồng thời Lý, không phải cá sấu, bạch tuộc

TPO - Những ngày qua, tạo hình đôi rồng trên sân khấu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội nhận những ý kiến đa chiều trên mạng xã hội. Theo chia sẻ của đạo diễn Hoàng Công Cường, thiết kế sử dụng mẫu rồng thời Lý, gắn với dấu mốc định đô Thăng Long năm 1010. Sân khấu là hạng mục lắp đặt tạm thời, sẽ tháo dỡ sau sự kiện.

Du lịch thu 945.000 tỷ đồng, làm gì để giữ chân khách?

Du lịch Việt Nam thu gần 950.000 tỷ, Cục trưởng nói điều cần làm ngay

TPO - Đón khoảng 19,5 triệu lượt khách quốc tế trong 10 tháng năm nay, du lịch Việt Nam đứng trước yêu cầu nâng chất lượng tăng trưởng. “Điều chúng ta cần là những sản phẩm có bản sắc, những dịch vụ chuyên nghiệp và những trải nghiệm khiến du khách muốn quay trở lại” - Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh - cho hay.

Cần phân biệt vai diễn trên phim và cổ xúy giang hồ mạng

Cần phân biệt vai diễn trên phim và cổ xúy giang hồ mạng

TPO - Sau vụ Hoàng Mèo, Tấn Bo bị khởi tố liên quan phim ca nhạc "Huy Bến xe", một số khán giả đặt câu hỏi liệu đóng vai giang hồ, tham gia cảnh đánh nhau có thể bị bắt. Theo giới chuyên gia, cần phân biệt việc xây dựng nhân vật trong tác phẩm với việc dùng phim để khuếch trương hình ảnh “giang hồ mạng”.

Khách Tây học cách thưởng trà giữa phố cổ Hà Nội

Khách Tây học cách thưởng trà giữa phố cổ Hà Nội

TPO - Giữa nhịp sống tấp nập của phố cổ Hà Nội, Tuần lễ Di sản Văn hóa Trà Việt 2026 tại Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây, phường Hoàn Kiếm đang trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút đông đảo giới trẻ Việt Nam và du khách quốc tế đến khám phá, thưởng trà và chạm vào nếp sống thanh tao của người Tràng An xưa.