Ngân hàng thương mại đang được 'nuông chiều'

Nhiều chuyên gia cho rằng, NHNN hiện đang quản lý theo kiểu “chạy theo” các NHTM
Nhiều chuyên gia cho rằng, NHNN hiện đang quản lý theo kiểu “chạy theo” các NHTM
TP - Đặt mình vào vị trí Thống đốc NHNN, TS. Lê Thẩm Dương - Trưởng Khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Ngân hàng TP.Hồ Chí Minh cho rằng cần phải minh bạch để quản lý, và không nuông chiều ngân hàng thương mại (NHTM) như hiện nay.

> Bài học từ thời vỡ quỹ tín dụng

Quá nuông chiều

Nhiều ý kiến cho rằng NHNN đã quá nuông chiều và chạy theo đuôi các NHTM. Còn ông thì đánh giá thế nào về vấn đề này?

Nếu lấy luật làm căn cứ, NHNN đã làm đúng chức năng của mình, và NHNN không phải là ông vua muốn làm gì thì làm bởi các NHTM cũng có chức năng và hoạt động theo luật, họ phải chạy theo lợi nhuận.

Nên nhìn theo chức năng thì tôi thấy NHNN không nuông chiều các NHTM. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tổ chức thực hiện thì NHNN đang quá nuông chiều các NHTM, điều đó thể hiện trong công tác giám sát các NHTM.

Thời gian qua, NHNN ban hành nhiều chính sách về lãi suất nhưng công tác giám sát bị buông lỏng nên việc thực hiện không được như mong muốn. NHNN ra chính sách dựa vào các dữ liệu, đề xuất từ phía dưới, trong đó có các NHTM.

Nếu nắm không chắc các số liệu, các vấn đề thì NHNN sẽ bị các NHTM chi phối. Có hai khả năng xảy ra. Khả năng thứ nhất là NHNN không nắm chắc số liệu, đội ngũ các bộ tham mưu, thừa hành cũng không nắm chắc mọi vấn đề nên phải chạy theo các NHTM.

Khả năng thứ hai, do bản lĩnh của NHNN chưa đủ mạnh trước việc bảo vệ quyền lợi của nhóm lợi ích nào đó, ví dụ, nhóm những NHTM nhà nước, vừa có chức năng kinh doanh, vừa có nhiệm vụ chính trị nên tìm cách bảo vệ quyền lợi của họ.

Tóm lại, những gì thể hiện trong văn bản là không nuông chiều, nhưng trong khâu tổ chức thực hiện thì dường như có nuông chiều, nhất là khâu giám sát.

Nếu là Thống đốc, ông sẽ làm gì để giám sát hoạt động của các NHTM đi đúng những quy định mà pháp luật đặt ra?

Quả là quá khó, vì rắn không được mà nuông chiều thì sẽ bị phê phán. Chưa kể rắn quá sẽ gãy, nên buộc phải lách. Nuông chiều có thể chỉ là chiến thuật nhằm đạt đến mục tiêu nào đó. Nhưng dù gì thì NHNN cũng phải thể hiện tốt vai trò của mình là tạo ra sân chơi để mọi người cùng chơi chứ không phải nhảy vào sân để cùng chơi. Thời gian qua, NHNN chưa làm tốt điều này.

Và ông sẽ làm gì trong việc quản lý các NHTM?

Tôi sẽ minh bạch tất cả về ý đồ, chiến lược phát triển để mọi người cùng nắm rõ và mình không phải chạy theo bất cứ ai.

Làm gì để tái cơ cấu thành công?

Nhiều chuyên gia cho rằng, NHNN hiện đang quản lý theo kiểu “chạy theo” các NHTM
Nhiều chuyên gia cho rằng, NHNN hiện đang quản lý theo kiểu “chạy theo” các NHTM.

Theo ông, để tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thành công, cần phải có những điều kiện gì?

Để tái cấu trúc thành công, phải có 3 dữ kiện, một là xác lập đội ngũ lãnh đạo thực hiện tái cấu trúc phải đủ tầm, có tính tiên phong và gương mẫu; hai là phải tạo ra được sự đồng thuận trong nội bộ, nếu chưa tìm được sự đồng thuận thì sẽ rất khó thành công; ba là việc tái cấu trúc là không có địa vị cấp bậc, mà phải bắt đầu từ nhu cầu từ bên dưới và tất cả mọi người phải tham gia chứ không phải cấp trên chỉ biết ra mệnh lệnh. Đây là kinh nghiệm tái cấu trúc của các quốc gia.

Có hai phương pháp tái cấu trúc. Một là bằng phương pháp kinh tế, như mua bán, sáp nhập…và ban bố những mệnh lệnh mới. Phương pháp này diễn ra rất nhanh chóng nhưng hiệu quả là khó lường vì sẽ gặp phải những phản ứng mạnh mẽ.

Hai là bằng phương pháp tổ chức, đi từ từ từng bước một, theo lộ trình và thứ tự ưu tiên từ trước đến sau. Phương pháp này mất nhiều thời gian nhưng an toàn.

Việc tái cấu trúc sẽ gặp sự phản ứng, thậm chí dữ dội từ chính nội bộ, theo ông phải làm gì?

Đúng vậy! Một anh nào đó đang ở vị trí “ngon”, thu nhập cao, nhưng đùng một cái bứng anh ta ra khỏi chỗ đó để làm lại thì nhất định anh ta phải phản ứng.

Do vậy, khi bị phản ứng, nếu NHNN non tay thì tái cấu trúc sẽ không thành công được. Công tác chuẩn bị tái cấu trúc thật tốt, 75% thời gian dành cho công tác chuẩn bị, chỉ dành 25% thời gian cho hành động tái cấu trúc.

Nếu chuẩn bị không tốt khi tiến hành sẽ bị vấp và dừng lại khiến tiến độ tái cấu trúc bị chậm.

Việc tái cấu trúc các ngân hàng của chúng ta thời gian qua mới chỉ vẽ được lộ trình, mục tiêu nhưng không cụ thể nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ tái cấu trúc.

Theo kế hoạch, trong năm 2012 tiến hành tái cấu trúc 9 ngân hàng yếu kém, trong đó thời gian đầu năm sẽ thực hiện tái cấu trúc 5 ngân hàng nhưng đến nay không thực hiện được như mong muốn.

Xử nghiêm tình trạng “trên bảo dưới không nghe”

Doanh nghiệp (DN) hiện tại đang gặp 2 khó khăn lớn là: Hàng tồn kho và thiếu vốn để hoạt động. Nên trước mắt NHNN phải làm ngay việc hạ lãi suất. Nhìn vào lương cao ngất ngưởng của ngành ngân hàng, trong khi hàng vạn doanh nghiệp phải sa thải nhân công, giảm lương là một nghịch lý. Với mục tiêu lạm phát ở mức 8% thì lãi suất huy động chỉ nên ở mức 7% - 8% và lãi suất cho vay tối đa 11% là hợp lý.

Ngoài ra, phải xử lý triệt để tình trạng “trên bảo dưới không nghe” trong hệ thống ngân hàng. Để làm được việc này, cần thành lập 1 ban thanh tra đặc biệt của NHNN. Thanh tra phải đóng giả người dân, DN để đi vào ngân hàng vay vốn mới hiểu rõ được thực hư thế nào.

Còn vấn đề nợ xấu không thể giải quyết trong thời gian ngắn, nó mất rất nhiều thời gian, nhưng cái có thể làm ngay được là NHNN rà soát, xử lý nghiêm những NHTM trích lập dự phòng rủi ro chưa đúng, nhằm giải quyết và ngăn ngừa khả năng gia tăng các khoản nợ xấu trong hệ thống NH.

Nguyễn Hùng
nguyenhung3009@gmail.com

Cùng chuyên mục

Thanh tra chứng khoán phát hiện vi phạm tại nhiều doanh nghiệp

Thanh tra chứng khoán phát hiện vi phạm tại nhiều doanh nghiệp

TPO - Thanh tra Chứng khoán Nhà nước phát hiện nhiều doanh nghiệp vi phạm quy định, cụ thể như công bố thông tin sai lệch, không minh bạch giao dịch với bên liên quan, sử dụng tài khoản chuyên dụng và cho vay ký quỹ vượt sức mua của nhà đầu tư.

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, thanh khoản xuống thấp

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, thanh khoản xuống thấp

TPO - Thị trường chứng khoán tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi áp lực bán gia tăng trong phiên đáo hạn phái sinh. VN-Index mất mốc 1.700 điểm, xuống mức thấp nhất trong 1 tháng, trong khi thanh khoản suy yếu và khối ngoại bán ròng hơn 1.000 tỷ đồng.

Tập đoàn Hòa Phát 3 năm liền trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam

Tập đoàn Hòa Phát 3 năm liền trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam

Ngày 17/11/2026, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Tập đoàn Hòa Phát được vinh danh doanh nghiệp tư nhân lớn thứ 2 Việt Nam và Top 10 doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Từ 2024 - 2026, Hòa Phát 3 năm liên tiếp nằm trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam.

Tín dụng đen: Công nhân thường xuyên bị đòi nợ, gây sức ép

Tín dụng đen: Công nhân thường xuyên bị đòi nợ, gây sức ép

TPO - Những khoản chi đột xuất như tiền thuê nhà, học phí, viện phí có thể đẩy công nhân vào cảnh thiếu hụt tài chính và tìm đến tín dụng đen với lãi suất, chi phí vay khó lường. Trong khi đó, hàng triệu lao động vẫn gặp rào cản về điều kiện cấp thẻ tín dụng, giải ngân.

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho hợp tác, thúc đẩy kết nối tài chính và đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho hợp tác, thúc đẩy kết nối tài chính và đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho đã trao thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường kết nối tài chính, thúc đẩy cơ hội đầu tư và mở rộng quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Nhật Bản. Sự kiện diễn ra tại Diễn đàn Công tư về Hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến ngày 11/11/2026.

Đưa AI vào nền tảng Internet hộ gia đình

Đưa AI vào nền tảng Internet hộ gia đình

Ngày 19/11/2026, tại Hà Nội, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) phối hợp cùng Tập đoàn Qualcomm chính thức ra mắt phiên bản thử nghiệm Thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8), không chỉ cung cấp đường truyền tốc độ cao mà còn nhận biết, phân tích, chủ động tối ưu hoạt động mạng và tương tác trực tiếp với người dùng bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Tự định giá xăng dầu: Doanh nghiệp lo bị đầu mối chi phối

Giá xăng giảm còn gần 19.000 đồng/lít

TPO - Từ 15h hôm nay (19/11), giá xăng E5RON92 giảm 823 đồng/lít, còn 18.576 đồng/lít. Xăng E10RON95-III lùi về 19.100 đồng/lít, trong khi dầu mazut giảm hơn 1.000 đồng/kg.

Sun Group 7 năm liên tiếp lọt Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Sun Group 7 năm liên tiếp lọt Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Ngày 18/11/2026, tại Lễ vinh danh “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Anphabe tổ chức, Tập đoàn Sun Group tiếp tục được xướng tên trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 (Khối Doanh nghiệp lớn), đồng thời tiếp tục lọt Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn Sinh viên Việt Nam 2026.

GPBank làm mới cách tiếp cận thị trường, đưa dịch vụ đến gần khách hàng

GPBank làm mới cách tiếp cận thị trường, đưa dịch vụ đến gần khách hàng

Không chỉ làm mới hình ảnh thương hiệu, GPBank đang từng bước thay đổi cách tiếp cận và phục vụ khách hàng, từ các hoạt động kết nối trực tiếp tại nhiều thành phố lớn đến phát triển ngân hàng số, nâng cấp trải nghiệm giao dịch và mở rộng giải pháp tài chính. Những chuyển động này, cùng kết quả kinh doanh tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026, đang góp phần định hình một diện mạo mới của GPBank trên thị trường.

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Anphabe – đơn vị tư vấn tiên phong về giải pháp Thương hiệu Nhà tuyển dụng và Môi trường làm việc hạnh phúc chính thức công bố kết quả Bảng xếp hạng Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026. Tại Khối Doanh nghiệp lớn, Tập đoàn Stavian được ghi nhận ở hai thứ hạng riêng biệt: Top 8 ngành Sản xuất, Công nghiệp chế biến/chế tạo và xếp hạng 67 trong danh sách Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026.