Những người trẻ giữ nhà cho gấu

> Duy trì Trung tâm cứu hộ gấu Tam Đảo
> Thế giới dõi theo gấu Tam Đảo

Kiệt mật, tay mất, mũi hỏng

Trung tâm cứu hộ gấu hiện đại nhất Đông Nam Á này đứng trước nguy cơ bị đóng cửa (Tiền Phong đã phản ảnh trong bài “Thế giới dõi theo gấu Tam Đảo"), khiến nhiều người trẻ lo lắng. Chẳng hẹn mà gặp, họ đã tụ lại thành một nhóm tình nguyện mang tên “Action bear” (Hành động vì gấu).

Thuỳ Dung - sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chia sẻ: “Lên đây, em chứng kiến các chú gấu được chăm sóc trong những điều kiện rất tốt. Nếu nơi này đóng cửa thì quả là thảm họa đối với chúng. 104 cá thể gấu là 104 số phận và 104 lý do để giữ lại trung tâm này”.

Thuỳ Dung dõi theo một “cô” gấu bị cụt mất tay trái và tập tễnh bước đi lấy thức ăn. “Cô” gấu này đi chậm nhất trong đàn và nét mặt vẫn hằn những đau thương của quá khứ.

“Cô” từng phải chịu đựng những mũi kim đâm vào ngực để hút mật. Khi phổi đã chằng chịt vết kim đâm, và mật bị hút kiệt, thì người ta chặt luôn tay trái của “cô” để ngâm rượu.

“Cô” chắc sẽ bị chặt luôn tay phải và xẻ thịt một khi không còn sinh lợi cho kẻ nuôi “cô”. May thay, “cô” đã được giải cứu và đưa lên Trung tâm này.

Chú gấu có chiếc răng sứt đang nằm dài trên cỏ kia tên là Zebedee. Ông Tuấn Bendixsen – Giám đốc Trung tâm cứu hộ Gấu (TTCHG) nói: “Cuối năm 2009, người ta gọi chúng tôi vào Huế cứu hộ một con gấu. Chúng tôi vào khu bếp, nơi đặt chuồng gấu. Nơi đó tối đến mức chúng tôi hầu như không nhìn thấy chú gấu.

Zebedee đã bị nhốt ở đó trong suốt 13 năm mà không có một tia nắng mặt trời nào rọi đến.

Mũi của Zebedee bị hỏng hoàn toàn, không bình phục lại được do chú bị bắt khi còn quá nhỏ. Khẩu phần ăn tồi tệ đã làm hỏng răng của Zebedee.

Trong lần kiểm tra sức khỏe đầu tiên, người ta đã phải nhổ đi 12 chiếc răng của chú. Sau này, trong lúc phẫu thuật cắt bỏ túi mật bị hỏng nghiêm trọng của Zebedee, các bác sĩ thú y còn tìm thấy 1 chiếc tăm trong bụng nó.

Nay Zebedee là một chú gấu hạnh phúc sống ở một khu bán hoang dã rộng rãi ngoài trời cùng 20 bạn nữa. Phần thưởng lớn đối với Zebedee là có thể nằm dài thụ hưởng những vạt nắng vàng ấm áp từng xa lạ với chú trong suốt 13 năm”.

Đang trèo trên nhánh cây đằng kia là gấu ngựa Vandrew, được giải cứu về đây từ tháng 7-2010 từ một trại gấu ở Quảng Ninh trong tình trạng sức khỏe rất xấu.

Trên đầu có nhiều vết thương do chà xát vào song cũi cả ngày, bị mất toàn bộ chi trước bên phải và mù mắt bên phải.

Bác sỹ thú y siêu âm, nhìn thấy thành túi mật bị dày hơn bình thường, bị viêm nhiễm và thuỳ gan liền kề có rất nhiều vết sẹo do từng bị kim tiêm đâm quá nhiều lần.

Không phải tất cả các con gấu về đây đều đã bị hút mật, nhưng chúng đều là nạn nhân của nạn buôn bán động vật trái phép. Thông thường, những chú gấu con về đây đều đã bị tách khỏi gấu mẹ. Gấu mẹ bị giết, còn gấu con bị buôn bán tới các trại hút mật.

Gấu mẹ không còn, cũng có nghĩa là chẳng ai có thể dạy gấu con lớn lên, chúng mất hết khả năng tự vệ…, như những đứa trẻ mồ côi...

Phạm Đức Thắng - Trưởng nhóm “Action bear” tâm sự: Lên thăm nhà gấu, em cảm thấy rợn người trước những container nuôi nhốt gấu của trại nuôi gấu lấy mật trái phép mà TTCH Gấu Tam Đảo lưu giữ lại để khách thăm quan được tận mắt chứng kiến.
Mỗi ô là một chỗ chứa dành cho 1, thậm chí 2 chú gấu có thể nặng 150 đến hơn 200 kg. Toàn bộ thùng chứa này đều tăm tối, gỉ sét và hôi hám.

Khi ở trong những điều kiện yếu kém như thế này, có những chú gấu đã bị mù vì không được tiếp xúc với ánh sáng, thể trạng thì yếu dần đi bởi không thường xuyên được vận động cũng như không đủ chỗ để nằm.

Những vết thương do bị chọc, hút lấy mật cũng dễ bị viêm nhiễm hơn do điều kiện vệ sinh ẩm thấp...

Còn có những chiếc lồng sắt nhỏ đã từng giam hãm bao nhiêu chú gấu trong chật chội, tối tăm. “Gấu đã được giải thoát khỏi những nơi đó, nhưng nếu trung tâm này bị đóng cửa thì chúng lại có nguy cơ phải về với cuộc sống lồng cũi. Làm sao để gấu thoát khỏi cảnh sống ấy khi mà ở Việt Nam nhiều người vẫn đang “khoái khẩu” món mật gấu và tay gấu?” - Thắng nói.

Cùng giữ nhà cho gấu

Thắng cùng nhóm của mình đã làm nhiều tờ gấp, trên đó có những dòng chữ như: “Cứu gấu: 104 sinh mạng phụ thuộc vào hành động của bạn”, rồi đến phát ở các trường đại học, trung tâm thương mại lớn để loan báo về chuyện nhà gấu và xin chữ ký bày tỏ quan điểm ủng hộ việc giữ lại TTCHG.

Các bạn trẻ của nhóm Action Bear phát tờ gấp để giữ nhà cho gấu.

Chỉ trong một thời gian ngắn, số chữ ký thu được đã ngoài mong đợi của nhóm: trên 60 nghìn, trong đó, chữ ký của những người trẻ chiếm phần lớn.

Trên tờ gấp, một 9X đã viết những dòng như thế này: “Nhà của gấu phải được giữ. 104 con gấu phải được cứu. Hãy tìm cách để bảo vệ các chú gấu”.

Nhóm "Action Bear" đang dồn sức cho một sự kiện mang tên “Cùng đạp xe giữ nhà cho gấu” (Ride for the bears).

Họ hy vọng thông qua chuyến đạp xe lên Vườn Quốc gia Tam Đảo, những người bạn sẽ biết nhiều hơn về câu chuyện đáng buồn mà TTCHG đang phải đối mặt.

Chuyến đạp xe “giữ nhà cho gấu” sẽ diễn ra ngày 26-1 tới và cho đến nay đã có hơn 300 người đăng ký tham gia.

Nhóm thanh niên tình nguyện "Action Bear" cũng đã tổ chức cuộc toạ đàm mang tên “Chuyện nhà gấu” giữa ông Tuấn Bendixsen - Giám đốc TTCHG, nhà văn, dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng và các bạn trẻ ở Hà Nội.

Tại cuộc toạ đàm, nhiều bạn trẻ đã sốc và buồn khi ông Tuấn Bendixsen cho biết có thể gấu sẽ chốn nương thân vì phải nhường đất xây resort cho một công ty mà trong đó con gái ông Giám đốc Vườn quốc gia Tam Đảo có 10% cổ phần.

Ông Giám đốc Vườn Quốc gia Tam Đảo - Đỗ Đình Tiến là người đã chủ động hợp tác xây dựng TTCHG, nhưng sau đó lại gửi đơn đề nghị xem xét lại khu đất và cũng chính ông là người cho phép Công ty du lịch Trường Giang Tam Đảo (có 10% vốn cổ phần của con gái ống Tiến) vào đo đạc đất của TTCHG.

Và khi nghe ông Đỗ Đình Tiến nói những lời này, không ít người đã cảm thấy sốc: “Tôi thì không ủng hộ việc xây dựng TTCH Gấu lắm. Tôi thấy đưa những con gấu về, cho ăn uống đồ nhập khẩu, rồi nuôi cho béo quay ra... sau này già, nó chết đi cũng chẳng ích gì”.

Tin mới đến khiến nhóm Action bear như vỡ oà trong niềm vui. Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo ý kiến kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: chỉ đạo duy trì hoạt động và tiếp tục triển khai Dự án xây dựng Trung tâm cứu hộ gấu Tam Đảo.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&PTNT chỉ đạo kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ trách nhiệm của Giám đốc Vườn Quốc gia Tam Đảo trong thực hiện chức trách nhiệm vụ và các quy định pháp luật liên quan tới dự án.

Kết thúc có hậu này đã biến ngày đạp xe lên TTCHG tới của các bạn trẻ đây thành chuyến đi chúc mừng gấu không bị mất nhà!