Thống nhất một đầu mối quản lý
Chiều 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã trình bày tờ trình của Chính phủ về dự luật.
Trong lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất bổ sung nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân cung cấp thức ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh và bổ sung quy định về điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.
Liên quan đến việc nâng cao hệ thống tổ chức quản lý Nhà nước theo một đầu mối từ Trung ương đến địa phương, ông Tuyên cho hay, theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Đảng ủy Chính phủ đã giao Đảng ủy Bộ Y tế tham mưu, xây dựng đề án và đã báo cáo Bộ Chính trị.
Bộ Chính trị đã họp, có thông báo ý kiến thống nhất ở Trung ương, cơ quan quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm tập trung về Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế. Sau này các chức năng, nhiệm vụ sẽ được rà soát, đánh giá, chuyển từ các bộ, ngành có liên quan về quản lý theo một đầu mối.
Tại địa phương, tất cả các tỉnh sẽ hình thành Chi cục An toàn thực phẩm. Riêng TP.HCM đang thực hiện mô hình Sở An toàn thực phẩm theo nghị quyết của Quốc hội, được thí điểm trong 3 năm; sau khi kết thúc thí điểm cũng trở về mô hình này. Như vậy, 34 tỉnh, thành phố sẽ hình thành một đầu mối thống nhất là Chi cục An toàn thực phẩm.
Còn ở cấp xã, thống nhất công tác tham mưu quản lý an toàn thực phẩm giao cho Phòng Văn hóa - có cán bộ, chuyên viên tham mưu; còn tổ chức thực thi sẽ có tổ chức liên ngành kiêm nhiệm do lãnh đạo UBND cấp xã tổ chức thực hiện.
Làm rõ ai chủ trì, ai phối hợp và ai chịu trách nhiệm
Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành dự luật.
Để bảo vệ sức khỏe của nhân dân và đảm bảo tính răn đe, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung ngoài các quy định về xử phạt hành chính ở mức cao nhất là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với cơ quan, đề nghị bổ sung các chế tài nghiêm khắc hơn.
"Đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu để kiến nghị bổ sung chế tài xử phạt bổ sung mang tính răn đe cao như cấm có thời hạn hoặc cấm vĩnh viễn việc tham gia hoạt động, hành nghề trong lĩnh vực an toàn thực phẩm đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm cố ý, nghiêm trọng gây ngộ độc thực phẩm", bà Nguyễn Thanh Hải nêu rõ.
Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đến việc phải làm rõ khâu quản lý nhà nước và vấn đề trách nhiệm. Luật này phải làm rõ ai chủ trì, ai phối hợp, phối hợp với bộ nào, bộ nào chính, bộ nào phụ? Ai quyết định và khi xảy ra sự cố ai chịu trách nhiệm?
Chủ tịch Quốc hội đề nghị luật này ban hành phải trả lời 3 câu hỏi: Thực phẩm đến tay người dân có an toàn hay không? Doanh nghiệp tuân thủ tốt có ít thủ tục hơn hay không? Khi xảy ra sự cố có truy được nguồn, xác định được trách nhiệm và xử lý đủ nhanh hay không?
"Tinh thần là một đầu mối, một hệ thống dữ liệu, một chuỗi quản lý, chịu trách nhiệm đến cùng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đồng thời lưu ý, không lấy an toàn thực phẩm làm lý do để phục hồi cơ chế "xin-cho", cũng không lấy cải cách thủ tục làm lý do để hạ chuẩn an toàn.
Cho rằng mỗi chính sách can thiệp trực tiếp vào sản phẩm và sức khoẻ người dân phải dựa trên bằng chứng khoa học, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định rõ tiêu chí phân loại nguy cơ ngay trong luật hoặc giao Chính phủ ban hành kèm danh mục, tránh tuỳ tiện.
"Ví dụ sữa bột trẻ em, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm cho người tiêu dùng, thực phẩm cho người bị tiểu đường... nên thuộc nhóm nguy cơ cao nhất, trong khi gạo đóng túi thông thường thuộc nhóm hậu kiểm”, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ.
