Tối 29/9, dưới một bài viết về quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong nhóm “Con ghét bố mẹ”, ô bình luận liên tục báo có người đang soạn phản hồi. Có lúc gần 10 tài khoản cùng ở trạng thái gõ chữ.
Nhiều ý kiến đến từ những người tự nhận là cha mẹ. Họ kể chuyện con ít nói với gia đình, hỏi nhau nên nghiêm khắc đến đâu, hoặc phản đối cách một số thành viên trẻ nói về bố mẹ trong nhóm hơn 160.000 người.
Nhóm 'Con ghét bố mẹ' tăng nhanh chóng mặt
Cảnh tượng khác với điều nhiều người hình dung khi lần đầu nhìn thấy tên nhóm. “Con ghét bố mẹ” ban đầu được nghĩ là nơi để những người con đăng bài ẩn danh về gia đình. Sau khi tên nhóm lan rộng trên mạng xã hội, nhiều tài khoản tự nhận là cha mẹ tham gia đông đảo.
Trong tối 28/9, nhóm có hơn 40.000 người. Đến đêm cùng ngày, PV Tiền Phong ghi nhận con số gần 90.000. Đầu giờ chiều 29/9, số thành viên đã vượt 110.000. Đến khoảng 20h, nhóm đạt khoảng 160.000 người, chưa có dấu hiệu dừng lại.
Số bài đăng và bình luận vẫn tăng mạnh. Những câu chuyện riêng tư được chụp màn hình và chia sẻ ra ngoài nhóm. Mỗi lần như vậy lại đưa thêm người mới tới xem, tham gia hoặc chỉ để biết vì sao cái tên “Con ghét bố mẹ” đang gây tranh cãi.
Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, Facebook có thuật toán xếp hạng bảng tin dựa trên việc dự đoán, đề xuất nội dung người dùng quan tâm. Điều có thể quan sát rõ hơn là nội dung trong nhóm đã đổi theo lượng người đổ vào.
Bên cạnh các lời tâm sự, xuất hiện thêm những câu hỏi đặt hai thế hệ vào thế đối đầu, những nhận định gay gắt và cả bài viết yêu cầu người khác chọn bên. Đọc một bài đơn lẻ, người xem có thể nghĩ đó là bức xúc riêng của một gia đình. Đọc hàng loạt bài như vậy trong cùng một buổi tối, cảm giác về mâu thuẫn, khác biệt thế hệ ngày càng lớn.
Thực hư chuyện cả trăm nghìn người 'ghét bố mẹ'?
Tên nhóm và số thành viên khi đặt cạnh nhau tạo ra một cách hiểu sai: Có khoảng 160.000 người đang ghét cha mẹ. Con số trên chỉ cho biết lượng tài khoản tham gia nhóm tại thời điểm ghi nhận.
Nó không cho biết độ tuổi, quan hệ gia đình hay quan điểm của từng người. Trong một nhóm công khai, người vào xem cũng có thể tham gia bình luận mà không nhất thiết là thành viên.
Trước khi được chú ý rộng rãi, nhiều bài đăng trong nhóm là những lời kể ẩn danh. Có người buồn vì bị so sánh với anh chị em hoặc bạn học, có người kể chuyện bị mắng, bị kiểm soát điện thoại, người khác nói về một mâu thuẫn kéo dài từ nhỏ.
Các câu chuyện có mức độ rất khác nhau, từ một cuộc cãi vã trong ngày đến trải nghiệm khiến người viết cảm thấy khó gần gũi với gia đình. Dưới một số bài, những người từng gặp tình huống tương tự để lại lời an ủi hoặc gợi ý cách trò chuyện với cha mẹ.
Khi nhóm thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, thành phần tham gia rộng hơn nhiều. Có người gia nhập nhóm vì lo con mình cũng đang tâm sự ở đó. Có người muốn nghe điều trẻ không nói trước mặt mình. Người khác tham gia để phản bác những lời họ cho là thiếu tôn trọng cha mẹ.
PV Tiền Phong ghi nhận hiện tượng cha mẹ vào nhóm tìm con, khuyên nhủ, đôi khi dùng lời lẽ không phù hợp với người trẻ.
Một trong những nội dung thu hút tương tác nổi bật lại là lời than phiền, bất lực của người làm cha mẹ. Dưới một bài đăng trong nhóm, bình luận từ góc nhìn của người làm cha mẹ thu hút khoảng 1.100 lượt thích và 53 câu trả lời.
Tình trạng một nhóm tăng nhanh tới hàng trăm nghìn thành viên cũng đặt ra câu hỏi về cách quản trị và khả năng khai thác lượng người theo dõi về sau. Những chủ đề gia đình dễ thu hút cả người trẻ lẫn phụ huynh, tức hai nhóm độc giả có nhu cầu rất khác nhau.
Đến lúc này, nhiều người đặt khả năng nhóm cố tình đặt tên gây sốc. Trước đây, nhiều hội nhóm cố tình đặt tên gây sốc, chủ yếu câu tương tác, sau đó bán lại nhóm, hoặc hút dày đặc quảng cáo sau đó biến mất hẳn.
Điều cần theo dõi là ban quản trị xử lý nội dung câu kéo tương tác ra sao, có bảo vệ người đăng bài dễ bị tổn thương hay không, và có để thông tin quảng bá chen vào các cuộc tâm sự hay không.
Điều người lớn cần nghe...
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Vũ Việt Anh - Tổng giám đốc Học viện Thành Công, chuyên gia tâm lý giáo dục - cho rằng điều đáng chú ý không chỉ là tên gọi “Con ghét bố mẹ”, mà còn là việc một chuyện riêng trong gia đình có thể thu hút đông đảo người tham gia.
Theo ông, nhiều cha mẹ yêu con nhưng chưa biết cách để con cảm thấy mình được lắng nghe. Người trẻ có thể chưa biết nói ra sự bức xúc mà không khiến cuộc trò chuyện chuyển thành tranh cãi.
“Tôi không cho rằng sự tồn tại của một hội nhóm như vậy đồng nghĩa với việc gia đình Việt Nam đang đổ vỡ hay trẻ ngày nay ghét cha mẹ nhiều hơn trước”, ông nói. Những xung đột từng chỉ được kể trong nhà nay có thêm một không gian công khai để chia sẻ và nhận phản hồi.
Ở tuổi vị thành niên, trẻ bắt đầu muốn được công nhận suy nghĩ riêng. Sau một lần cãi nhau với cha mẹ, việc gặp người có trải nghiệm tương tự có thể giúp các em bớt cô độc.
Tuy nhiên, TS. Vũ Việt Anh lưu ý: “Ban đầu một đứa trẻ có thể nghĩ: ‘Hôm nay bố mẹ không hiểu mình’. Sau nhiều lần tiếp xúc với những thông điệp cùng chiều, suy nghĩ đó có thể dần trở thành: ‘Bố mẹ chẳng bao giờ hiểu mình’”.
Chuyên gia lo ngại khi trẻ kể quá chi tiết hoàn cảnh của mình trên mạng, dù bài viết được đăng ẩn danh. Thông tin về trường học, địa chỉ, ý định bỏ nhà hoặc việc không còn tin ai trong gia đình có thể khiến các em trở thành đối tượng bị người xấu tiếp cận.
Sự dụ dỗ thường bắt đầu bằng những lời tỏ ra thấu hiểu, sau đó mới chuyển sang nhắn tin riêng, xin thông tin cá nhân hoặc yêu cầu trẻ giữ bí mật với cha mẹ.
Nếu biết con tham gia nhóm, phụ huynh không nên lập tức chất vấn hay thu điện thoại. TS. Vũ Việt Anh đề nghị cha mẹ “kết nối trước, tìm hiểu sau, đặt giới hạn cuối cùng”. Cha mẹ có thể hỏi chuyện gì khiến con buồn đến mức phải tìm người khác để chia sẻ, rồi cùng con bàn về cách ứng xử và những thông tin không nên công khai.
Ông nhấn mạnh: “Chấp nhận cảm xúc không đồng nghĩa với chấp nhận mọi hành vi”. Trẻ có thể giận cha mẹ, nhưng vẫn cần được hướng dẫn cách bày tỏ mà không xúc phạm người khác hoặc gây nguy hiểm cho bản thân.
Việc nhiều phụ huynh tham gia nhóm, theo chuyên gia, cũng cho thấy người lớn đang tìm cách thấu hiểu con hơn. Họ có thể không đồng tình với những lời trách móc đọc được, nhưng vẫn muốn biết điều gì khiến một đứa trẻ dễ tâm sự với người lạ hơn người nhà.
“Vì sao có những điều con có thể nói với hàng nghìn người lạ nhưng lại chưa thể nói với chính gia đình mình?” là câu hỏi ông cho rằng cha mẹ cần mang về sau khi rời diễn đàn.