Kỳ nam và những ác mộng của dân phu trầm

Kỳ nam và những ác mộng của dân phu trầm
Hàng ngàn lượt người từ Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên... đã đổ về núi Gộp Ngà (huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa) đào bới rừng để tìm kiếm kỳ nam, nuôi mộng đổi đời.

Kỳ nam và những ác mộng của dân phu trầm

> Nhiều người đi tìm trầm bỏ về
> Đồn trúng kỳ, người tứ xứ kéo về bãi trầm

Hàng ngàn lượt người từ Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên... đã đổ về núi Gộp Ngà (huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa) đào bới rừng để tìm kiếm kỳ nam, nuôi mộng đổi đời.

Hơn một tuần qua, cơn sốt kỳ nam ở khu vực núi Gộp Ngà, xã Sơn Trung, huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa vẫn chưa nguội. Hàng ngàn dân “địu” (người đi tìm trầm) từ các tỉnh thành Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên... đã khăn gói về nơi sơn cùng thủy tận này với ước vọng “trúng” kỳ nam đổi đời.

Một người đào được mẩu kỳ nam bằng ngón tay, nhưng hàng trăm đôi mắt chăm chăm thèm khát
Một người đào được mẩu kỳ nam bằng ngón tay, nhưng hàng trăm đôi mắt chăm chăm thèm khát . Ảnh: Tiến Thành

Tuy nhiên, chuyện đổi đời chưa thấy đâu, chỉ biết đằng sau nghề săn trầm, kỳ nam là cuộc hành trình dài ngày, đầy gian nan thử thách, ăn bụi ngủ rừng... Núi rừng Khánh Sơn những ngày này hầu như đêm nào cũng mưa dầm dề, ẩm ướt. Thế nhưng mỗi ngày vẫn có hơn trăm lượt người băng rừng, lội suối qua tỉnh lộ 9 hoặc lầm lũi cả đêm vòng qua đèo Ngoạn Mục, tiến thẳng lên núi Gộp Ngà đào bới tìm kỳ nam.

Tại khu vực có tin đồn đã trúng “hàng” bạc tỉ (cách gọi của dân săn kỳ nam) ngổn ngang những gốc cây, đá tảng bị đào xới là hàng trăm lán lều, võng dã chiến của những “đội quân” đến từ những vùng quê khác nhau. Có đội chỉ vài người, đội vài chục người và cũng có đội cả trăm người cùng túc trực ngày đêm săn “hàng”. Sống và trải nghiệm bên những phận người này mới thấy cảnh sống của họ chẳng khác nào người rừng: lấy nước uống từ vũng nước ven đường, dùng cành cây nhỏ làm đũa ăn, lấy nắp nồi làm chén cơm...

Chỗ ở chỉ cần một chiếc võng mắc giữa rừng, mặc kệ muỗi cắn và nguy cơ sốt rét rừng. Khi nửa đêm mưa xuống, cả nhóm phải vội cất võng, dựng lán trại bằng tấm nilông giữa rừng cây, rồi mấy chục con người cùng ngồi ngủ gật gù bên bếp lửa tới sáng.

Hầu hết dân săn kỳ nam đều thuộc diện nghèo khó, phải bấm bụng vay tiền, rồi lặn lội đêm hôm cho những chuyến đi tìm giấc mơ tỉ phú. Có người may mắn khi đội mình trúng được một ít kỳ nam bé tẹo, đủ để trang trải chi phí, nhưng cũng không ít người trắng tay ra về trong bộ dạng gầy xọp, đen nhẻm, mắt sâu hoắm vì nhiều đêm thiếu ngủ.

Ông Trương Tấn Đạt (47 tuổi, quê xã Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa) thở dài: “Sau 20 năm bỏ nghề săn hàng, tôi mới trở lại Gộp Ngà bằng đường vòng (tránh chốt chặn của công an, biên phòng) hơn 400 cây số. Phần vì tò mò tin đồn trúng kỳ nam ở quê, nhà lại có 4-5 miệng ăn nên bấm bụng đi. Nhưng tình hình trời cứ mưa như thế này, có lẽ chuyến này về tay không!”.

Dân săn kỳ nam hành quân tìm bãi
Dân săn kỳ nam hành quân tìm bãi.

Sự khắc nghiệt của thiên nhiên chỉ là một phần, dân “ăn trầm” còn phải đánh cược bằng cả máu, mồ hôi và nước mắt với những nguy cơ tai nạn từ cung đường đèo hiểm trở trong đêm tối, những tảng đá núi khổng lồ, chênh vênh; hay nguy cơ bị cướp giật, xin đểu, thậm chí hỗn chiến để giành lấy khu vực.

Thực tế sau trận hỗn chiến xảy ra sáng 27-9, đội quân săn trầm Quảng Nam, Đà Nẵng đã phải nhường chỗ cho đội Vạn Ninh, Khánh Hòa kiểm soát. Tuy nhiên, kết quả sau trận xích mích này thật chẳng đáng: khoảng 1kg kỳ nam được đội Vạn Ninh tìm thấy, phần bị công an thu giữ, phần chẳng thấm tháp khi chia cho hơn 300 con người trong đội.

Chiều mưa rầu rĩ, tôi theo chân một nhóm săn kỳ nam quê Vạn Giã rời núi Gộp Ngà, không khỏi chạnh lòng khi thấy từng tốp người vẫn đang ngược xuôi đổ về đây tìm trầm.

Đúng là ác mộng kỳ nam.

Một thanh niên đứng ngóng cảnh sương mù dày đặc bao phủ núi Gộp Ngà trước khi cùng bạn quyết định đi vào khu vực đào kỳ nam cách đó vài trăm mét
Một thanh niên đứng ngóng cảnh sương mù dày đặc bao phủ núi Gộp Ngà trước khi cùng bạn quyết định đi vào khu vực đào kỳ nam cách đó vài trăm mét.
Bữa cơm chiều chỉ độc một con cá khô nướng của những người săn kỳ nam quê ở xã Vạn Giã (Vạn Ninh, Khánh Hòa)
Bữa cơm chiều chỉ độc một con cá khô nướng của những người săn kỳ nam quê ở xã Vạn Giã (Vạn Ninh, Khánh Hòa).
Một nhóm người săn kỳ nam quê ở Vạn Ninh cùng ngồi chờ mưa tạnh trong túp lều tạm bợ giữa rừng
Một nhóm người săn kỳ nam quê ở Vạn Ninh cùng ngồi chờ mưa tạnh trong túp lều tạm bợ giữa rừng.
Ông Huỳnh, 50 tuổi (trái) và ông Kiệm (quê Vạn Giã, Khánh Hòa) liều mạng ở dưới một tảng đá khổng lồ. Họ ngây thơ tin vào sự an toàn nhờ những cây chống nhỏ nhoi
Ông Huỳnh, 50 tuổi (trái) và ông Kiệm (quê Vạn Giã, Khánh Hòa) liều mạng ở dưới một tảng đá khổng lồ. Họ ngây thơ tin vào sự an toàn nhờ những cây chống nhỏ nhoi.
Khi nửa đêm mưa xuống, cả nhóm người săn kỳ nam cùng ngồi thức tới sáng dưới tấm bạt
Khi nửa đêm mưa xuống, cả nhóm người săn kỳ nam cùng ngồi thức tới sáng dưới tấm bạt.
Cùng đào xới, tìm kiếm kỳ nam tại khu vực rộng hơn 200m2 được cho là có “gốc hàng”
Cùng đào xới, tìm kiếm kỳ nam tại khu vực rộng hơn 200m2 được cho là có “gốc hàng”.
Trong mỗi nhóm săn kỳ nam luôn có một ông trùm ghi tên các thành viên làm việc để dễ chia tiền công nếu “trúng hàng”
Trong mỗi nhóm săn kỳ nam luôn có một ông trùm ghi tên các thành viên làm việc để dễ chia tiền công nếu “trúng hàng”.
Hai thanh niên quê Vạn Thắng, Vạn Ninh nằm nghỉ trưa trước khi tiếp tục đào trầm
Hai thanh niên quê Vạn Thắng, Vạn Ninh nằm nghỉ trưa trước khi tiếp tục đào trầm.
Trúng được một mẩu kỳ nam bằng một đốt tay ở khu vực núi Gộp Ngà
Trúng được một mẩu kỳ nam bằng một đốt tay ở khu vực núi Gộp Ngà.
Sau vài giờ cật lực đào xới, đội săn kỳ nam quê Vạn Giã tìm được vài mẩu kỳ nam bằng đốt tay. Hơn 300 thành viên trong đội cùng hân hoan vui sướng, còn ông trùm vội cất kỳ nam vào túi để tránh bị cướp giật
Sau vài giờ cật lực đào xới, đội săn kỳ nam quê Vạn Giã tìm được vài mẩu kỳ nam bằng đốt tay. Hơn 300 thành viên trong đội cùng hân hoan vui sướng, còn ông trùm vội cất kỳ nam vào túi để tránh bị cướp giật.
Trên đường về quê trưa 28-9, nghe tin đội săn kỳ nam Đà Nẵng chặn đánh ở ngã ba Đồng Lác (TP Cam Ranh), đội săn kỳ nam quê Vạn Ninh phải rút chạy theo đường tắt tới địa phận huyện Cam Lâm
Trên đường về quê trưa 28-9, nghe tin đội săn kỳ nam Đà Nẵng chặn đánh ở ngã ba Đồng Lác (TP Cam Ranh), đội săn kỳ nam quê Vạn Ninh phải rút chạy theo đường tắt tới địa phận huyện Cam Lâm.

Theo Tiến Thành
Tuổi Trẻ

Cùng chuyên mục

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington trên vịnh Đà NẵngẢnh: Nguyễn Thành

Bất ngờ lời chào tiếng Việt trên tàu sân bay Mỹ

TP - Từ biển khơi, giữa tiếng sóng, tiếng động cơ và những mệnh lệnh bằng tiếng Anh, bất ngờ một giọng nữ cất lên qua bộ đàm tàu Pilot của Hoa tiêu hàng hải: “Xin chào các Hoa tiêu Việt Nam. Tôi người gốc Việt, chúng ta có thể trao đổi bằng tiếng Việt”. Khoảnh khắc ấy khiến những người có mặt trên tàu hoa tiêu không khỏi bất ngờ, thích thú và xúc động.

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

TPO - Dọc từ cửa biển cuối sông Hậu vào sâu trong đất liền, những vết sạt lở đang ngày một dài thêm. Rừng phòng hộ bị sóng biển cuốn đi, thân đê trơ trọi trước con nước. Ven sông, đường làng sụp xuống từng mảng, người dân thấp thỏm mỗi đêm vì không biết đất dưới chân mình sẽ biến mất lúc nào.

Đồng bào vui mừng khi thấy ngôi trường khang trang mọc lên giữa núi rừng Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn-Bài cuối: Niềm vui trường mới

TP - Đã qua rồi thời những cậu học trò nhỏ Giẻ Triêng, Cơ Tu phải đùm cơm mì nướng, đi bộ ròng rã 7 ngày đêm băng qua những cánh rừng rình rập thú dữ để đến trường. Hôm nay, giữa những ngọn núi mờ sương của dãy Trường Sơn, một “mái ấm tri thức” bề thế đang mọc lên trong giọt mồ hôi của những người lính áo xanh và niềm tin son sắt của dân bản.

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

TPO - Căn nhà tình nghĩa xây kiên cố, sau 1 đêm chỉ còn một phần tường gạch nằm chênh vênh bên mép nước. Cả một cơ ngơi gần chục công đất ‘bốc hơi’ không còn dấu vết, thực tế đang diễn ra ở Cồn Hô (xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long) do sạt lở. Buộc những người nông dân trên cồn phải lựa chọn tháo chạy hay đánh cược mạng sống để trụ lại.

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

TPO - Đồng bằng sông Cửu Long đang 'teo tóp' dần khi sạt lở ngày càng dữ dội, liên tục nuốt đất đai, nhấn chìm xóm làng. Từ những dải đất trù phú ven sông, cồn bãi phì nhiêu, tới những tuyến đê kè kiên cố đều có thể bị xói lở, nhà cửa, đất sản xuất đâu đều có thể bị 'hà bá' nuốt trong chớp mắt.

Lính Sư đoàn Phòng không 375 bám bờ ta-luy làm việc giữa cái nắng như đổ lửa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn -Bài 2: Chạy đua với thời gian

TP - Dự án trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS có sự tham gia của Sư đoàn Phòng không 375, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 574, Vùng 3 Hải quân, lực lượng dân quân thường trực và Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng. Đến tháng 8/2026, trước yêu cầu cấp thiết về tiến độ, các đơn vị quân đội tiếp tục được tăng cường lực lượng; mỗi công trường có hơn 150 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có nhiều cán bộ, đảng viên với tay nghề xây dựng vững vàng, trực tiếp làm việc xuyên đêm.

Trung tá Hoàng Anh Hoài (thứ 2 từ trái sang), nhân viên ra-đa tàu (Vùng 3 Hải quân) từng tham gia xây dựng công trình ở đảo Sơn Ca, quần đảo Trường Sa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn: Nắng lửa đỉnh núi

TP - Tháng 7/2025, dự khởi công những ngôi trường liên cấp Tiểu học, THCS đầu tiên tại tỉnh Điện Biên, sau đó phát động xây dựng 248 trường nội trú liên cấp trên cả nước, trong đó có thành phố Đà Nẵng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Công trình này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào biên giới, hướng tới mục tiêu lâu dài nâng cao chất lượng đời sống nhân dân vùng biên”.