Ngày Khao lề thế lính

Đua thuyền câu với hình nhân những phu binh Hoàng Sa ra khơi
Đua thuyền câu với hình nhân những phu binh Hoàng Sa ra khơi
TP - Hôm qua (16-3 âm lịch), đến hẹn lại lên, lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi diễn ra trang nghiêm. Người ta ngóng đợi thuyền trưởng Trần Hiền - đang bị phía Trung Quốc bắt giữ cùng 20 ngư dân ở Hoàng Sa - trở về trong ngày này như thuyền trưởng Mai Phụng Lưu mấy năm trước. Nhưng rồi, chỉ thấy hình ảnh cương cường, của lão ngư Trần Mười - cha của Trần Hiền, và dập dềnh những thuyền hình nhân.

> Khai lễ khao lề thế lính Hoàng Sa

Ông Hoàng Sa linh thiêng

Thùng… thùng… thùng! Tại Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa, ông Trần Mười (69 tuổi) đánh những hồi trống để cúng vong linh các chiến binh Hoàng Sa.

Hôm nay, bà con từ đình An Vĩnh sẽ đến rước sắc chiến binh Hoàng Sa về làm lễ Khao lề thế lính.

Dù đã có tuổi nhưng vóc người của ông Trần Mười vẫn vạm vỡ với chiều cao khoảng 1,75 m, cánh tay dài như chiếc sào, mặt hằn lên nét gân guốc, ánh mắt đầy thần sắc...

Đó là cha ruột của thuyền trưởng Trần Hiền đang bị Trung Quốc giam giữ ở Hoàng Sa. Đúng như người ta nói, ông Mười là một lão kình ngư đầy uy lực!

Ngày 16-3 âm lịch hằng năm, người dân trên đảo Lý Sơn lại tổ chức làm lễ Khao lề thế lính để tưởng nhớ những chiến binh đã hy sinh mấy trăm năm về trước, khi phụng mệnh triều đình ra trấn giữ Hoàng Sa.

Năm nay, trong buổi lễ, nhiều người nhắc đến chuyện 21 ngư dân trên hai tàu của Trần Hiền và Lê Vinh đang bị Trung Quốc bắt giữ ở Hoàng Sa từ ngày 3-3-2012.

Khí chất như thép của lão ngư Trần Mười khi nói về Hoàng Sa
Khí chất như thép của lão ngư Trần Mười khi nói về Hoàng Sa .

Nhớ 2 năm trước, phía Trung Quốc bắt giữ 2 tàu cá của ngư dân Tiêu Viết Là ở xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Mai Phụng Lưu ở huyện đảo Lý Sơn. Phía Trung Quốc đòi tiền chuộc là 70.000 nhân dân tệ/tàu.

Các ngư dân cương quyết không nộp phạt. Tròn 1 tháng 8 ngày giam giữ, Trung Quốc đã dồn tất cả 23 ngư dân lên chiếc tàu nhỏ của ông Mai Phụng Lưu và đẩy về quê. Riêng con tàu của ngư dân Tiêu Viết Là thì bị tịch thu thay cho tiền nộp phạt.

Lần ấy, tàu chở 23 ngư dân về đến đảo Lý Sơn đúng vào ngày Khao lề thế lính.

Lần đó, một người nhà của ngư dân kể, chị đã lên miếu thờ và xin ông Hoàng Sa phù hộ để chồng con trở về. Xin xong đúng 3 ngày, mấy ông trở về quê cái rẹt!

Đó chỉ là một sự ngẫu nhiên. Nhưng câu chuyện đã trở thành một kiểu niềm tin trong lòng ngư dân Hoàng Sa. Chính vì vậy, lần này, nhiều người đã đến đình xin ông Hoàng Sa linh thiêng tiếp tục phù hộ cho các ngư dân trở về.

Không thể cản đường ra Hoàng Sa

Đua thuyền câu với hình nhân những phu binh Hoàng Sa ra khơi
Đua thuyền câu với hình nhân những phu binh Hoàng Sa ra khơi.

“Biển đảo Hoàng Sa nhất định là của Việt Nam. Bác đã nói với vợ thằng Hiền là nếu nó điện về thì cũng cương quyết nhắc lại lời ba là không nộp tiền phạt. Nếu phạt được thì họ ăn quen”.

Vừa nói, ông Trần Mười vừa vung bàn tay chỉ về phía biển. Dù đã già, nhưng đôi tay của ông vẫn rắn chắc. Ông Mười kể, khi có tuổi phải nghỉ biển, ông chuyển giao nghề nghiệp cho thằng con đi Hoàng Sa.

Ông Mười đã mưu sinh ở Hoàng Sa suốt 20 năm. Mỗi khi xuất bến đi Hoàng Sa, ông Mười chạy vào Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa thắp hương và cáo với tiên linh, ông bà.

Thời ông Mười, các ngư dân hành nghề lặn ở Hoàng Sa thiếu nhiều máy móc. Vậy là lặn chay. Mỗi ngư dân ôm quả đạn pháo 105 (ruột bên trong là bê tông) để tăng thêm trọng lượng. Các ngư dân lao chúi đầu xuống đáy biển ở độ sâu 50m.

Cứ vài phút thì nổi lên. Cuộc sống dưới nước quanh năm đã tạo cho các ngư dân một cơ thể cường tráng hơn người. Hiện nay gần 70 tuổi, ông Mười vẫn có thể vung tay bơi sải hàng cây số trên biển.

“Có lẽ ngày Khao lề nó sẽ về”, nhắc đến con, ông Mười thổ lộ với niềm hy vọng mơ hồ. Nhưng, lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa đã mãn, tiếng trống thùng thùng đã hòa vào biển ngút ngàn, những con tàu chở hình nhân đã phiêu dạt giữa trùng khơi.

Vậy nhưng người thân của các ngư dân vẫn biệt tăm. Từ ngày các ngư dân bị Trung Quốc bắt giữ ở quần đảo Hoàng Sa, phía Trung Quốc đã cho thuyền trưởng Trần Hiền điện về nhà 4 lần. Không đòi được tiền, ngư dân bị cắt liên lạc.

5 chiếc thuyền buồm được mô phỏng theo hình những chiếc thuyền câu tư của lính Hoàng Sa thời trước được phục dựng.

Tìm một tấm ảnh cũ, tôi chợt giật mình, thì ra những năm trước đây, lão ngư già Trần Mười chính là người dẫn đầu đoàn binh phu cùng các trai tráng khiêng những chiếc thuyền lính Hoàng Sa để thả về biển.

Năm nay, 5 chiếc thuyền câu chở hình nhân ra khơi được gia cố đáy thuyền rộng, trọng lượng cao hơn con thuyền để vượt sóng.

Những hình nhân dù chỉ là hình tượng, dù chỉ là những vật vô tri, nhưng trong tâm trí những người dân, đó là những chiến binh Hoàng Sa bằng xương bằng thịt.

Ngày xưa, những binh phu Hoàng Sa ra khơi, trong lòng người ở lại vang lên câu ca não nề: “Hoàng Sa trời nước mênh mông, người đi thì có mà không thấy về…”.

21 ngư dân chưa trở về. Người thân của họ dù buồn nhưng vẫn vững vàng, không chao đảo. Những người vợ, người mẹ của các ngư dân, tâm tình: “Nhờ Nhà nước đấu tranh để thả người. Không nộp tiền cho Trung Quốc. Hoàng Sa là của Việt Nam ta thì sao lại mang tiền dâng cho họ?”.

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa đã mãn, tôi nhìn ông Trần Mười với ánh mắt chia sẻ sự thông cảm khi thằng con trai của ông vẫn đang bị giam giữ ở Hoàng Sa.

Lão ngư có sức vóc như lực điền này nói thật hào sảng: “Nếu Trung Quốc bắt rồi thả thì hôm sau con tôi lại đi Hoàng Sa. Không ai có thể cấm đường ra Hoàng Sa”.

Cùng chuyên mục

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…