UNESCO vinh danh Nguyễn Du như thế nào?

UNESCO vinh danh Nguyễn Du như thế nào?
TP - Thiếu chút nữa, chúng ta phải chờ 50 năm nữa mới có cơ hội đệ trình hồ sơ vinh danh đại thi hào Nguyễn Du, theo lời TS. Phan Tử Phùng - người tham gia quá trình làm hồ sơ trình UNESCO.

> Tượng đài Bác khắp năm châu
> Khánh thành tượng đài “Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên”

Tầm ảnh hưởng của cụ Nguyễn Du

Trước nhiều thông tin rằng UNESCO vinh danh Nguyễn Du là Danh nhân Văn hóa Thế giới sau nhiều lần “ngấp nghé”, phóng viên liên hệ với Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam để biết thêm thông tin.

Đại diện Ủy ban cho biết, Hội đồng Chấp hành UNESCO thông qua Nghị quyết 191/EX32, kiến nghị với Đại hội đồng rằng UNESCO trong hai năm 2014-2015 sẽ phối hợp để tổ chức chuỗi sự kiện kỷ niệm các nhân vật do các quốc gia thành viên đệ trình hồ sơ, trong đó có hồ sơ về đại thi hào Nguyễn Du.

Lâu nay, nhiều người nghĩ Nguyễn Du đã được UNESCO vinh danh. Thực tế, năm 1965 Hội đồng Hòa bình Thế giới kỷ niệm long trọng 200 năm sinh Nguyễn Du cùng 8 nhà văn hóa các nước như Horace (La Mã), Dante (Ý), nhà bác học Lomonoxop (Nga). Nhưng không có nghĩa, UNESCO tự động vinh danh Nguyễn Du.

Được hỏi liệu có danh hiệu Danh nhân Văn hóa Thế giới, vị này cho hay: Không có danh hiệu này mà hàng năm, UNESCO vẫn xét các hồ sơ để vinh danh các nhân vật có tầm ảnh hưởng quốc tế do các nước thành viên đệ trình. Hồ sơ được phê chuẩn phải đáp ứng tiêu chí: Nhân vật có tầm ảnh hưởng ở khu vực và quốc tế trong 5 lĩnh vực: văn hóa, giáo dục, khoa học tự nhiên-xã hội và thông tin (trừ liên quan đến chiến tranh); đúng dịp kỷ niệm năm sinh và năm mất theo bước tuổi 50.

Ví dụ trong số hồ sơ được thông qua dịp này, UNESCO tôn vinh nhân sinh nhật 600 của nhà thơ, nhà triết học Abd-Rahman Jami (Tajikistan), hoặc 100 năm ngày sinh nhà văn Pháp Marguerite Duras.

UNESCO đánh giá cao hồ sơ về đại thi hào Nguyễn Du. Bởi đã nêu bật tầm ảnh hưởng của Nguyễn Du và giá trị của Truyện Kiều. Theo TS. Phan Tử Phùng, một trong những yếu tố quyết định sự thành bại của hồ sơ nằm ở chỗ, chúng ta phải nói được tầm tác động của Truyện Kiều trong nước, khu vực và thế giới.

“Nguyễn Du giàu tư duy độc lập sáng tạo, có tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc đã dũng cảm vượt qua rào cản nặng nề hàng ngàn năm của Hán văn để viết bằng Việt văn”, ông nói.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Tuấn- thành viên Ban vận động UNESCO vinh danh Nguyễn Du- nói thêm về khía cạnh này: Sức lan tỏa của Truyện Kiều còn ở chỗ, trong dân gian người ta có thể vận dụng từng câu Kiều thay lối diễn đạt một số tình huống trong đời sống.

Nhân chuyến thăm Việt Nam, cựu Tổng thống Bill Clinton đọc câu Kiều: Sen tàn cúc lại nở hoa. Rất nhiều nhà nghiên cứu thế giới quan tâm Truyện Kiều. Tác phẩm của Nguyễn Du được dịch ra hơn 20 thứ tiếng kể cả Pháp, Mỹ- hai quốc gia có tác động lớn nhất.

Hồ sơ lên đường vào phút chót

Để kịp vinh danh năm 2014-2015 thì hồ sơ khoa học, kèm Công hàm Chính phủ phải gửi đến Ban thư ký UNESCO ở Paris trước tháng 1/2013 để thẩm tra, trình Hội đồng Chấp hành xét duyệt trong phiên họp tháng 4/2013.

Sau khi thảo luận ra Nghị quyết sẽ phải trình Đại hội đồng UNESCO phê duyệt tháng 11/2013. Thực hiện đúng lộ trình, các nhà soạn thảo phải trình hồ sơ, kèm công hàm trong tháng 12/2012.

Một thành viên soạn thảo bảo, cái khó nhất không phải làm hồ sơ, mà là “chạy” kịp giấy tờ, cụ thể ở đây là Công hàm Chính phủ. Trước đó, Ban Vận động UNESCO vinh danh Nguyễn Du kịp hình thành, quy tụ nhiều nhân vật ở nhiều tổ chức, hoạt động trên tinh thần tự nguyện, ở từng giai đoạn như: nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm, ông Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật VN.

Bắt tay vào cuộc đua thủ tục, những người soạn thảo vấp phải không ít trở ngại. Có người bảo: Nguyễn Du đã được UNESCO vinh danh rồi, còn làm gì nữa.

Có người trả lời: Chưa thấy cấp trên có chỉ thị gì. Lại có ý kiến của một lãnh đạo Bộ liên quan: Việc này đã có Đảng và Nhà nước lo, là danh nhân thế giới thì đã lên danh sách rồi, đến hẹn tự khắc họ công nhận thôi.

“Có đủ giấy tờ để xin Công hàm Chính phủ, nhưng bị tắc. Đúng buổi chiều trước hạn một ngày mới xin được chữ ký vào Công hàm Chính phủ.

Đêm trước hạn cuối cùng, hồ sơ vinh danh Nguyễn Du mới được UNESCO Việt Nam gửi bằng thư điện tử tới Ban thư ký ở Paris. Nếu không, việc đề nghị vinh danh này phải chờ 50 năm nữa, đến kỳ kỷ niệm 300 năm sinh của nhà thơ”, ông Phùng nói.

Cùng chuyên mục

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

TPO - Trước ngày giỗ nghệ sĩ cải lương Thanh Nga, con trai bà xúc động nhận bằng Tổ quốc ghi công của mẹ sau 47 năm có quyết định công nhận liệt sĩ. Với nhiều khán giả, đây cũng là dịp biết thêm về cuộc đời người nghệ sĩ được gọi là “Nữ hoàng sân khấu”, tài hoa nhưng bạc mệnh.

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

TPO - Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan được tổ chức trang trọng tại chùa Tam Chúc (Ninh Bình) vào chiều 14/11, với sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Thái Lan, Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo tăng ni, phật tử.

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

TPO - Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia "Profile Đất nước của tôi", bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

Không chỉ tôn vinh nhan sắc, “Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027 – Miss Multicultural Vietnam 2027” hướng tới tìm kiếm người phụ nữ hội tụ trí tuệ, bản lĩnh, tâm hồn đẹp và sự am hiểu văn hóa dân tộc. Người đăng quang được kỳ vọng không chỉ đại diện cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam mà còn mang sứ mệnh gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đến bạn bè quốc tế.

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

TPO - Sáng 14/11, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và trao bằng Tiến sĩ năm 2026. Trong khuôn khổ buổi lễ, NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và lịch sử sân khấu.

Tranh cãi vì… bò biết bay

Tranh cãi vì… bò biết bay

TPO - Bò Sữa Bay có lẽ là bộ phim Việt phân cực khán giả nhất trong năm nay. Phim trở thành đề tài bàn tán sôi nổi của giới mộ điệu điện ảnh trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Threads. Những cuộc tranh luận sôi nổi trải dài từ các tầng sâu ý nghĩa của hình ảnh con bò biết bay, về việc phim có cần phải “dễ hiểu”, và cả về độ tuổi chính xác của chàng đạo diễn.

Phó Trưởng Ban tổ chức: 'Mong Hoa hậu Yến Trang và hai á hậu trân trọng giá trị cốt lõi cuộc thi'

Phó Trưởng Ban tổ chức: 'Mong Hoa hậu Yến Trang và hai á hậu trân trọng giá trị cốt lõi cuộc thi'

TPO - Phát biểu chào mừng Top 3 Hoa hậu Việt Nam 2026 trong sự kiện chào đón Hoa hậu, Á hậu và dàn người đẹp sáng 13/11, nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Phó Trưởng Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 - bày tỏ mong muốn các người đẹp luôn giữ sự giản dị, chân thành, đồng thời trân trọng giá trị cốt lõi của cuộc thi.

Tuần lễ Văn hóa và Lễ hội Ok Om Bok Vĩnh Long diễn ra từ 18-24/11 với màn biểu diễn nhạc ngũ âm số lượng người tham gia nhiều nhất Việt Nam.

Sắp có thêm kỷ lục Việt Nam trình diễn nhạc cụ ngũ âm tại Vĩnh Long

TPO - Tuần lễ chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Vĩnh Long dự kiến sẽ có sự kiện trình diễn nhạc cụ ngũ âm của đồng bào dân tộc Khmer với số lượng nhạc công, nghệ nhân, diễn viên nhiều nhất Việt Nam. Trong tuần lễ cũng diễn ra giải đua ghe Ngo truyền thống của đồng bào miền sông nước.

Đừng để văn hóa dân tộc trở thành ‘người khách’ trong chính ngôi trường Việt Nam

Đừng để văn hóa dân tộc trở thành ‘người khách’ trong chính ngôi trường Việt Nam

TPO - Giáng sinh, Halloween và nhiều lễ hội có nguồn gốc nước ngoài ngày càng hiện diện trong đời sống học đường. Đó là một biểu hiện của giao lưu văn hóa. Nhưng khi một đứa trẻ lo lắng, không muốn đến lớp vì thiếu trang phục theo chủ đề, trong khi những giá trị văn hóa truyền thống chưa được chuyển tải đủ hấp dẫn, câu hỏi đặt ra là: Chúng ta đang giáo dục bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ như thế nào?

Hạnh phúc từ những người cùng tôi giữ dòng điện

Hạnh phúc từ những người cùng tôi giữ dòng điện

Tháng 8/2024, tôi khoác màu áo Nhiệt điện Cần Thơ tham dự Giải hội thao công nhân, viên chức, lao động Tổng công ty tại Phú Yên. Sau ba tháng miệt mài tập luyện, tiếng hô “Cần Thơ cố lên!” bên sân cỏ trở thành một kỷ niệm tôi vẫn mang theo.

Màn kết concert Thanh xuân khiến hàng chục nghìn người xúc động

406 chương trình rộn ràng đón Ngày Văn hóa Việt Nam

TPO - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được tổ chức lần đầu tiên trên phạm vi toàn quốc với hơn 400 chương trình, hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố. Từ biểu diễn nghệ thuật, triển lãm di sản đến lễ hội truyền thống và trải nghiệm văn hóa cộng đồng, chuỗi sự kiện tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia, thưởng thức các giá trị văn hóa dân tộc.