Từ miền núi xa xôi, các em gửi về niềm hạnh phúc đặc biệt

Ngày nhận quyết định về công tác ở một ngôi trường vùng cao biên giới Quảng Nam, tôi vừa rời giảng đường đại học.

Tuổi trẻ ngày ấy có nhiều háo hức, nhưng cũng có một nỗi lo rất thật lần đầu tiên xa nhà, đến một nơi mà trước đó tôi chỉ hình dung qua những câu chuyện. Con đường lên trường quanh co giữa núi. Chung quanh là những dãy núi cao nối tiếp nhau, những mái nhà sàn thấp thoáng dưới màu xanh đại ngàn. Ngôi trường nằm trên một ngọn đồi, nhỏ bé và bình yên giữa mênh mông núi rừng.

Những ngày đầu, tôi nhớ nhà đến nao lòng. Tôi nhớ căn nhà của mình, nhớ bữa cơm có người thân, nhớ những con đường quen thuộc và những buổi chiều có thể trở về nhà sau một ngày đứng lớp. Ở nơi ấy, mọi thứ đều xa lạ. Chiều xuống rất nhanh. Núi rừng rộng quá, còn một cô giáo trẻ vừa rời trường đại học như tôi thì dường như bé nhỏ quá.

Có những buổi tan học, tôi đứng rất lâu trên sân trường, nhìn về phía những dãy núi trùng điệp và tự hỏi “Mình sẽ ở đây bao lâu?”.

Bản làng giờ có nhiều thay đổi, nếp xưa vẫn giữ trong mái nhà sàn.

Tôi không ngờ câu hỏi ấy cuối cùng lại có một đáp án dài đến tám năm. Tám năm đủ để một miền đất xa lạ trở thành thân quen. Tôi quen với những buổi sáng mây còn vương trên sườn núi, quen con đường đến trường, quen những mái nhà sàn thấp dưới chân đồi, quen với tiếng gọi trong trẻo của học trò mỗi buổi sáng, quen cả những ngày mưa đường trơn, những hôm thời tiết khắc nghiệt, những thiếu thốn mà những ngày đầu tôi từng nghĩ mình khó lòng thích nghi.

Nhưng điều giữ tôi ở lại lâu hơn dự định không phải là cảnh vật mà đó là các em. Những đứa trẻ vùng cao với đôi mắt trong veo và nụ cười hồn nhiên, có em đi một quãng đường xa để đến lớp, có em còn thiếu thốn sách vở, quần áo, những điều tưởng như rất bình thường với trẻ em ở miền xuôi. Nhưng khi bước vào lớp, các em vẫn háo hức, vẫn cười, vẫn gọi “Cô ơi!” bằng một giọng trong trẻo đến lạ.

Tôi dần nhận ra, phía sau mỗi ánh mắt học trò là một câu chuyện, những gia đình còn nhiều nhọc nhằn, những người cha, người mẹ quanh năm gắn với nương rẫy. Họ không có nhiều vật chất để dành cho thầy cô, nhưng mỗi lần gặp, họ luôn hỏi han chân thành, luôn dành cho chúng tôi sự nồng nhiệt của những người coi thầy cô như người nhà, một lời hỏi thăm, một nụ cười, một món quà nhỏ của núi rừng chừng ấy thôi cũng đủ làm ấm lòng một người xa quê.

Tôi đến đó với suy nghĩ mình sẽ mang con chữ đến cho học trò nhưng càng ở lâu, tôi càng hiểu rằng mình cũng là người đi học. Tôi học từ các em cách vui với những điều giản dị, học cách kiên nhẫn, học cách biết ơn một bữa cơm đủ đầy, một con đường thuận tiện, một buổi chiều được trở về nhà. Và quan trọng hơn, tôi học được rằng hạnh phúc không phải lúc nào cũng là có thật nhiều.

Đôi khi, hạnh phúc chỉ là một đứa trẻ nhìn thấy cô giáo và chạy lại gọi một tiếng “Cô ơi!”. Đôi khi, hạnh phúc là cảm giác biết mình đang có ích ở một nơi nào đó. Và đôi khi, hạnh phúc là được một người nhớ đến.

Tám năm trôi qua, tôi từng nghĩ mình chỉ lên vùng cao để làm việc, rồi một ngày sẽ trở về. Nhưng đến khi ngày ấy thực sự đến, tôi mới hiểu rằng có những nơi mình tưởng chỉ đi qua, cuối cùng lại ở lại rất lâu trong ký ức.

Ngày chia tay, tôi đứng trên sân trường nhìn ngọn đồi quen thuộc, nhìn những dãy núi xanh xa xa và những gương mặt học trò đã gắn bó với mình suốt bao năm. Tôi đã từng nhớ nhà đến nao lòng khi mới lên đó vậy mà ngày rời đi, tôi lại thấy mình nhớ nơi ấy. Hóa ra, con người ta có thể có nhiều hơn một nơi để thương nhớ.

Tôi trở về quê nhà công tác, cuộc sống hiện tại gần gia đình hơn, thuận tiện hơn. Tôi cứ nghĩ khoảng cách sẽ khiến những kỷ niệm vùng cao dần lùi lại phía sau. Nhưng không, thỉnh thoảng, một cuộc gọi, một tin nhắn của học trò lại đưa tôi trở về ngọn đồi năm ấy.

“Cô ơi, cô khỏe không?”.

Một câu hỏi đơn giản thôi mà bao nhiêu ký ức bỗng ùa về. Rồi có những ngày, người giao hàng gọi tôi xuống nhận một gói đồ. Mở ra, tôi bất ngờ thấy mớ rau dớn xanh non được bó cẩn thận, những chùm bòn bon còn vương mủ, có lần là chai mật ong vàng sóng sánh. Những sản vật của núi rừng theo các em xuống phố, tìm về với cô giáo cũ.

Các em gửi chẳng phải vì đó là những món quà quý giá. Tôi biết, các em gửi vì nhớ cô. Tôi thường cầm những món quà ấy thật lâu, mớ rau dớn có thể chỉ là một món ăn của núi, những chùm bòn bon có thể chỉ là thức quả theo mùa, chai mật ong có thể chẳng đáng bao nhiêu tiền nhưng với tôi, chúng quý vô cùng.

Bởi trong đó có cả một miền ký ức, có con đường núi quanh co, có những mái nhà sàn thấp, có sân trường trên ngọn đồi, có những gương mặt học trò năm nào, có bàn tay của ai đó đã hái rau, chọn quả, lấy mật rồi cẩn thận gửi xuống cho cô. Và có một điều rất khó gọi tên cảm giác mình vẫn được các em nhớ đến, dù đã rời xa nơi ấy.

Ngày còn ở vùng cao, tôi cứ nghĩ mình là người cho đi. Tôi dạy các em con chữ, động viên các em đến lớp, cùng các em đi qua những ngày khó khăn. Bây giờ nhìn lại, tôi mới biết mình đã nhận được nhiều hơn thế, các em đã cho tôi một phần tuổi trẻ, cho tôi những năm tháng đẹp đẽ mà nếu không đến vùng cao, có lẽ tôi sẽ không bao giờ có được, cho tôi những bài học không có trong giáo án, cho tôi biết rằng một con người có thể lớn lên rất nhiều từ những nơi mình từng nghĩ là khó khăn nhất. Và cho tôi hiểu rằng tình yêu thương chân thành không cần phải được đo bằng giá trị của món quà.

Một mớ rau dớn có thể chẳng đáng bao nhiêu tiền, một chùm bòn bon cũng chẳng phải món quà sang trọng, một chai mật ong rừng lại càng không phải thứ gì đặc biệt giữa cuộc sống đủ đầy hôm nay. Nhưng khi những món quà ấy được gửi từ nơi cách tôi hàng trăm cây số, tôi biết mình đang nhận một thứ quý hơn rất nhiều lòng thương nhớ của học trò.

Tôi đã từng lên vùng cao với một chiếc ba lô và nỗi nhớ nhà. Tám năm sau, tôi trở về quê nhà với một hành trang khác.

Trong đó có những bài học, những kỷ niệm, những gương mặt học trò và một miền núi rừng đã trở thành quê hương thứ hai trong trái tim mình.

Quà từ miền ngược gửi về cho cô ở miền xuôi.

Bây giờ, mỗi lần nhận được một món quà từ các em, tôi lại thấy ngôi trường trên ngọn đồi năm nào hiện về. Tôi nghe như đâu đó có tiếng gọi “Cô ơi!” trong trẻo giữa sân trường. Thấy những đôi mắt học trò nhìn mình. Thấy cô giáo trẻ của ngày xưa đứng giữa núi rừng, vừa nhớ nhà vừa cố gắng làm quen với một cuộc sống mới.

Cô giáo ấy ngày đó không biết rằng nơi mình đang đứng sẽ để lại trong lòng một dấu vết sâu đến vậy. Càng không biết những đứa trẻ trước mặt mình rồi sẽ có ngày lớn lên, đi xa và gửi về cho cô những món quà mang theo hương vị của núi.

Nếu hôm nay có ai hỏi tôi “Hạnh phúc của bạn ở đâu?” Tôi sẽ không nói về một địa danh nổi tiếng. Tôi sẽ kể về một ngôi trường nằm trên ngọn đồi giữa núi rừng Quảng Nam. Tôi sẽ kể về tám năm tuổi trẻ của mình. Và tôi sẽ kể về các em những học trò đã từng khiến tôi nhớ nhà, rồi cũng chính các em khiến tôi lưu luyến một miền đất khi trở về.

Các em thân mến, có thể các em không biết, mỗi lần gửi xuống cho cô một mớ rau dớn, một chùm bòn bon hay một chai mật ong, các em không chỉ gửi một chút hương vị của núi rừng. Các em đang gửi cho cô một lời nhắc rằng cô vẫn được nhớ đến. Và với một người làm nghề giáo, có lẽ chẳng có món quà nào quý hơn thế.

Cô đã rời ngôi trường trên ngọn đồi nhưng cô chưa bao giờ rời khỏi những năm tháng ấy. Bởi nơi đó có các em và bởi chính các em đã dạy cô hiểu rằng, hạnh phúc đôi khi không phải là được ở nơi mình muốn, mà là đã từng đi qua một nơi, từng yêu thương và được yêu thương ở nơi ấy, để rồi nhiều năm sau, chỉ một món quà nhỏ cũng đủ khiến trái tim mình tìm được đường trở về.

Tám năm trước, tôi lên núi với nỗi nhớ nhà. Tám năm sau, tôi trở về và mang theo một miền quê thứ hai. Miền quê ấy có màu xanh của núi, có tiếng gọi “Cô ơi!” và có những món quà nhỏ bé đi xuống từ đại ngàn. Đó là nơi tôi từng sống những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ. Và cũng là nơi tôi đã tìm thấy một thứ hạnh phúc mà đến tận bây giờ, mỗi khi nhận được quà của các em, tôi vẫn thấy lòng mình ấm lên.

“Hạnh phúc ấy không nằm trên một chuyến đi. Hạnh phúc ấy nằm trong những người mình gặp trên đường đời”. Với tôi, thanh xuân và những mảnh ghép đó là các em.