UBND TPHCM vừa phê duyệt ranh giới lập quy hoạch 5 khu vực TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) dọc các nhà ga tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), với tổng diện tích gần 940 ha.
Theo đó, tuyến metro Bến Thành - Tham Lương được khởi công ngày 15/1, dài gần 11,3 km nối khu vực trung tâm và phía Tây Bắc TPHCM. Trong đó, hơn 9 km đi ngầm, phần còn lại là đoạn trên cao và đường dẫn vào depot. Tuyến metro Bến Thành - Tham Lương có 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 depot, dự kiến hoàn thành năm 2030.
Dọc tuyến metro Bến Thành - Tham Lương có 5 khu vực đô thị TOD với tổng diện tích quy hoạch gần 940 ha. Cụ thể, khu vực trung tâm (ga Bến Thành, Tao Đàn) có phía Bắc giáp các tuyến đường Trương Định, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Trung Trực và Lý Tự Trọng. Phía Đông giáp sông Sài Gòn, các tuyến Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Bến Vân Đồn, Võ Văn Kiệt và Rạch Bến Nghé. Phía Tây giáp các tuyến Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Bá Kiện, Nguyễn Thị Minh Khai, Lương Hữu Khánh, Bùi Thị Xuân và Nguyễn Trãi. Phía Nam giáp các tuyến Nguyễn Cư Trinh, Cống Quỳnh, Trần Hưng Đạo và Nguyễn Thái Học. Diện tích khu vực trung tâm khoảng 188 ha.
Khu vực 2 (ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai, Bảy Hiền) có phía Bắc giáp đường Hoàng Văn Thụ, đường Xuân Diệu, đường Nguyễn Thái Bình. Phía Đông giáp kênh Nhiêu Lộc, đường Hoàng Sa, đường Trường Sa, đường Bà Huyện Thanh Quan, đường Lý Chính Thắng, đường Điện Biên Phủ. Phía Tây giáp đường Tô Hiến Thành, đường Hồ Bá Kiện, công viên Lê Thị Riêng, đường Bành Văn Trân, đường Năm Châu. Phía Nam giáp đường Cách Mạng Tháng Tám, đường Hòa Hưng. Diện tích của khu vực 2 khoảng 265 ha.
Khu vực 3 (ga Nguyễn Hồng Đào) có phía Bắc giáp đường Cộng Hòa và đường Đồng Xoài. Phía Đông giáp đường Trường Chinh, giáp đường Hoàng Hoa Thám, đường Đồng Đen. Phía Tây giáp đường Trương Công Định, đường Ấp Bắc. Phía Nam giáp đường Bàu Cát. Diện tích khu vực 3 khoảng 44 ha.
Khu vực 4 (ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch, Tây Thạnh) có phía Đông giáp ô phố chức năng đất ở, đường Trường Chinh, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, đường Phạm Văn Bạch, đường Trần Thái Tông, đường Phan Huy Ích. Phía Tây giáp ô phố chức năng đất công nghiệp, đất ở và đường Tây Thạnh, đường CN2, đường D15, đường D10, đường D16, đường D9, đường Chế Lan Viên, đường hẻm 71, đường Lê Trọng Tấn. Phía Nam giáp ô phố chức năng đất ở, đất công trình dịch vụ công cộng và đường Tân Kỳ Tân Quý. Phía Bắc giáp khu công nghiệp, đường CN5. Diện tích khu vực 4 khoảng 149 ha.
Khu vực 5 (nhà ga và Depot Tham Lương) có phía Đông giáp đường Tân Thới Nhất, đường số 22, đường số 17, ô phố dân cư hiện hữu và kênh Tham Lương. Phía Tây giáp kênh 19/5. Phía Nam giáp đường Lê Trọng Tấn, ô phố chức năng đất hỗn hợp và cây xanh, đất hạ tầng kỹ thuật, đất công trình dịch vụ công cộng và kênh Tham Lương. Phía Bắc giáp đường Phan Văn Hớn. Diện tích khu vực 5 khoảng 293 ha.
Ranh giới các khu vực TOD có thể được TPHCM điều chỉnh trong quá trình nghiên cứu để phù hợp với điều kiện thực tế và các dự án liên quan.
Theo Nghị quyết 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM, Thành phố được phép thí điểm mô hình TOD và sử dụng ngân sách đầu tư công để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư các khu vực gần nhà ga metro và nút giao Vành đai 3.
Trong quá trình triển khai, UBND TPHCM giao các đơn vị liên quan xác định cụ thể ranh giới, tình trạng pháp lý quy hoạch, đất đai cùng các chức năng phát triển đô thị ở từng khu vực. TPHCM sẽ xem xét lập điều chỉnh quy hoạch, chọn nhà đầu tư và dự kiến năm 2025 sẽ ra quyết định phê duyệt dự án.
Theo UBND TPHCM, các khu vực được chọn làm TOD phải dễ triển khai (nhiều thuận lợi trong việc thu hồi, giải phóng mặt bằng), sớm thực hiện, hiệu quả cao (giá trị khi đấu giá đất, đấu thầu dự án đem lại nguồn thu lớn cho ngân sách).
11 đô thị nén theo mô hình TOD
Trước đó, UBND TPHCM có quyết định về việc ban hành kế hoạch thực hiện phát triển 11 đô thị nén theo mô hình TOD dọc tuyến metro số 1, metro số 2 và tuyến Vành đai 3 theo Nghị quyết 98/2023/QH15.
TPHCM xác định 2 giai đoạn triển khai TOD. Trong đó, giai đoạn 2024 - 2025 sẽ thí điểm 9 vị trí xung quanh tuyến metro số 1, số 2 và đường Vành đai 3. Cụ thể, metro số 1 gồm khu vực quanh ga Phước Long (khu Trường Thọ, TP Thủ Đức cũ), diện tích hơn 160 ha. Metro số 2 có 3 vị trí gồm ô phố I/82a, Tây Thạnh (26,65 ha); Trung tâm Triển lãm và Trung tâm Thể dục thể thao Tân Bình (5,1 ha); khu C30 gần ga Lê Thị Riêng (40,9 ha).
Đường Vành đai 3 gồm các khu đất lớn như Nông trường Dừa (152,6 ha) và khu đất Long Bình (29 ha) ở TP Thủ Đức cũ. Khu số 8 rộng 198,4 ha ở Tân Hiệp, khu số 6 rộng 389,3 ha tại Xuân Thới Thượng và khu 104,9 ha ở Xuân Thới Sơn (huyện Hóc Môn cũ).
Giai đoạn 2026 - 2028, TPHCM sẽ tiếp tục triển khai các khu vực TOD bổ sung, đặc biệt tại hai vị trí là khu 290,2 ha tại xã Tân Hiệp (huyện Hóc Môn cũ) dọc tuyến Vành đai 3 và khu vực xung quanh ga Tân Kiên, huyện Bình Chánh cũ (314 ha) thuộc metro số 3 nối dài và tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ.
