Sự kiện diễn ra vào Lễ kỷ niệm 50 năm TAC tại Manila, do Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Ma. Theresa P. Lazaro chủ trì, với sự tham dự của Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cùng hơn 60 đại diện từ các quốc gia thành viên và các bên tham gia TAC. Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng đoàn Việt Nam dự lễ kỷ niệm.
Bộ trưởng Ngoại giao Philippines đánh giá, việc 62 quốc gia và tổ chức quốc tế tham gia TAC cho thấy ý nghĩa và giá trị của Hiệp ước, và phản ánh cam kết toàn cầu với các nguyên tắc của Hiệp ước, nhất là tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đối thoại, hợp tác và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
Bộ trưởng nhấn mạnh sự phát triển của Hiệp ước, từ một cam kết khu vực thành biểu tượng toàn cầu của hòa bình, qua đó nêu bật tầm quan trọng của kiên trì đối thoại và tin cậy lẫn nhau.
Tại Hội nghị cấp cao của các bên tham gia TAC, Bộ trưởng Lazaro đề cao vai trò của Hiệp ước để đưa Đông Nam Á từ khu vực bất ổn thành một đầu tàu của kinh tế thế giới, xây dựng trên nền tảng của hòa bình và ổn định.
Theo bà, trong bối cảnh hòa bình mong manh hiện nay, hợp tác trở thành tất yếu chiến lược, không còn là lựa chọn, và ASEAN cần phát huy sức mạnh quy tụ của mình để cùng các đối tác duy trì nền hòa bình bền vững trong và ngoài khu vực.
Thử thách qua thời gian
Tham gia và phát biểu tại phiên thảo luận, đoàn Việt Nam nhấn mạnh nguyên tắc của TAC là “bộ quy tắc nền tảng” định hướng quan hệ giữa các quốc gia trong và ngoài khu vực, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến chuyển sâu sắc, căng thẳng địa chính trị gia tăng, luật pháp quốc tế bị thách thức và chủ nghĩa đa phương bị xói mòn.
Đoàn Việt Nam khẳng định, các nguyên tắc đã được thử thách qua thời gian của TAC, gồm tôn trọng chủ quyền, không sử dụng vũ lực, và giải quyết hòa bình các tranh chấp không chỉ áp dụng trên đất liền mà còn là nền tảng thúc đẩy quan hệ giữa các quốc gia trên các đại dương và vùng biển kết nối khu vực.
Việt Nam nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của ASEAN về an ninh biển, tiêu biểu là nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Việc tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và nỗ lực đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử (COC) thực chất, hiệu quả chính là sự chuyển hóa trực tiếp các nguyên tắc của TAC thành cam kết cụ thể về an ninh và hợp tác trên biển.
Đoàn Việt Nam nhấn mạnh tinh thần hợp tác của TAC chính là cốt lõi kiến tạo cấu trúc an ninh khu vực rộng lớn hơn (như ARF, EAS, ADMM+) và định hình Quan điểm ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP).
Việt Nam kêu gọi các bên tham gia TAC cùng hành động, biến lòng tin chiến lược thành hợp tác cụ thể để đảm bảo hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung.
Cùng ngày, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung có cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao Hà Lan Tom Berendsen tại Manila.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị Hà Lan sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước.
Hai bên đặc biệt nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao, nhất trí thúc đẩy thiết lập khuôn khổ hợp tác về bán dẫn, đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, nghiên cứu - phát triển và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hai bên trao đổi về khả năng tăng cường hợp tác giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, Viettel với ASML và các doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, đào tạo của Hà Lan, qua đó góp phần phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và nâng cao năng lực công nghệ của Việt Nam.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng có cuộc gặp Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Qatar Sultan bin Saad Al Muraikhi.
