Tại Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang điều trị nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết với mức độ diễn biến khác nhau. Điểm chung được các chuyên gia lưu ý là những biểu hiện ban đầu của bệnh khá giống các bệnh sốt cấp tính khác, trong khi thời điểm người bệnh giảm sốt lại có thể là lúc nguy cơ chuyển nặng gia tăng.
Sốt cao liên tục, tưởng sốt virus thông thường
Một bệnh nhân đang điều trị tại khoa là anh D.V.T. Trước khi nhập viện, anh xuất hiện đau họng rồi sốt cao liên tục. Trong 3-4 ngày đầu, nhiệt độ thường xuyên ở mức 39-40 độ C, không giảm đáng kể sau khi sử dụng thuốc hạ sốt. Người bệnh đồng thời đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nhiều.
Anh T. cho biết đến ngày thứ tư, nhiệt độ giảm còn khoảng 38-39 độ C nhưng đau đầu, buồn nôn vẫn kéo dài. Khi nhập viện, thân nhiệt đã xuống khoảng 37,5-37,7 độ C và anh được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.
Một trường hợp khác là bà N.T.S., 64 tuổi, ở Hà Nội. Trước khi mắc bệnh, bà chủ yếu sinh hoạt tại nhà và từng bị muỗi đốt nhưng không xác định được thời điểm. Khi xuất hiện sốt, bà cho rằng mình chỉ mắc sốt virus thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà.
Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 2 ngày, sức khỏe bà suy giảm nhanh. Bà mệt lả, khó thở, đau đầu và đau mỏi toàn thân. Gia đình lập tức đưa bà đến bệnh viện. Kết quả xét nghiệm xác định bà mắc sốt xuất huyết.
Đáng chú ý, số lượng tiểu cầu của bệnh nhân giảm sâu, chỉ còn 7 G/L, trong khi ở người trưởng thành bình thường khoảng 150-450 G/L. Đây là tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ xuất huyết và cần được theo dõi chặt chẽ cả trên lâm sàng và qua xét nghiệm.
Hết sốt chưa đồng nghĩa với hết nguy hiểm
Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, những ngày đầu mắc sốt xuất huyết, người bệnh thường có biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, đau nhức hai hốc mắt, buồn nôn hoặc nôn, có thể kèm các biểu hiện sung huyết.
Tuy nhiên, mức độ sốt không phản ánh đầy đủ nguy cơ bệnh diễn biến nặng.
“Khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm”, BS Bình cho biết.
Theo bác sĩ, trong giai đoạn này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn tới thoát huyết tương. Nếu diễn biến nặng, người bệnh có thể giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp, sốc. Số lượng tiểu cầu cũng có thể giảm và xuất hiện các biểu hiện xuất huyết.
Đây cũng là thời điểm dễ khiến người bệnh chủ quan. Khi thân nhiệt trở về gần mức bình thường, nhiều người cho rằng bệnh đã qua và giảm theo dõi. Trong thực tế, sau khi giảm sốt, người bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng.
“Đỡ sốt, thậm chí hết sốt, chưa có nghĩa là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Trong những ngày đầu sau khi giảm sốt, bệnh vẫn có thể xuất hiện xuất huyết hoặc trụy mạch do thoát huyết tương”, BS Bình cảnh báo.
Những dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay
Các bác sĩ khuyến cáo, người đang sốt nếu xuất hiện đau bụng nhiều, đặc biệt vùng gan và thượng vị; nôn nhiều; chảy máu mũi, chảy máu chân răng; nôn ra máu; đi ngoài phân đen; kinh nguyệt bất thường, ra sớm hoặc nhiều hơn bình thường… cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.
Ngoài ra, các dấu hiệu như mệt lả, vật vã, li bì, tay chân lạnh, khó thở hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào cũng cần được thăm khám kịp thời.
Người bệnh không nên chỉ dựa vào việc thân nhiệt đã giảm để đánh giá bệnh đã khỏi. Với sốt xuất huyết, diễn biến của bệnh cần được theo dõi dựa trên cả triệu chứng lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm khi có chỉ định.
Bên cạnh phát hiện sớm và theo dõi người bệnh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng. Thời tiết mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi để muỗi Aedes - trung gian truyền virus Dengue - sinh sản tại các dụng cụ chứa nước đọng.
Người dân cần chủ động loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng/bọ gậy và thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt.
Người dân cũng có thể tìm hiểu về vắc xin phòng sốt xuất huyết và thực hiện tiêm chủng theo hướng dẫn, chỉ định phù hợp.
Khi xuất hiện sốt kèm đau đầu, đau nhức hai hốc mắt, đau mỏi người, buồn nôn, nôn hoặc mệt tăng dần, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, thay vì tự cho rằng mình chỉ mắc “sốt virus” và chờ bệnh tự khỏi. Đặc biệt, với sốt xuất huyết, hết sốt chưa đồng nghĩa với hết nguy hiểm.
