Theo số liệu từ Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) thành phố Hà Nội, công tác đấu tranh với vấn nạn vi phạm an toàn thực phẩm trên địa bàn Thủ đô trong những tháng qua diễn ra phức tạp. Chỉ tính riêng trong tháng 10/2026, qua công tác trinh sát và rà soát địa bàn, lực lượng QLTT đã phát hiện và xử lý 20 vụ vi phạm. Lũy kế 10 tháng đầu năm, toàn lực lượng đã xử lý 167 hành vi vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 5,027 tỷ đồng tiền phạt hành chính, đồng thời buộc tiêu hủy số hàng hóa trị giá gần 421 triệu đồng.
Tuy nhiên, đằng sau những con số thống kê ấy là một thực trạng vô cùng nhức nhối về "công nghệ" chế biến thực phẩm bẩn. Điển hình nhất là vụ việc bị phanh phui vào ngày 5/10 vừa qua. Thông qua nguồn tin báo và công tác bám nắm địa bàn, Đội QLTT số 11 đã phối hợp cùng Công an xã Dân Hòa tiến hành đột kích một cơ sở sản xuất giò, chả nằm khuất nẻo tại thôn Hoàng Kỳ (xã Dân Hòa).
Tại hiện trường, lực lượng chức năng không khỏi giật mình khi thu giữ 47,9 kg giò gà, 262,7 kg chả gà thành phẩm đang chuẩn bị tuồn ra thị trường. Đặc biệt nghiêm trọng, cơ quan chức năng phát hiện tới 26,5 kg hàn the – hóa chất đã bị Bộ Y tế liệt vào danh mục cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm do nguy cơ tích tụ gây suy gan, suy thận và ung thư. Làm việc với đoàn kiểm tra, chủ cơ sở thừa nhận đã trực tiếp trộn lượng lớn hàn the này vào nguyên liệu trong quá trình sản xuất nhằm tạo độ dai, giòn bất thường và kéo dài thời gian bảo quản, bất chấp hậu quả khôn lường đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Chặn đứng lỗ hổng từ những cơ sở nhỏ lẻ, khuất lấp
Bên cạnh thủ đoạn lạm dụng hóa chất cấm, phụ gia không rõ nguồn gốc, điều kiện vệ sinh tại nhiều cơ sở sản xuất, chế biến cũng đang ở mức báo động đỏ. Quá trình kiểm tra thực tế bộc lộ vô số vi phạm phổ biến như: cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống hoạt động chui, hoàn toàn không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; nhân viên trực tiếp nhào nặn, chế biến thức ăn không mang khẩu trang hay găng tay bảo hộ.
Bên cạnh đó, nhiều kho xưởng, khu vực bếp núc của các cơ sở này bị phát hiện trong tình trạng tồi tàn: tường, trần và nền nhà rạn nứt, ẩm mốc đen ngòm, nước rỉ ngấm nồng nặc mùi hôi thối. Khu vực cống rãnh thoát nước thải ngay sát nơi chế biến lại không được che chắn kín đáo, tạo thành ổ vi khuẩn, ruồi nhặng lây nhiễm chéo trực tiếp vào thức ăn. Thêm vào đó, khâu bảo quản nguyên liệu, phụ gia thường xuyên bị ngó lơ, tem nhãn mập mờ, bóc xóa hạn sử dụng hoặc bảo quản hoàn toàn sai lệch so với tiêu chuẩn công bố.
Đánh giá về thực trạng này, ông Trịnh Quang Đức - Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Nội thẳng thắn nhìn nhận, nguy cơ mất an toàn thực phẩm hiện nay không chỉ bó hẹp ở các mặt hàng mang tính thời vụ mà còn thường trực ở chính những thực phẩm tiêu thụ hàng ngày. Theo ông Đức, những mầm mống vi phạm về nguồn gốc nguyên liệu, lạm dụng phụ gia và điều kiện sản xuất bẩn vẫn đang tiềm ẩn cực kỳ phức tạp, đặc biệt là tại các cơ sở chế biến nhỏ lẻ, quy mô hộ gia đình, các kho hàng tạm bợ và hệ thống đầu mối phân phối không chính thức.
Càng bước về những tháng cuối năm 2026, quy luật cung cầu lại càng thúc đẩy thị trường giao thương bùng nổ. Nhu cầu tiêu thụ lượng khổng lồ các mặt hàng lương thực, thực phẩm, đặc biệt là bánh kẹo, mứt Tết, thịt đông lạnh, đồ uống, giò chả và các lẵng quà biếu tặng tăng vọt. Đây cũng chính là "thời điểm vàng" để các gian thương chớp thời cơ, trà trộn hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng cận date để trục lợi.
Nhận diện rõ những thách thức trong công tác quản lý đô thị và thị trường, Chi cục QLTT Hà Nội đang ráo riết triển khai các đợt cao điểm xử lý thực phẩm bẩn từ nay cho tới Tết Nguyên đán. Thay vì chỉ kiểm tra phần ngọn tại các sạp hàng bán lẻ, lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh phối hợp liên ngành, đánh trúng, đánh đúng vào các đường dây vận chuyển, các tổng kho tàng trữ quy mô lớn và hệ thống lò mổ, cơ sở chế biến tại các vùng ven đô.
Đồng thời, lực lượng QLTT cũng mở rộng tầm ngắm sang mặt trận thương mại điện tử – nơi thực phẩm "bẩn" thường xuyên được ngụy trang dưới mác "đặc sản nhà làm" để qua mặt cơ quan chức năng. Mọi hành vi tiếp tay cho thực phẩm bẩn, đầu độc sức khỏe cộng đồng sẽ bị truy vết, xử lý nghiêm minh với khung hình phạt cao nhất, thậm chí chuyển hồ sơ sang cơ quan công an khởi tố hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.