Quả Bóng Vàng và những vụ cá cược trục lợi phía sau các lễ trao giải

Có những người làm giàu nhờ thông tin lá phiếu

Cuộc điều tra về những khoản cược bất thường trên nền tảng Polymarket đang khiến lễ trao giải Quả Bóng Vàng 2026 đối mặt với một vấn đề nhạy cảm: liệu có người đã tiếp cận được kết quả bình chọn trước thời điểm công bố và sử dụng thông tin này để kiếm tiền?

Theo điều tra của trang tin Pháp Upside, 12 tài khoản trên Polymarket đã đặt cược chính xác thứ tự 5 cầu thủ dẫn đầu Quả Bóng Vàng nam 2026, gồm Harry Kane, Kylian Mbappe, Lamine Yamal, Rodri và Lionel Messi. Nhóm tài khoản này đặt tổng cộng hơn 264.000 USD và thu về gần 200.000 USD tiền lãi.

Những dấu hiệu đáng ngờ nằm ở cách thức hoạt động: 7 tài khoản không tham gia bất kỳ thị trường cá cược nào khác, trong khi 6 tài khoản đặt cược lần đầu chỉ 15 phút sau khi được mở. Một tài khoản có tên kraben006 thậm chí dự đoán chính xác cả 5 vị trí, với tổng số tiền đầu tư khoảng 14.000 USD.

Những giao dịch được thực hiện từ đầu tháng 10, trước khi lễ trao giải diễn ra ngày 26/10. Sau khi Upside công bố phát hiện, France Football mở cuộc điều tra. Ngày 31/10, Groupe Amaury, tập đoàn sở hữu France Football, cho biết đang tiến hành nộp đơn khiếu nại để làm rõ nghi vấn rò rỉ kết quả và cá cược gian lận.

Đến thời điểm hiện tại, chưa có bằng chứng xác nhận những người đứng sau 12 tài khoản đã tiếp cận thông tin mật, cũng chưa xác định được danh tính những người liên quan. Các giao dịch trên blockchain cho thấy một số tài khoản có mối liên hệ tài chính, nhưng chưa đủ cơ sở kết luận tất cả thuộc về cùng một cá nhân hoặc một tổ chức.

Dù vậy, vụ việc không phải hiện tượng hoàn toàn mới. Một trong những tiền lệ đáng chú ý nhất xuất hiện tại Australia, nơi giải "Brownlow Medal" của Liên đoàn bóng bầu dục Australia (AFL) từng trở thành mục tiêu của một đường dây cá cược dựa trên thông tin bình chọn bị rò rỉ.

Brownlow Medal là giải thưởng dành cho cầu thủ xuất sắc và chơi fair-play nhất mùa giải. Sau mỗi trận đấu, trọng tài lựa chọn ba cầu thủ xuất sắc nhất và phân bổ điểm theo thứ tự 3-2-1. Những lá phiếu này được niêm phong, bảo mật và chỉ công bố trong đêm trao giải.

Tuy nhiên, cảnh sát bang Victoria cáo buộc cựu trọng tài Michael Pell đã tiết lộ thông tin về những cầu thủ nhận điểm bình chọn trong một số trận đấu thuộc mùa giải 2021 và 2022 cho anh trai cùng những người quen. Nhóm này bị cáo buộc sử dụng dữ liệu để đặt cược qua nhiều công ty cá cược, thu lợi khoảng 300.000 AUD (khoảng 230.000 USD ở thời điểm đó).

Vụ việc được phát hiện sau khi một đối tác cá cược của AFL nhận thấy hoạt động giao dịch bất thường và thông báo cho ban tổ chức. Cảnh sát sau đó bắt giữ 4 người, trong đó có Michael Pell.

Đến tháng 6/2026, tòa án quyết định đưa cựu trọng tài này cùng hai bị cáo khác ra xét xử, bác lập luận của luật sư rằng việc tiết lộ thông tin không làm thay đổi kết quả Brownlow. Thẩm phán cho rằng hành vi bị cáo buộc đã tác động đến kết quả cá cược, tạo lợi thế cho những người nắm thông tin nội bộ.

Từ giải thưởng thể thao đến những cuộc bầu chọn trên truyền hình

Việc trục lợi từ thông tin nội bộ không chỉ giới hạn trong các cuộc bầu chọn thể thao. Trong giai đoạn 2017-2019, James Dawkins, một người đàn ông Australia, liên tiếp đặt cược chính xác người chiến thắng danh hiệu “Australian of the Year” - giải thưởng thường niên tôn vinh những cá nhân có đóng góp nổi bật cho đất nước.

Trong ba năm, Dawkins thực hiện 48 lượt cược thành công, thu về tổng cộng 13.302 AUD (khoảng 10.000 USD). Khả năng dự đoán chính xác liên tiếp khiến các công ty cá cược chú ý và dẫn đến cuộc điều tra của cảnh sát liên bang Australia.

Cơ quan chức năng phát hiện nguồn thông tin của Dawkins là Dale Tristan Young, bạn học cũ làm việc tại Công ty Bưu chính Australia. Young tham gia công việc chuẩn bị tem bưu chính kỷ niệm mang hình ảnh những người được trao danh hiệu “Australian of the Year”. Do tiếp cận danh sách người chiến thắng trước thời điểm công bố, Young đã gọi điện tiết lộ thông tin cho Dawkins khoảng hai tuần trước lễ trao giải. Người nhận tin sau đó sử dụng nhiều tài khoản để đặt cược.

Tháng 8/2024, cả Young và Dawkins đều nhận tội trước tòa. Young thừa nhận hành vi lạm dụng chức vụ công, trong khi Dawkins nhận tội tiếp tay cho hành vi này. Vụ việc cho thấy chỉ một mắt xích nắm thông tin trong quy trình chuẩn bị lễ trao giải cũng có thể tạo điều kiện cho hoạt động cá cược bất hợp pháp kéo dài nhiều năm.

Nguy cơ tương tự từng xuất hiện trong chương trình truyền hình “The X Factor” tại Anh. Năm 2011, Ủy ban Cờ bạc Anh phát hiện ba nhân viên đơn vị tổ chức, Virgin Media sử dụng dữ liệu nội bộ về số lượt bình chọn qua điện thoại của khán giả để đặt cược vào những thí sinh sẽ bị loại. Tổng số tiền cược vượt 16.000 bảng Anh trên nền tảng Betfair.

Sau điều tra, Ủy ban Cờ bạc Anh xác định các khoản cược không công bằng vì người tham gia sở hữu thông tin nội bộ. Tuy không tìm thấy bằng chứng cho thấy kết quả bình chọn của công chúng hoặc tính toàn vẹn của chương trình bị tác động, nhưng các khoản cược vẫn bị hủy. Virgin Media sau đó sa thải những nhân viên liên quan và tăng cường kiểm soát quyền truy cập dữ liệu nội bộ.

Những vụ việc trên cho thấy thông tin mật có thể bị khai thác ở nhiều giai đoạn khác nhau, từ dữ liệu bình chọn từng trận đấu, danh sách người chiến thắng trước lễ công bố đến số phiếu của khán giả. Trong những trường hợp đó, người trục lợi không nhất thiết phải can thiệp vào kết quả mà chỉ cần biết trước thông tin mà những người đặt cược khác chưa thể tiếp cận.

Với Quả bóng Vàng 2026, câu hỏi hiện nay vẫn là ai đứng sau những tài khoản dự đoán chính xác thứ hạng 5 cầu thủ dẫn đầu và họ có thực sự tiếp cận được kết quả bình chọn hay không. Vẫn biết cần có bằng chứng cụ thể trước khi kết luận về hành vi trục lợi từ thông tin rò rỉ, song những tiền lệ tại Australia và Anh cho thấy rằng đây không phải nghi vấn vô căn cứ.