Định hướng nghề và trách nhiệm xã hội của người làm sáng tạo nội dung số

TPO - Trong “năm thanh lọc”, những cú vấp của người nổi tiếng nhắc lại sự thật giản dị: Tầm ảnh hưởng càng lớn, trách nhiệm xã hội cũng không nhỏ. Khi một phát ngôn lệch chuẩn có thể kéo sập thương hiệu cá nhân và lệch hướng nhận thức người trẻ, cũng là lúc nhìn nhận sâu hơn về giải pháp để phát triển cả "chất" và "lượng" người có tầm ảnh hưởng.

Trách nhiệm xã hội nhìn từ "năm thanh lọc"

Người nổi tiếng luôn có ảnh hưởng mạnh mẽ đến công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Họ không chỉ là người tạo ra xu hướng trong các lĩnh vực như giải trí, tiêu dùng, mà còn góp phần hình thành giá trị sống, chuẩn mực ứng xử của người hâm mộ. Chính vì vậy, khi một số nhân vật có sức ảnh hưởng vừa qua bị "réo tên" vì có hành vi vi phạm pháp luật hoặc có phát ngôn, tư tưởng gây tranh cãi.

"Năm thanh lọc" được cộng đồng mạng ví vui rằng đây là năm để sàng lọc những cá nhân có sức ảnh hưởng nhưng đi ngược lại giá trị xã hội, lợi dụng niềm tin của công chúng để thu lợi bất chính... hay có những hành vi, phát ngôn gây "nhức nhối".

Điều này không chỉ ảnh hưởng, có nguy cơ làm sụp đổ thương hiệu cá nhân và tác động đến nhận thức của giới trẻ đã và đang hâm mộ. Từ thực trạng đó đặt ra câu hỏi và tính cấp thiết về nâng chuẩn mực và trách nhiệm xã hội của KOL, người có sức ảnh hưởng trong xã hội.

Chia sẻ với PV Báo Tiền Phong, Tiến sĩ tâm lý học Nguyễn Đỗ Hồng Nhung - Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên phân tích, ở góc độ trách nhiệm xã hội, người nổi tiếng cần ý thức rằng sức ảnh hưởng của mình luôn đi kèm với nghĩa vụ. Họ không chỉ đơn thuần “sống cho mình”, mà còn phải cân nhắc đến thông điệp gửi ra công chúng. Một lời nói, một hành vi thiếu chuẩn mực có thể trở thành hình mẫu lệch lạc, khiến một bộ phận khán giả, đặc biệt là thanh thiếu niên - nhóm đối tượng đang trong quá trình định hình nhân cách, dễ dàng bắt chước hoặc ngộ nhận đó là điều “bình thường”.

Mặt khác, để hạn chế tình trạng thần tượng mù quáng, người hâm mộ, đặc biệt là người trẻ cần được định hướng rõ ràng rằng việc yêu mến một nghệ sĩ không đồng nghĩa với việc tuyệt đối hóa mọi hành động, lời nói của họ.

Thần tượng nên dừng lại ở sự trân trọng tài năng, nỗ lực, chứ không phải là sự tôn sùng vô điều kiện. Nhà trường, gia đình và truyền thông cũng cần góp phần nâng cao tư duy phản biện cho giới trẻ, giúp họ phân biệt rạch ròi giữa “sản phẩm nghệ thuật” và “hành vi cá nhân”.

Cuối cùng, thay vì chỉ nhìn nhận ở chiều hướng tiêu cực, những “sự cố” này cũng là cơ hội để cộng đồng người làm sáng tạo nội dung lẫn người hâm mộ cùng học hỏi để có cách ứng xử có trách nhiệm hơn, văn minh hơn, chuyên nghiệp hơn, còn người hâm mộ học được rằng trưởng thành trong tình yêu thần tượng chính là biết chọn lọc, tỉnh táo để thực hiện phản tư hiệu quả và tự xây dựng hệ giá trị cá nhân bền vững.

chatgpt-image-18-55-09-9-thg-9-2025.png
Ảnh minh họa: AI

Giải pháp nào để phát triển cả "chất" và "lượng" người có tầm ảnh hưởng?

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Hồng Nhung, sự dịch chuyển định hướng nghề nghiệp của giới trẻ hiện nay phản ánh sự thay đổi trong hệ giá trị xã hội: từ việc đề cao sự ổn định, lâu dài (các nghề truyền thống như bác sĩ, kỹ sư, giáo viên) sang việc tìm kiếm sự sáng tạo, tự do thể hiện bản thân và linh hoạt về thời gian. Hiện tượng sinh viên lựa chọn trở thành reviewer, TikToker, KOL… không chỉ là một xu thế “ăn theo mạng xã hội” mà còn gắn với nhu cầu hiện thực về giao tiếp, kết nối cộng đồng và cơ hội kinh tế thực sự. Đây là một minh chứng cho quá trình toàn cầu hóa và số hóa, nơi mà kỹ năng truyền thông số trở thành “vốn xã hội” mới.

Tuy nhiên, việc định danh các công việc sáng tạo số này như một nghề chính thức vẫn còn nhiều tranh luận. Nếu nhìn ở khía cạnh tâm lý xã hội, việc công nhận chính thức có thể giúp người trẻ giảm bớt sự kỳ thị, áp lực từ cộng đồng bởi cảm giác an toàn nghề nghiệp, nâng cao giá trị bản thân và tăng động lực phát triển bền vững. Đồng thời, xã hội cũng có cơ sở để kiểm soát những mặt trái như thông tin độc hại hay các hành vi lệch chuẩn nhằm “câu view”, “câu like”.

"Mặt khác, cần lưu ý rằng nếu khu biệt quá sớm và biến TikToker hay KOL thành một “nghề cứng”, chúng ta có thể vô tình giới hạn tính linh hoạt của các công việc đòi hỏi sự sáng tạo. Do đó, một giải pháp cân bằng là phát triển nó thành ngành đào tạo về truyền thông số, sáng tạo nội dung, quản trị thương hiệu cá nhân thay vì chỉ đặt tên theo từng nền tảng.

Song song, trong Luật lao động có thể bổ sung những khung pháp lý bảo vệ người làm nghề sáng tạo nội dung, từ quyền sở hữu trí tuệ, hợp đồng quảng cáo đến chế độ thuế và bảo hiểm...", TS. Nhung nói.

Mở rộng hơn, chuyên gia cho rằng, việc đưa KOL, reviewer, TikToker… vào khuôn khổ ngành nghề chính thức và gắn với các quy định pháp luật sẽ có nhiều lợi ích như giúp xác định chuẩn mực hành vi, tạo cơ sở để người có ảnh hưởng được bảo vệ quyền lợi hợp pháp và buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ xã hội cũng như góp phần xây dựng lòng tin xã hội thông qua việc được giám sát pháp lý.

Tuy nhiên, cũng cần thận trọng để không biến lĩnh vực sáng tạo số thành một hệ thống gò bó, kìm hãm sự linh hoạt. Đặc điểm của các nghề mới nổi này là sự biến đổi nhanh, nên đòi hỏi luật pháp cần thiết kế theo hướng khung pháp lý mềm, cho phép cập nhật liên tục.

Cùng chuyên mục

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.