Khát vọng làm giàu chính đáng

Sẻ chia, lan tỏa

Sáng 5/9, bài phát biểu trong lễ khai giảng đặc biệt chào mừng năm học mới của nam sinh Kiều Tuấn Định - sinh viên năm 4 ngành Hệ thống nhúng và IoT, Đại học Bách khoa Hà Nội, mang đến nhiều cảm xúc cho bạn trẻ và các thầy cô. Trong đó, có đoạn: “Em mong muốn bản thân mình trở nên giàu có. Giàu để bản thân sống tốt, để có thể chăm sóc bố mẹ lúc già, giàu để giúp đỡ những người đồng bào của mình khi khó khăn…”.

Lời phát biểu của Định đã được cộng đồng mạng chia sẻ rộng rãi, chạm đến trái tim người nghe bởi sự dung hòa giữa mơ ước cá nhân và trách nhiệm cộng đồng. Ước mong “giàu để chăm sóc bố mẹ” thể hiện đạo hiếu; “giàu để giúp đỡ đồng bào” cho thấy tinh thần sẻ chia, gắn bó với dân tộc. Đó không chỉ là khát vọng của một sinh viên, mà còn phản ánh tâm thế chung của một thế hệ: người trẻ hôm nay khát vọng thành công, giàu có, nhưng hướng đến cống hiến cho cộng đồng và đất nước.

Nam sinh Kiều Tuấn Định chia sẻ, khi nhắc đến ước mơ trở nên giàu có, bản thân muốn thể hiện khát vọng vươn lên trong cuộc sống. “Giàu có ở đây trước hết là để bản thân có một cuộc sống đủ đầy, ổn định, để có thể chăm sóc bố mẹ khi về già, đền đáp công lao sinh thành. Đồng thời, tôi nghĩ nhiều đến giá trị sẻ chia. Khi có điều kiện kinh tế, tôi sẽ có khả năng hỗ trợ những người xung quanh, đặc biệt là người yếu thế, khó khăn. Chính suy nghĩ ấy khiến tôi cảm thấy “giàu có” không phải là mục tiêu ích kỷ, mà là động lực vươn lên vừa nâng cao chất lượng cuộc sống, vừa đóng góp cho cộng đồng. Khi nói ra điều này, tôi cảm thấy rất xúc động nhưng cũng ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình”, nam sinh ĐH Bách khoa Hà Nội bày tỏ.

Theo Định, sự giàu có không chỉ gói gọn trong khía cạnh vật chất. Giàu còn là giàu về tri thức, trải nghiệm, kỹ năng sống và những giá trị tinh thần. “Một người có thể không dư dả về tiền bạc, nhưng nếu sở hữu tri thức sâu rộng, trải nghiệm phong phú, tâm hồn nhân văn và lối sống tử tế, họ vẫn là người giàu có và lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng”, Định nói.

Định cho rằng, để Việt Nam có những doanh nghiệp lớn sánh vai cùng thế giới, thế hệ trẻ phải học chắc nền tảng khoa học, kỹ thuật, nuôi dưỡng tư duy sáng tạo và đổi mới. Mỗi sinh viên cần trước hết trở thành một “người thợ giỏi”, sau đó cần dám khởi nghiệp, xây dựng doanh nghiệp mang bản sắc Việt. Khi mỗi người trẻ góp một phần sức mình, khát vọng về những doanh nghiệp lớn tầm vóc quốc tế chắc chắn sẽ thành hiện thực.

Bồi đắp lòng tin xã hội

Nhiều tấm gương thanh niên điển hình đã chứng minh khát vọng cá nhân có thể trở thành lý tưởng cống hiến. Anh Lê Anh Tiến - CEO của Công ty Cổ phần Công nghệ Chatbot Việt Nam trải qua tuổi thơ khó nhọc, từng có 10 năm sống ở chùa. Môi trường kỷ luật và lòng biết ơn nuôi dưỡng trong anh một khát vọng rất “đời”: phải làm giàu bằng tri thức và bằng những sản phẩm có ích. Giàu để tự chủ, để phụng dưỡng cha mẹ, và quan trọng hơn, để có nguồn lực giúp đỡ cộng đồng.

Anh Tiến từng sáng tạo chiếc kính thông minh dành cho người khuyết tật. Hiện anh làm chủ doanh nghiệp về Bot Bán Hàng phục vụ hàng chục nghìn doanh nghiệp và hàng triệu người dùng ở nhiều quốc gia. Doanh nghiệp của anh tạo công ăn việc làm chất lượng cho hàng trăm bạn trẻ trong các mảng nghiên cứu-phát triển, sản phẩm, vận hành,...

Theo anh Tiến, khát vọng làm giàu của người trẻ hôm nay đáng trân trọng khi đặt trên ba nguyên tắc: Làm giàu trên nền giá trị thực, giải quyết vấn đề thật; chia sẻ thành quả, trả lại cho cộng đồng qua việc làm, tri thức mở, các chương trình thiện nguyện; cam kết dài hạn, kiên trì tiêu chuẩn đạo đức. “Khi người trẻ giàu bằng đổi mới và cống hiến, họ không chỉ thay đổi cuộc đời mình, mà còn góp phần nâng chuẩn năng suất quốc gia, bồi đắp lòng tin xã hội. Đó là lý tưởng đáng để chúng ta theo đuổi đến cùng”, anh Tiến nói.

Một tấm gương khác là anh Lê Văn Phúc, Giám đốc Cty TNHH Doanh nghiệp xã hội từ thiện và hỗ trợ phát triển cộng đồng Fly To Sky. Từ năm 16 tuổi, lập nhóm thiện nguyện, đến năm 22 tuổi thành lập doanh nghiệp xã hội thiện nguyện, Phúc đã có 7 năm cống hiến với hơn 200 chương trình, 30 dự án vì cộng đồng, nhận nhiều giải thưởng quốc gia và quốc tế.

“Tôi giàu có ở cơ hội được kết nối, được là cầu nối những nhà hảo tâm đến các hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế trao hy vọng; giàu có ở khả năng biến năm tháng tuổi trẻ của mình thành cơ hội, giá trị thiết thực cho người khác”, Phúc chia sẻ. Lý tưởng của anh là sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội và lan tỏa giá trị tích cực, phụng sự cộng đồng, đất nước.

Hài hòa ước vọng cá nhân với giá trị chung

Kết quả Đề tài nghiên cứu “Lối sống và định hướng giá trị của sinh viên hiện nay” do Ban Thư ký T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam tiến hành khảo sát trên 26.300 sinh viên trên cả nước (năm 2023) cho thấy, sinh viên mong muốn học hỏi kiến thức và kỹ năng nhằm tìm kiếm việc làm để khẳng định mình và giúp đỡ gia đình, đóng góp cho xã hội. Dữ liệu định tính cho thấy, sinh viên Việt Nam trong khảo sát này không thờ ơ với thời cuộc mà ngược lại, họ rất quan tâm đến những vấn đề liên quan đến xã hội và tình hình của đất nước. Từ đó, sinh viên cho rằng học tập và rèn luyện một cách tốt nhất là cách sinh viên cần làm để thể hiện trách nhiệm công dân của mình. Điều này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong hệ giá trị của thế hệ mới.

Ở một nghiên cứu khác về Báo cáo điều tra thường niên tình hình thanh thiếu niên năm 2024 do Viện Nghiên cứu Thanh niên thực hiện cho thấy, thế hệ trẻ hiện nay có mục tiêu lý tưởng cao đẹp, đa phần hướng đến những giá trị mang tính quốc gia, dân tộc và cộng đồng.

Phong trào tình nguyện là một minh chứng rõ nét. Hàng triệu lượt đoàn viên, sinh viên tham gia chiến dịch “Mùa hè xanh”, “Tiếp sức mùa thi”, “Xuân tình nguyện”… không chỉ để trải nghiệm mà còn để đem tri thức, sức trẻ đến những nơi khó khăn. Với họ, niềm vui không chỉ đến từ thành công học tập mà còn từ việc nhìn thấy nụ cười của những em nhỏ vùng sâu, vùng xa.

Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thanh niên Đặng Vũ Cảnh Linh cho biết, các cuộc điều tra trong suốt 10 năm qua của Viện cho thấy một xu hướng rõ rệt: Thanh niên ngày nay theo đuổi sự cân bằng và hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể. Họ muốn làm giàu, muốn có một cuộc sống vật chất ổn định, và điều đó không hề xấu. Chính sự thành đạt của mỗi cá nhân mới là nền tảng để xây dựng một đất nước giàu mạnh, hiện thực hóa tư tưởng “dân giàu, nước mạnh”. Nếu người dân còn nghèo khó, thì khó có thể nói đến một đất nước hùng cường.

Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng định hướng là yếu tố then chốt. Các tổ chức thanh niên cần khuyến khích giới trẻ làm giàu chính đáng nhưng đồng thời phải giáo dục để họ không vì đồng tiền mà trở nên ích kỷ, quên đi trách nhiệm với cộng đồng và đất nước. Mục tiêu cuối cùng là giúp họ hài hòa được ước vọng cá nhân với giá trị chung.

Một trở ngại lớn được Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thanh niên chỉ ra là nhiều bạn trẻ dù rất muốn cống hiến nhưng không biết bắt đầu từ đâu hoặc không tìm thấy cơ hội. Giải pháp đặt ra, theo ông Linh, Đoàn Thanh niên và các tổ chức thanh niên phải đổi mới mạnh mẽ cách thức hoạt động. Họ cần chủ động tạo ra môi trường và cơ hội cụ thể, biến năng lượng và sự sáng tạo tự phát của giới trẻ thành những đóng góp có tổ chức, có định hướng.