Phát hiện loạt vi phạm trong quản lý, khai thác khoáng sản ở Khánh Hòa

Nhiều vi phạm về quản lý, cấp phép thăm dò khoáng sản

Nguồn tin của Tiền Phong cho biết, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kết luận thanh tra số 07 về việc thanh tra chuyên đề công tác quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh này và chỉ ra nhiều vi phạm, thiếu sót của Sở NN&MT tỉnh cùng các doanh nghiệp, địa phương liên quan.

Theo kết luận thanh tra, có 18 công ty được cấp phép thăm dò, khai thác đều thuộc khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, phù hợp với quy hoạch được phê duyệt. Tuy nhiên, UBND tỉnh Khánh Hòa và UBND tỉnh Ninh Thuận (trước sáp nhập) chưa công khai danh sách khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản trên trang thông tin điện tử, là thực hiện không đúng quy định tại điểm 3 Điều 22 Nghị định số 158. Trách nhiệm sai sót nêu trên thuộc về Sở NN&MT tỉnh Khánh Hòa năm 2020, năm 2022; Sở NN&MT tỉnh Ninh Thuận năm 2022.

Trong khi đó, có 10 công ty được cấp giấy phép thăm dò có hồ sơ chưa đảm bảo thành phần, trình tự thủ tục (không có văn bản xác nhận vốn chủ sở hữu, không lấy ý kiến các cơ quan liên quan, không thực hiện kiểm tra thực địa, không thông báo công khai tên tổ chức, cá nhân, tên loại khoáng sản và vị trí khu vực đề nghị thăm dò khoáng sản…) theo quy định tại Điều 6 Nghị định số 160 của Chính phủ.

Ngoài ra, UBND tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt thăm dò khoáng sản cho Doanh nghiệp tư nhân Ba Hô theo Công văn số 6006 ngày 11/11/2009, mà không phải cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, là không đúng quy định tại Điều 18 Luật Sửa đổi, bổ sung Luật Khoáng sản năm 2005. Trách nhiệm đối với sai sót trên thuộc về Sở NN&MT tỉnh Khánh Hòa, Sở NN&MT tỉnh Ninh Thuận (trước sáp nhập).

Về việc cấp phép khai thác khoáng sản, có 14 công ty được cấp phép có hồ sơ không đảm bảo thành phần, trình tự thủ tục (không có báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc bản cam kết bảo vệ môi trường, không gửi văn bản lấy ý kiến đến các cơ quan có liên quan, không có quyết định chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đầu tư, không có biên bản kiểm tra thực địa, không có văn bản xác nhận vốn chủ sở hữu) theo quy định tại Điều 53, Điều 59, Điều 60 Luật Khoáng sản năm 2010; Điều 37 Nghị định số 15; Điều 51, Điều 60 Nghị định số 158 của Chính phủ.

Ngoài ra, Công ty CP Khoáng sản An Hưng có đơn xin khai thác khoáng sản ngày 9/8/2011, là thời điểm Luật khoáng sản năm 2010 đã có hiệu lực (ngày 1/7/2011). Tuy nhiên, Sở TN&MT Ninh Thuận đã tham mưu UBND tỉnh (trước sáp nhập) cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty CP Khoáng sản An Hưng lại căn cứ Luật Khoáng sản năm 1996, Luật Khoáng sản năm 2005 và Nghị định số 160, là không phù hợp với quy định pháp luật. Đồng thời, qua kiểm tra cũng nhận thấy hồ sơ cấp phép khai thác cho 13 công ty đều không có văn bản tiếp nhận hồ sơ theo quy định.

Từ năm 2020 - 2025, Sở NN&MT Khánh Hòa đã tổng hợp, theo dõi, quản lý, lưu trữ các báo cáo, tham mưu UBND tỉnh báo cáo Bộ TN&MT về tình hình quản lý nhà nước về khoáng sản theo quy định nhưng việc thực hiện còn một số tồn tại, thiếu sót. Căn cứ các quy định, thanh tra tỉnh nhận thấy Sở NN&MT chưa thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo; cũng như việc tổng hợp, theo dõi, quản lý, lưu trữ các báo cáo liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản của các doanh nghiệp còn khá lỏng lẻo, thiếu chặt chẽ, là chưa thực hiện hết trách nhiệm của mình trong công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc Sở NN&MT chưa kịp thời phát hiện, chấn chỉnh xử lý các hành vi vi phạm có liên quan trong lĩnh vực khoáng sản.

Qua thanh tra 14 công ty nhận thấy quá trình kê khai, thực hiện nghĩa vụ về thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường của một số công ty còn thiếu sót. Có 4 công ty đã khai thác vượt công suất hàng năm theo giấy phép khai thác được cấp gồm: Công ty Cổ phần Khoáng sản và Đầu tư Sài Gòn; Công ty TNHH Mạnh Cường; Công ty TNHH Xây lắp số 1 và Công ty TNHH Long Bi. Ngoài ra, có 2 công ty đã hết thời hạn khai thác (Công ty TNHH Long Bi - hết hạn khai thác vào tháng 11/2025, Doanh nghiệp tư nhân Ba Hô - hết hạn khai thác vào tháng 6/2020) nhưng chưa lập hồ sơ đề án đóng cửa mỏ gửi Sở NN&MT tỉnh, thực hiện không đúng quy định tại Điều 73 Luật Khoáng sản 2010, Điều 84 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Kiến nghị xử lý trách nhiệm cá nhân, doanh nghiệp liên quan

Từ kết quả thanh tra nói trên, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Giám đốc Sở NN&MT Khánh Hòa chấn chỉnh và khắc phục kịp thời những tồn tại, thiếu sót trong công tác lưu trữ, bảo quản hồ sơ; công tác cập nhật quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản; công tác cấp giấy phép thăm dò, giấy phép khai thác khoáng sản; việc công khai danh sách các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản... Yêu cầu 10 công ty thực hiện kê khai bổ sung nghĩa vụ thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, nộp lại ngân sách Nhà nước với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng.

Thanh tra tỉnh Khánh Hòa cũng kiến nghị giao Sở NN&MT tỉnh chủ trì, phối hợp với UBND xã Nam Cam Ranh, UBND phường Ba Ngòi kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp khai thác khoáng sản trái phép. Kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật về việc khai thác khoáng sản vượt công suất hàng năm và thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản đối với Công ty TNHH Minh Lộc.

Yêu cầu UBND xã Vạn Ninh, UBND xã Vạn Hưng, UBND phường Ba Ngòi, UBND xã Nam Cam Ranh thực hiện quản lý đất chưa giao, đất chưa thuê đối với Công ty TNHH Mạnh Cường, Công ty Cổ phần Khoáng Việt Khánh Hòa, Công ty TNHH Quyết Thắng, Công ty CP Dịch vụ vận tải ô tô Cam Ranh, theo quy định Luật Đất đai; kiến nghị xử lý theo quy định đối với các trường hợp chưa hoàn thành thủ tục đất đai nhưng đã sử dụng đất vào hoạt động khoáng sản.

Thanh tra tỉnh Khánh Hòa cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ tỉnh chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan, căn cứ quy định về phân cấp quản lý cán bộ để tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân để xảy ra vi phạm, thiếu sót đã được nêu trong kết luận thanh tra.