Cựu phó chủ tịch tỉnh làm trái nhiệm vụ được giao
Cuối chiều 13/11, HĐXX Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên phạt bị cáo Lê Đức Giang (cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa) mức án 3 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".
Cùng tội danh, bị cáo Phạm Văn Hoành (cựu Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) lĩnh án 30 tháng tù. Hai bị cáo Nguyễn Thế Hùng (cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) lĩnh 26 tháng tù nhưng cho hưởng án treo và Nguyễn Văn Tâm (cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa) lĩnh 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Riêng bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Thiên An Phát) lĩnh 8 năm tù về hai tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Các bị cáo còn lại, bị phạt các mức án từ 15 tháng tù cho hưởng án treo đến cao nhất 7 năm tù.
HĐXX đánh giá, tại tòa, các bị cáo đều thừa nhận hành vi phạm tội như truy tố trong cáo trạng. Đối với nhóm bị cáo là cán bộ, cựu cán bộ UBND tỉnh Thanh Hóa, trước hết bị cáo Lê Đức Giang, với vai trò Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã cùng các thuộc cấp làm trái nhiệm vụ được giao trong quá trình thẩm định, tham mưu và quyết định cho phép chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản, cấp giấy phép khai thác tại mỏ số 2 chuyển đổi cho Công ty Thiên An Phát.
Bị cáo Lê Đức Giang chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, HĐND tỉnh về các quyết định của mình, cũng như quá trình cấp phép mỏ số 2.
Trong số các bị cáo, ông Giang là người có chức vụ cao nhất, có thẩm quyền quyết định việc cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản, phải chịu trách nhiệm lớn hơn các bị cáo khác.
"Tạo điều kiện" cho doanh nghiệp trốn thuế, khai thác vượt phép
Bản án xác định, mỏ cát số 2 tại huyện Thiệu Hóa cũ, Thanh Hóa, trước đây được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng hơn 634.800m3. Sau nhiều năm khai thác, cuối 2022, trữ lượng còn lại hơn 101.200m3 cát ở thể tự nhiên.
Tháng 9/2022, bị cáo Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm), thỏa thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho nhóm cổ đông Công ty CP Khoáng sản Thiên An Phát với giá 62 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên hợp đồng và hóa đơn, giá trị chuyển nhượng chỉ thể hiện hơn 2,5 tỷ đồng.
Sau khi thỏa thuận, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Thiên An Phát) tìm gặp cựu Phó chủ tịch tỉnh Lê Đức Giang, nhờ giúp đỡ giải quyết các thủ tục chuyển nhượng mỏ cát. Ông Giang lúc này được phân công phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, trực tiếp theo dõi và chỉ đạo hoạt động của Sở TN&MT.
Do có quan hệ quen biết, ông Giang đồng ý hướng dẫn ông Tùng liên hệ với Sở TN&MT để hoàn thiện hồ sơ. Sau đó, ông Giang ký văn bản chấp thuận cho Công ty Thanh Tâm chuyển nhượng quyền khai thác mỏ số 2 cho Công ty Thiên An Phát, dù hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Ngoài ra, ông Giang còn ký thêm giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát với trữ lượng hơn 147.000m3 cát ở thể tự nhiên. Trong khi đó, trữ lượng còn lại của mỏ theo hồ sơ được phê duyệt chỉ hơn 101.000m3. Hành vi ký giấy phép đã "tạo điều kiện" cho doanh nghiệp khai thác vượt trữ lượng còn lại hơn 46.000m3 cát ở thể tự nhiên. Lượng cát được cấp phép vượt trữ lượng có giá trị hơn 5,18 tỷ đồng, là phần thiệt hại tài sản Nhà nước.
Trong quá trình được giải quyết các thủ tục chuyển nhượng, cấp phép khai thác mỏ cát, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng đã nhiều lần đưa tiền cho những cán bộ có liên quan. Như ông Lê Đức Giang nhận tổng cộng 180 triệu đồng dưới hình thức quà lễ, Tết; ông Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng; ông Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng; ông Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng.
Sau khi nhận chuyển nhượng mỏ cát, Công ty Thiên An Phát đã khai thác vượt xa trữ lượng được cấp phép. Cụ thể, từ tháng 4/2023 - 3/2025, Công ty Thiên An Phát khai thác tổng cộng hơn 582.000m3 cát ở thể tự nhiên, trong khi giấy phép được cấp chỉ có trữ lượng hơn 147.000m3.
Cơ quan tố tụng kết luận, doanh nghiệp khai thác vượt độ sâu cho phép trên diện tích hơn 159.000m3, đồng thời vượt tổng trữ lượng được phép khai thác gần 435.000m3 cát ở thể tự nhiên, trị giá gần 76 tỷ đồng.
Trong số cát khai thác trái phép, các bị cáo đã bán, thu về hơn 65 tỷ đồng. Số cát còn lại trị giá hơn 12 tỷ đồng chưa kịp tiêu thụ thì bị bắt giữ.
Sau khi trừ chi phí, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng và Nguyễn Thị Cúc được hưởng lợi bất chính mỗi người hơn 8,2 tỷ đồng, bị cáo Hà Thị Nga hưởng lợi hơn 7,2 tỷ đồng.
Ngoài việc khai thác cát trái phép, nhóm bị cáo tại Công ty Thiên An Phát còn để ngoài sổ sách kế toán một phần doanh thu, tài sản, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 8,1 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty Thanh Tâm) bị cáo buộc trốn thuế khi chuyển nhượng quyền khai thác mỏ, thương vụ có giá trị thực tế 62 tỷ đồng nhưng hợp đồng chỉ ghi 2 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế hơn 16 tỷ đồng.
