Nghề 'xe lịch' độc lạ của dân Cà Mau

TPO - Chỉ với sợi dây gân, chiếc lưỡi câu nhỏ và ít mồi tôm, người dân vùng nuôi tôm Cà Mau có thể 'dụ dỗ' để bắt những con lịch tinh ranh từ sâu trong hang bùn. Công việc tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, khéo léo và mang lại trải nghiệm thú vị dân dã đậm chất miền Tây.

2.jpg
Con lịch có hình dáng khá giống lươn, nhưng với dân miền Tây, chỉ cần nhìn qua đã phân biệt được ngay. Lươn đuôi tròn, da hơi sẫm màu, còn lịch đuôi dẹt, da màu vàng óng. Do sống tự nhiên, thịt lịch rất chắc, dai và béo hơn lươn nuôi.
1.jpg
Dưới cái nắng ban mai của vùng vuông tôm sông nước xã Cái Đôi Vàm (tỉnh Cà Mau), ông Nguyễn Văn Danh, ngụ ấp Tân Quảng cầm trong tay dây gân có lưỡi câu, đôi mắt chăm chú dò tìm từng mé bùn vuông tôm để bắt đầu chuyến 'xe lịch'.
3.jpg
Con lịch thường làm hang xéo xuống bùn sâu, miệng hang nhô lên hơi méo như vòi ấm nấu nước, bên trong lại có rất nhiều ngách phụ rẽ nhánh để tẩu thoát khi có động.
4.jpg
Để "dụ" được loài thủy sản tinh quái này, thợ 'xe lịch' phải tự tay chế tạo dụng cụ câu lịch. Người dân lấy hai sợi dây gân đơn xe lại thật chặt thành một sợi đôi chắc chắn rồi buộc vào lưỡi câu.
5.jpg
Mồi câu lịch bằng tôm tươi cắt nhỏ. Khi thả mồi xuống hang, thợ câu phải dùng tay xe nhẹ sợi dây cho mồi đi sâu vào hang. Nghe mùi tôm, lịch sẽ mò lên đớp mồi.
6.jpg
Cảm nhận được việc lịch cắn, người câu chỉ cần giữ căng dây, kéo từ từ lên mặt nước rồi nhanh tay chụp bắt, chỉ cần chậm tay, lịch sẽ tuột câu.
7.jpg
So với nghề cắm câu lịch, 'xe lịch' bắt từng con, tỉ lệ dính ít, nhưng người dân thích đi 'xe lịch' hơn, nhờ cảm giác hồi hộp chờ đợi, sướng tay khi kéo được con lịch lớn ra khỏi hang sâu.
8.jpg
Theo những thợ câu giàu kinh nghiệm, thời điểm đi 'xe lịch' lý tưởng nhất từ 6h - 8h sáng, hoặc ngay sau những cơn mưa rào, khi lịch kiếm ăn, và lúc người dân tháo nước khô đầm, rồi lấy nước mới vào vuông tôm.
9.jpg
Lịch đồng có thể nấu chua với me, mẻ hay trái giác, để có vị chua thanh, đậm đà mà không bị tanh. Ngoài ra, lịch đem kho sả ớt, xào lăn hay um lá nhàu cũng là món ăn đặc sản của vùng đất Cà Mau.
10.jpg
Đối với người nuôi tôm, con lịch là đặc sản, nhưng cũng là kẻ thù của tôm, cua con, nên bắt lịch vừa để bảo vệ thuỷ sản nuôi, vừa có thể đem bán với giá từ 150.000 - 250.000 đồng/kg.