Match Day bác sĩ nội trú: Ba năm thử lửa sau lựa chọn

Ðiều đặc biệt tại Match Day

Năm nay, trên 1.100 thí sinh đến từ 18 trường ĐH đào tạo nhóm ngành sức khỏe tham gia kì thi bác sĩ nội trú (BSNT) của Trường ĐH Y Hà Nội. Đây là kì thi nội trú có tính chất cạnh tranh và “thương hiệu” nhất trong số các trường đào tạo hệ này tại Việt Nam.

Sau kì thi, 780 ứng viên đạt điểm sàn để bước vào Match Day để đăng kí 444 chỉ tiêu đến từ 35 chuyên ngành. Trong đó, 709 tân bác sĩ y khoa đủ sàn để lựa chọn 33 chuyên ngành BSNT với tổng 409 chỉ tiêu; 40 tân bác sĩ Răng - Hàm - Mặt đủ điều kiện để đăng kí 20 chỉ tiêu; 31 tân bác sĩ Y học cổ truyền đủ điều kiện đăng kí 15 chỉ tiêu.

Tại Match Day, với quyền lựa chọn cao nhất, Top 3 thí sinh có điểm thi đứng đầu của nhóm ngành bác sĩ y khoa đã lựa chọn học BSNT Sản phụ khoa.

Thí sinh Vũ Thị Huyền Trang - đạt điểm thi thứ 15 nhóm bác sĩ Y khoa đạt điểm thi bác sĩ nội trú Trường ĐH Y Hà Nội - là thí sinh đạt thứ hạng cao nhất của Trường ĐH Y Dược (ĐH Thái Nguyên) từ trước đến nay tham gia kì thi này.

Tại Match Day 2026, một số thí sinh sẵn sàng từ bỏ quyền lựa chọn khi đã hết chỉ tiêu ở chuyên ngành yêu thích. Tân bác sĩ Y khoa Phạm Đỗ Khánh Phượng đạt điểm thi thuộc Top 200 đã từ chối quyền lựa chọn khi ngành BSNT Chẩn đoán hình ảnh không còn chỉ tiêu.

Phượng thích ngành này từ khi bước chân vào Trường ĐH Y Hà Nội. Tuy không còn cơ hội học tập BSNT tại Trường ĐH Y Hà Nội, Phượng tiếp tục theo đuổi đam mê khi trúng tuyển vào Trường ĐH VinUni.

Ở một số ngành học đặc biệt, các giáo viên bộ môn cũng căng thẳng không kém thí sinh. Khi đã sang tốp điểm thi 300 mới có ứng viên chọn ngành Tâm thần, cả hội trường như vỡ òa. PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Bắc, Ngoại khoa, Trường ĐH Y Hà Nội hồi hộp ngồi trong hội trường ngóng “hạt giống” Nguyễn Bùi Quốc Anh. PGS.TS Bắc lo đến phút chót Quốc Anh “quay xe” lựa chọn ngành học “hot”.

Nguyễn Bùi Quốc Anh là tân bác sĩ Y khoa đã được PGS Nguyễn Hoài Bắc “ươm” từ năm thứ ba. Tuy có thời gian gắn bó nhưng chỉ đến khi Quốc Anh dõng dạc lựa chọn BSNT Ngoại khoa, PGS Bắc mới thở phào.

Chia sẻ về những tranh luận gần đây liên quan đến sự kiện Match Day, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường ĐH Y Hà Nội cho biết, trong hơn 50 năm đào tạo BSNT, nhà trường đã trải qua nhiều cách thức lựa chọn chuyên ngành khác nhau.

Có giai đoạn chỉ thủ khoa được chọn ngành, những thí sinh còn lại do nhà trường phân công. Sau đó, trường từng áp dụng việc đăng kí chuyên ngành ngay từ đầu, trước khi biết kết quả thi. Cách làm này bộc lộ bất cập khi những thí sinh học tốt có thể cùng đăng kí vào một chuyên ngành, dẫn đến có người không trúng tuyển BSNT; trong khi một số ngành khác lại không tuyển đủ người.

Nhà trường từng tổ chức phỏng vấn sau kì thi. Tuy nhiên, phương thức này sau đó không được tiếp tục. Từ thực tế đó, khi quy mô đào tạo tăng lên, trường tìm kiếm một phương thức đăng kí chuyên ngành bảo đảm khách quan, công bằng, minh bạch và công khai.

GS.TS Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh, Match Day không đơn thuần là một “ngày hội” mà là khâu cuối cùng của quá trình tuyển sinh BSNT. Tân bác sĩ đạt điểm cao được quyền chọn ngành BSNT trước, điểm thấp chọn sau. Tất cả chỉ tiêu được lấp đầy từ trên xuống dưới, công bằng, công khai.

Theo GS Nguyễn Hữu Tú, với phương thức hiện nay, chênh lệch 0,01 điểm cũng xác định được vị trí của thí sinh và không có sự can thiệp vào thứ tự lựa chọn.

Ông Tú khẳng định, đến thời điểm này đây là cách tốt nhất để đảm bảo những yêu cầu quan trọng nhất của một kì tuyển sinh.

Tuy nhiên, ông Tú lưu ý không có phương thức nào hoàn hảo. Trong tương lai, khi mô hình đào tạo chuyên khoa thay đổi, quy mô đào tạo BSNT, hình thức thi và cách thức đăng kí chuyên ngành cũng có thể được xem xét điều chỉnh.

Ðam mê là tấm vé duy nhất để dấn thân

Không tô hồng con đường dấn thân vào ngành y, PGS. TS. BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Trưởng Bộ môn Ngoại (Trường ĐH Y Hà Nội) phác họa một bức tranh trần trụi nhưng thực tế về 3 năm đào tạo nội trú Ngoại khoa. Đó là chuỗi ngày dốc cạn sức lực, đối mặt với áp lực tâm lí và những vất vả dai dẳng.

“Phải nói thế này, nó sẽ là tủi nhục trong 3 năm. Vất vả lắm, mệt lắm! Nhưng đổi lại, khi các bạn thoát ra, các bạn sẽ trở thành người khác hẳn. Nếu không quyết tâm, không máu lửa thì đừng làm Ngoại khoa”, PGS Dương Đức Hùng nói.

Tự hào nhắc lại tinh thần “say nghề” của các thế hệ đi trước, ông Hùng nhớ lại thời còn học BSNT, không chỉ bám sát bệnh nhân ở khoa mình mà còn nắm hết danh sách bệnh nhân nặng ở khoa khác.

Nếu nghe tin có ca bệnh nặng, ca mổ hay ở các khoa khác, các bác sĩ trẻ lại hò nhau “bắc ghế xem”, trực đêm sẵn sàng lao vào phòng mổ. “Chúng tôi giống những người hơi gàn gàn, cường giáp, lúc nào năng lượng cũng sùng sục ở trong bệnh viện”, ông hóm hỉnh chia sẻ.

Đào tạo "chiến binh", không đào tạo "thợ mổ". Đứng trước bối cảnh đào tạo y khoa hiện nay, PGS.TS Dương Đức Hùng bày tỏ sự trăn trở trước tình trạng “đánh tráo khái niệm” và xu hướng đại trà hóa. Ông khẳng định quan điểm nhất quán, tinh hoa không thể có số đông.

PGS Dương Đức Hùng ví đào tạo BSNT Ngoại khoa giống quá trình rèn luyện những “chiến binh”, thay vì đơn thuần đào tạo một phẫu thuật viên.

“Chúng tôi vẫn nói với nhau, không đào tạo phẫu thuật viên, chúng tôi đào tạo những chiến binh thực sự, giống như đặc nhiệm. Sau khi hoàn thành học BSNT được tổ chức tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bác sĩ có thể tác chiến trong mọi môi trường”, PGS Dương Đức Hùng khẳng định.

Chương trình nội trú đang đứng trước nguy cơ bị mở rộng quá mức so với tinh thần ban đầu. Ông Hùng cho rằng, đào tạo tinh hoa không thể đi theo số đông. “Bộ môn Ngoại chúng tôi sẽ đi tiên phong, trở về những giá trị cốt lõi của nội trú chứ không theo xu hướng đám đông”, ông nói.

PGS Dương Đức Hùng cho biết, Bệnh viện Việt Đức sẽ đào tạo 15 BSNT Ngoại khoa. Các “sản phẩm” nội trú Ngoại do Bộ môn Ngoại đưa ra sẽ vô cùng hấp dẫn đối với các cơ sở y tế.

Không có sự bảo đảm nào rằng cả 15 người đầu vào đều sẽ cầm được tấm bằng tốt nghiệp. Trong quá trình làm sẽ sàng lọc, nếu không đủ tiêu chuẩn, vi phạm quy định sẽ phải rời khóa học, do đó, không có sự đảm bảo nào khi 15 người trúng tuyển thì tất cả đều sẽ được cầm bằng tốt nghiệp, 10 người tốt nghiệp cũng được, nhưng 10 người đấy phải thực sự chất lượng.

Song hành sự khắt khe về chuẩn đầu ra là mức đầu tư vượt trội về điều kiện học tập. Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã chi hơn 20 tỉ đồng để xây dựng riêng khu nội trú hiện đại, hỗ trợ toàn bộ chi phí ăn ở và trả lương cho BSNT. Toàn bộ học viên sẽ sinh sống, làm việc và ăn ở ngay tại bệnh viện.

“Bệnh viện là một ngôi trường; phòng bệnh, phòng khám là giảng đường. Chính nơi đó BSNT sẽ học được từ cách thăm khám đến các triệu chứng lâm sàng”, PGS.TS Dương Đức Hùng chia sẻ. Học viên sẽ được luân khoa toàn diện tại Bệnh viện Việt Đức. Với những phân môn đặc thù như Ngoại nhi, bệnh viện sẽ gửi học viên đến các cơ sở chuyên khoa tương ứng để đảm bảo kiến thức không bị đứt gãy.

Đặc biệt, chương trình đào tạo được thiết kế sát thực tế nhằm chuẩn bị cho thế hệ bác sĩ mới trước làn sóng bùng nổ của công nghệ y khoa trong 5 năm tới, thời điểm trí tuệ nhân tạo, robot phẫu thuật và công nghệ tế bào gốc phát triển mạnh mẽ.

Ông Hùng cho hay, kì vọng lớn nhất không nằm ở những con số thành tích, mà ở chính sự trưởng thành và niềm tự hào của các học trò sau chặng đường rèn luyện.

“Chúng tôi mong muốn nhận được câu trả lời sau 3 năm học, các em sẽ nói rằng: Khi em lựa chọn nội trú Ngoại, có lẽ đấy là lựa chọn sáng suốt nhất đời em. Đừng để họ phải nói: Báo cáo thầy em nhầm, biết thế này em đã đi Da liễu, vừa lắm tiền vừa nhàn”, ông Hùng chia sẻ.