"Mắt thần" giám sát
Chỉ cách đây vài tháng, nhiều tuyến đường, khu đất trống hay các điểm tập kết rác tự phát tại ba phường Hòa Khánh, Liên Chiểu và Hải Vân thường xuyên rơi vào tình trạng rác chất thành đống, bốc mùi hôi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan và đời sống người dân.
Sau khi lãnh đạo thành phố trực tiếp chỉ đạo xử lý, chính quyền địa phương cùng đơn vị thu gom rác đã triển khai đồng loạt nhiều giải pháp cấp bách. Chỉ sau khoảng một tháng, những bãi rác tồn đọng nhiều năm đã được dọn sạch. Nhưng điều đáng chú ý là Đà Nẵng đang thay đổi phương thức quản lý môi trường bằng công nghệ số để ngăn các "điểm đen" tái xuất hiện.
Theo ông Ngô Lê Quảng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội - chi nhánh Miền Trung (Urenco 15), hiện toàn bộ xe cơ giới của đơn vị đều được lắp camera truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm điều hành. Hệ thống này cho phép theo dõi chính xác lộ trình từng xe, vị trí phương tiện theo thời gian thực, thời gian dừng, chạy cũng như hình ảnh tại hiện trường.
"Chỉ cần truy xuất dữ liệu là biết xe đã đi qua chưa, thu gom lúc nào và có đầy đủ hình ảnh để kiểm chứng", ông Quảng cho biết.
Doanh nghiệp cũng đang chuẩn bị lắp thiết bị GPS cho cả các phương tiện thô sơ như xe đẩy tay. Điều này giúp toàn bộ quy trình thu gom, kể cả ở các kiệt hẻm nhỏ, đều được quản lý trên cùng một hệ thống.
Ngoài ra, các điểm tập kết rác cũng đã được số hóa trên bản đồ quản lý. Sau mỗi lần xe hoàn thành việc lấy rác, hệ thống tự động hiển thị dấu xác nhận trên bản đồ. Trung tâm điều hành có thể theo dõi khu vực nào đã hoàn thành, khu vực nào còn tồn đọng để điều phối phương tiện phù hợp với lượng rác phát sinh thực tế.
Chính quyền các địa phương đã tổ chức họp tổ dân phố, tuyên truyền thực hiện Chỉ thị của Thành ủy về giữ gìn vệ sinh môi trường. Đặc biệt, hệ thống camera giám sát được lắp đặt tại những khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng đổ rác sai quy định. Đơn vị thu gom cũng chủ động đầu tư thêm camera tại các điểm có nguy cơ tái phát sinh.
Nhờ hệ thống giám sát này, tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định đã giảm khoảng 70%.
Quản lý môi trường thông minh
Ngoài việc số hóa, chính quyền địa phương và đơn vị thu gom đang tiến hành mô hình quản lý môi trường thông minh. Các điểm tập kết rác sẽ được đầu tư nền bê tông, tường bao, hệ thống chiếu sáng, mái che nhằm hạn chế mùi hôi và nước rỉ rác. Người dân sẽ được hướng dẫn lựa chọn mang rác đến điểm tập kết hoặc đăng ký dịch vụ thu gom tận nhà.
Theo lộ trình đến năm 2027, nhân viên thu phí sẽ được trang bị camera gắn trên người để toàn bộ quá trình làm việc đều có thể kiểm chứng. Cùng với đó, mỗi xe thu gom đều được lắp thêm camera quan sát khoang chứa rác nhằm kiểm soát quy trình vận hành cũng như tác phong làm việc của công nhân.
Việc phân tích trạng thái hoạt động của xe thông qua tốc độ di chuyển, thời gian dừng và hình ảnh hiện trường giúp trung tâm điều hành phát hiện ngay những khu vực chưa hoàn thành để điều xe xử lý bổ sung.
Theo lãnh đạo UBND 3 phường, từ những điểm tập kết rác từng gây bức xúc, nay dữ liệu số đang trở thành "bản đồ sức khỏe môi trường" của đô thị.
Câu chuyện tại Hòa Khánh, Liên Chiểu và Hải Vân cho thấy, khi chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân cùng đồng hành, kết hợp với công nghệ số trong quản lý, việc xóa bỏ các "điểm đen" ô nhiễm không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mở ra hướng đi bền vững cho mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị xanh, sạch và thông minh.
Trước đó, ông Trần Nam Hưng - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng - đã yêu cầu các địa phương mở đợt cao điểm tuyên truyền, xử lý nghiêm các trường hợp đổ rác sai quy định.
Bên cạnh đó, thành phố cũng sẽ áp dụng tạm thời các cơ chế, định mức mới để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; hoàn thiện bộ đơn giá, định mức kỹ thuật thống nhất toàn thành phố trong năm 2026.
Lãnh đạo thành phố cũng giao Công an TP. Đà Nẵng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đổ trộm rác thải; phân định rõ trách nhiệm quản lý giữa phường, xã, đơn vị quản lý chung cư, Trung tâm Phát triển quỹ đất và các doanh nghiệp liên quan nếu để phát sinh điểm ô nhiễm mới.
