PV: Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt mục tiêu hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh vào năm 2030. Vì sao ngành du lịch Việt Nam cần những doanh nghiệp đủ sức dẫn dắt thị trường?
PGS.TS. Phạm Trung Lương: Muốn du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Việt Nam không thể chỉ dựa vào tài nguyên hay số lượng dự án, mà cần những doanh nghiệp “sếu đầu đàn” đủ sức tổ chức thị trường, dẫn dắt chuỗi giá trị và đưa sản phẩm du lịch cạnh tranh trực tiếp trên thị trường quốc tế.
Thực tế cho thấy một số tập đoàn đã chuyển từ đầu tư khách sạn, khu nghỉ dưỡng đơn lẻ sang kiến tạo điểm đến, phát triển hệ sinh thái sản phẩm và đầu tư hạ tầng. Sun Group là một trường hợp khá rõ về sự chuyển đổi này. Doanh nghiệp không chỉ phát triển sản phẩm du lịch mà còn tạo ra những biểu tượng có sức nhận diện, tổ chức hệ sinh thái trải nghiệm và mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến.
PV: Phú Quốc đang đầu tư đồng thời nhiều hạ tầng cho APEC 2027. Khi các công trình này gắn với hệ sinh thái dịch vụ và năng lực tổ chức thị trường của doanh nghiệp, sức cạnh tranh của điểm đến sẽ thay đổi thế nào?
PGS.TS. Phạm Trung Lương: APEC 2027 đang tạo cho Phú Quốc một bước nhảy rất lớn về năng lực phục vụ điểm đến. Để đáp ứng một sự kiện ở tầm APEC, hệ thống MICE, giao thông, lưu trú và các dịch vụ hỗ trợ phải đạt tiêu chuẩn rất cao.
Với cụm dự án phục vụ APEC mà Sun Group đang phát triển như Trung tâm hội nghị và triển lãm, Nhà biểu diễn đa năng, cùng với Cảng hàng không quốc tế và tuyến đường sắt đô thị LRT có thể tạo cho Phú Quốc năng lực tổ chức những sự kiện quốc tế mà trước đây đảo chưa có điều kiện đảm nhận.
Nhìn rộng hơn, APEC 2027 mở ra cơ hội để Phú Quốc nâng tầm vị thế trên bản đồ du lịch MICE khu vực. Sau sự kiện, hệ thống công trình hạ tầng sẽ tiếp tục được khai thác, tạo nền tảng đón các đoàn khách quốc tế và tổ chức những sự kiện quy mô lớn, qua đó phát huy năng lực tổ chức vốn đã được tích lũy và kiểm chứng qua APEC.
PV: Khi doanh nghiệp tư nhân tham gia ngày càng sâu vào hạ tầng và vận hành điểm đến, vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp cần được phân định thế nào để vừa phát huy nguồn lực tư nhân, vừa bảo đảm lợi ích chung của địa phương?
PGS.TS. Phạm Trung Lương: Khi doanh nghiệp tham gia sâu vào cả hạ tầng, sản phẩm và vận hành điểm đến, việc phân định vai trò giữa hai bên càng cần rõ ràng. Doanh nghiệp cần được tạo không gian để đầu tư dài hạn, thử nghiệm mô hình mới và chủ động phát triển thị trường. Trong khi đó, Nhà nước phải giữ vai trò điều tiết đối với quy hoạch, tiêu chuẩn phát triển, môi trường, cạnh tranh và lợi ích cộng đồng.
Điều doanh nghiệp cần nhất là môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có thể dự báo. Những dự án du lịch, hạ tầng hay hệ sinh thái quy mô lớn thường cần nhiều năm mới tạo ra đầy đủ giá trị. Nếu cơ chế thay đổi liên tục, thủ tục kéo dài hoặc trách nhiệm giữa các cơ quan không rõ ràng, doanh nghiệp sẽ khó mạnh dạn đầu tư vào những mô hình mới.
PV: Với hạ tầng chiến lược, hợp tác công - tư cần dựa trên những nguyên tắc nào để nguồn lực doanh nghiệp trở thành năng lực phát triển dài hạn của địa phương?
PGS.TS. Phạm Trung Lương: Hợp tác công - tư là hướng đi cần thiết, đặc biệt đối với những hạ tầng đòi hỏi nguồn lực lớn và có tác động đến nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Mỗi bên có những lợi thế riêng. Nhà nước xác định mục tiêu phát triển và những lợi ích công cần bảo đảm; doanh nghiệp đóng góp vốn, công nghệ, năng lực quản trị và khả năng tổ chức thị trường. Khi những nguồn lực này được kết hợp phù hợp, các dự án có thêm điều kiện để triển khai và vận hành hiệu quả.
Với Phú Quốc, yêu cầu này càng đáng chú ý khi địa phương đang đồng thời triển khai nhiều công trình và mở rộng quy mô hoạt động du lịch. Hạ tầng không chỉ cần được đầu tư mà còn phải phù hợp với nhu cầu dài hạn, sức tải môi trường và định hướng phát triển của toàn đảo.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
