Ít đau, hồi phục nhanh: Điểm khác biệt trong phẫu thuật lồng ngực tại BVĐK Hồng Ngọc

Kiểm soát đau - yếu tố quyết định tốc độ hồi phục sau phẫu thuật lồng ngực

Phẫu thuật lồng ngực được xem là một trong những nhóm phẫu thuật gây đau nhiều nhất do lồng ngực liên tục chuyển động theo từng nhịp thở. Khác với tay hay chân có thể hạn chế cử động khi đau, người bệnh sau phẫu thuật lồng ngực vẫn phải hít thở, ho khạc và vận động để phổi hoạt động bình thường.

Kiểm soát đau hiệu quả không chỉ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các biến chứng sau phẫu thuật. "Khi đau nhiều, người bệnh thường thở nông, ngại ho và vận động, khiến chức năng thông khí của phổi suy giảm. Hậu quả là đờm dịch dễ tích tụ trong đường hô hấp, tạo điều kiện cho xẹp phổi, viêm phổi và nhiều biến chứng hô hấp khác phát triển. Nguy cơ này càng rõ rệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý tim mạch, hô hấp, vốn là những đối tượng có khả năng hồi phục chậm hơn sau phẫu thuật". - ThS.BS Nguyễn Thị Thu Ba - Trưởng khoa Gây mê hồi sức - BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh nhấn mạnh.

Vì vậy, kiểm soát đau hiện được xem là một phần quan trọng trong chiến lược phục hồi sớm sau phẫu thuật (ERAS), giúp người bệnh vận động sớm, ăn uống trở lại, giảm nguy cơ biến chứng hậu phẫu và rút ngắn thời gian hồi phục.

Hiệu quả của chiến lược này được thể hiện rõ qua trường hợp chị Lam (40 tuổi), phẫu thuật bóc tách khối u trung thất kích thước hơn 5 cm nằm sát nhiều mạch máu lớn. Đây là vị trí phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi bác sĩ vừa phải loại bỏ triệt để khối u, vừa đảm bảo an toàn cho các cấu trúc quan trọng trong lồng ngực.

Để giảm sang chấn cho người bệnh, ê kíp lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi ít xâm lấn kết hợp gây tê cạnh cột sống. Sự phối hợp này giúp hạn chế tổn thương mô lành, giảm mức độ đau sau phẫu thuật và tạo điều kiện để người bệnh phục hồi các chức năng sinh lý sớm hơn.

Nhờ đó, ngay từ sáng hôm sau, chị Lam đã có thể tự hít thở sâu, ho khạc hiệu quả, ngồi dậy và đi lại trong phòng bệnh. Chỉ sau 72 giờ, chị đã đủ điều kiện xuất viện với tình trạng sức khỏe ổn định.

"Việc người bệnh có thể tự ngồi dậy, đi lại ngay từ ngày đầu sau mổ là dấu mốc quan trọng cho thấy quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi. Khi cơn đau được kiểm soát tốt, nguy cơ biến chứng cũng giảm đáng kể", - bác sĩ Thu Ba chia sẻ.

Chiến lược quản lý đau toàn diện: “Đi trước cơn đau”, tối ưu hồi phục

Điểm khác biệt trong phẫu thuật lồng ngực tại BVĐK Hồng Ngọc không chỉ nằm ở kỹ thuật mổ ít xâm lấn mà còn ở chiến lược quản lý đau được triển khai ngay từ trước phẫu thuật. Thay vì chờ cơn đau xuất hiện rồi mới điều trị, các bác sĩ chủ động dự phòng và kiểm soát đau từ sớm nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hô hấp, vận động và quá trình hồi phục của người bệnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều kỹ thuật giảm đau hiện đại được áp dụng ngay trong cuộc mổ.

Nổi bật là các phương pháp gây tê vùng dưới hướng dẫn siêu âm như gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (ESP block), gây tê khoang cạnh cột sống, gây tê thần kinh liên sườn hoặc gây tê mặt phẳng cơ răng trước. Nhờ hình ảnh siêu âm, thuốc tê được đưa chính xác đến vùng thần kinh chi phối cảm giác đau, giúp kiểm soát đau hiệu quả ngay sau phẫu thuật. Các kỹ thuật này được phối hợp trong chiến lược giảm đau đa mô thức, kết hợp nhiều phương pháp và nhóm thuốc khác nhau để tăng hiệu quả giảm đau, góp phần giảm nhu cầu sử dụng Morphine và hạn chế các tác dụng phụ như buồn nôn, nôn, ngứa hay buồn ngủ.

Để chiến lược giảm đau phát huy hiệu quả tối đa, toàn bộ quá trình điều trị được triển khai theo mô hình phục hồi sớm sau phẫu thuật với sự phối hợp chặt chẽ và đồng bộ của nhiều chuyên khoa.

Tại BVĐK Hồng Ngọc, bác sĩ phẫu thuật lồng ngực, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng kiểm soát đau và chuyên viên phục hồi chức năng cùng tham gia xây dựng kế hoạch điều trị cho từng người bệnh. Từ trước mổ, các yếu tố như mức độ xâm lấn của cuộc mổ, bệnh lý nền và nguy cơ đau sau phẫu thuật đã được đánh giá kỹ lưỡng để lựa chọn phương án giảm đau phù hợp cho từng trường hợp.

Trong phẫu thuật, các phương pháp giảm đau được triển khai song song với kiểm soát hô hấp và tuần hoàn

Sau mổ, người bệnh tiếp tục được theo dõi sát bằng thang điểm đau VAS để điều chỉnh phác đồ giảm đau kịp thời theo từng giai đoạn. Đặc biệt, đội ngũ điều dưỡng kiểm soát đau và chuyên viên phục hồi chức năng hô hấp sẽ hướng dẫn người bệnh tập thở, ho khạc chủ động và vận động sớm ngay từ những giờ đầu sau mổ. Những hoạt động tưởng chừng đơn giản này lại đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các biến chứng hô hấp, thúc đẩy quá trình hồi phục và sớm đưa người bệnh trở lại sinh hoạt bình thường.

Việc người bệnh có thể tự hít một hơi thật sâu, ngồi dậy và tự bước đi được ngay sau phẫu thuật chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chiến lược quản lý đau toàn diện đang được triển khai tại BVĐK Hồng Ngọc.