Đóa hoa trường sinh trong làng thể dục dụng cụ
Kể từ Thế vận hội Rio 2016, Chusovitina đã chính thức trở thành VĐV thể dục dụng cụ lớn tuổi nhất lịch sử Olympic. Còn đến thời điểm hiện tại khi Asiad 20 vừa khai màn, VĐV 51 tuổi này đã trở thành VĐV thể dục dụng cụ lớn tuổi nhất lịch sử Á vận hội.
Ngôi sao người Uzbekistan viết trên mạng xã hội: "Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 7, tôi đến đây!". Thông điệp này chính thức xác nhận sự tham gia của bà tại Asiad 20 được tổ chức tại Aichi-Nagoya, Nhật Bản. Đây là lần thứ 7 bà tham dự sự kiện sau các kỳ 1994, 1998, 2002, 2014, 2018, 2023.
Trong khi các VĐV thể dục dụng cụ đạt đỉnh cao vào trước năm 20 tuổi và có thể giải nghệ trước tuổi 30 thì Chusovitina vẫn chứng tỏ bà đủ khả năng hoạt động ở cấp độ cao nhất và liên tục phá vỡ các rào cản về tuổi tác.
Không chỉ góp mặt ở Asiad 20, bà còn liên tục xuất hiện ở các sự kiện cao nhất dành cho môn thể dục dụng cụ. Tháng 6 vừa qua tại Giải vô địch châu Á ở Trung Quốc, VĐV tuổi 51 này đã giúp đội tuyển Uzbekistan giành vị trí thứ 6 nội dung đồng đội, qua đó giành suất tham dự Đại hội thể thao châu Á.
Mặc dù không thể thi đấu với phong độ tốt nhất do chấn thương vai nhưng đó cũng là thành tích rất tốt của lão tướng này. Oksana Chusovitina nói: "Tôi hy vọng mọi người sẽ thấy một tôi mạnh mẽ hơn tại Đại hội thể thao châu Á”. Bà cũng đặt mục tiêu tham dự Thế vận hội Los Angeles 2028.
Sự sắp đặt và vượt qua số phận
Ít ai biết rằng, Chusovitina bước vào con đường này hoàn toàn là sự sắp đặt tình cờ của số phận. Vào đầu thập niên 1980, anh trai bà xin bố mẹ đi học thể dục dụng cụ. Để cô con gái nhỏ có việc làm cho đỡ nghịch ngợm, bố mẹ gửi Oksana đi cùng anh. Đó hóa ra lại là quyết định chuẩn xác nhất cuộc đời bà. Cô bé Oksana Chusovitina yêu thích chạy nhảy ngày nào sớm bộc lộ năng khiếu vượt trội và được chuyển thẳng tới một học viện thể thao danh tiếng bậc nhất ở Moscow.
Tại Thế vận hội 1992, Chusovitina cùng Boguinskaia bước lên bục vinh quang nhận tấm huy chương vàng đồng đội danh giá, tiếp nối bằng 4 huy chương thế giới qua hai giải đấu lớn. Năm 1993, bà trở về khoác áo đội tuyển quốc gia Uzbekistan mới thành lập. Dẫu vậy, điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn của nền thể thao non trẻ khi ấy đã khiến đà phát triển của bà bị chững lại đáng kể. Suốt 8 năm tiếp theo, tấm huy chương thế giới duy nhất bà giành được chỉ là chiếc huy chương đồng năm 1993.
Người ta từng nghĩ Chusovitina sẽ dừng lại rất nhiều lần. Bà hoàn toàn có thể giải nghệ sau vị trí thứ 10 nội dung toàn năng tại Olympic Atlanta 1996. Bà cũng có lý do chính đáng để chia tay thảm đấu một năm sau đó, khi kết hôn với Bakhodir Kurbanov vốn là một đô vật của Uzbekistan.
Và chắc chắn, bất kỳ ai cũng sẽ thông cảm nếu bà quyết định giải nghệ lúc sinh con trai đầu lòng Alisher vào năm 1999, hoặc sau kỳ Thế vận hội Sydney 2000. Ở tuổi 25, theo quy chuẩn của thể dục dụng cụ thời bấy giờ, bà đã bị xem là một cựu binh "già nua". Nhưng Chusovitina đã chọn không dừng bước.
Thi đấu cho 3 đội tuyển
Năm 2002, biến cố ập đến khi cậu bé Alisher bị chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu. Theo Oksana Chusovitina chia sẻ, thủ đô Tashkent thời điểm đó không có bệnh viện ung bướu chuyên khoa, trong khi việc đưa con ra nước ngoài điều trị lại vừa mạo hiểm, vừa vượt quá khả năng tài chính của gia đình.
Oksana Chusovitina đứng trước ranh giới sinh tử của con trai, và khi đó thể dục dụng cụ bỗng trở thành chiếc phao cứu sinh duy nhất. Liên đoàn quản lý môn này của Đức đề nghị hỗ trợ tìm bệnh viện điều trị cho Alisher tại Cologne, với điều kiện bà chuyển tới đó tập luyện và thi đấu cho đội tuyển Đức. Đây là đội tuyển thứ 3 trong sự nghiệp VĐV này sau Liên Xô (1982-1991), Uzbekistan (1993-2006, 2013-nay) và Đức (206-2012).
Cả gia đình chuyển đến Cologne, mở ra giai đoạn mà Chusovitina từng nghẹn ngào thừa nhận là “khoảng thời gian khó khăn nhất cuộc đời mình”. Suốt nhiều tháng ròng, Alisher phải sống trong phòng bệnh cách ly. Những đợt hóa trị khắc nghiệt khiến cơ thể cậu bé biến dạng đến mức mẹ ruột cũng khó nhận ra.
Ban ngày túc trực bên giường bệnh của con, đến tối mịt, Chusovitina lại lặng lẽ giam mình trong phòng tập của một trường đại học gần đó. Dưới ánh đèn quạnh quẽ, bà lao vào những cú nhào lộn điên cuồng, vắt kiệt thể xác để ép tâm trí mình không nghĩ về những nỗi đau, chiến đấu trên từng mét thảm đấu để giành lấy từng cơ hội sống cho đứa con bé bỏng.
Tình mẫu tử thiêng liêng đã biến một VĐV tài năng thành một chiến binh thép không thể bị quật ngã. Sự nghiệp của Chusovitina vì thế không chỉ đo đếm bằng những tấm huy chương danh giá, mà còn là bản hùng ca về sự nhẫn nại, lòng quả cảm và sức mạnh phi thường của con người trước nghịch cảnh cuộc đời. Sau 6 năm khoác áo tuyển Đức, đến 2013 bà lại trở về phục vụ quê hương.
Dù một chấn thương bắp chân đáng tiếc đã cướp đi cơ hội góp mặt tại kỳ Olympic thứ 9 ở Paris vào mùa hè năm ngoái, nhưng ngọn lửa bên trong người phụ nữ Uzbekistan này chưa bao giờ lụi tàn. Bà lập tức hướng sự tập trung và lòng quyết tâm cao nhất về Asiad 20 và sau đó là Los Angeles 2028. Nếu điều đó thành hiện thực, Chusovitina sẽ bước ra đấu trường Thế vận hội khi đã tròn 53 tuổi.
Svetlana Boguinskaia, người đồng đội năm xưa và đã giải nghệ gần 3 thập kỷ trước, từng chia sẻ rằng Chusovitina là một cá nhân độc nhất vô nhị, một nguồn cảm hứng sống: "Có lẽ rất nhiều năm nữa chúng ta mới lại thấy một VĐV như thế. Hoặc có thể là không bao giờ nữa". Và Asiad 20 sẽ là một trong những cơ hội cuối cùng để NHM có thể được chứng kiến một đóa hoa trường sinh trong làng thể dục dụng cụ.
Chusovitina đã giành 10 HCV trong sự nghiệp
Kể từ khi bén duyên với thể dục dụng cụ, Chusovitina đã giành tổng cộng 10 HCV quốc tế. Bà có 3 HCV vô địch thế giới, 2 HCV Á vận hội và đặc biệt là tấm HCV Thế vận hội 1992. Con số trên chứng tỏ sự nghiệp vĩ đại của người phụ nữ này.
