PGS.TS. Nguyễn Công Long, Chủ tịch Hội Nội soi Tiêu hóa Can thiệp Việt Nam, nhận định nội soi tiêu hóa đang bước vào một giai đoạn phát triển nhanh, với sự thay đổi rõ nét về vai trò trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý đường tiêu hóa.
Nếu trước đây nội soi chủ yếu được sử dụng để quan sát, phát hiện và chẩn đoán tổn thương, hiện nay nhiều kỹ thuật nội soi can thiệp cho phép bác sĩ đồng thời xử trí tổn thương ngay trong quá trình nội soi. Đặc biệt, sự phát triển của các kỹ thuật điều trị ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm đang mở ra thêm những lựa chọn điều trị ít xâm lấn cho người bệnh.
Trong đó, cắt tách dưới niêm mạc (ESD), siêu âm nội soi (EUS), nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) can thiệp, nội soi khoang thứ ba cùng các kỹ thuật can thiệp đường tiêu hóa trên và dưới ngày càng được quan tâm.
Bên cạnh các kỹ thuật nội soi chuyên sâu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và y học chính xác cũng đang từng bước được đưa vào lĩnh vực này, tạo thêm những công cụ hỗ trợ bác sĩ trong phát hiện, đánh giá và xử trí tổn thương.
Đây cũng là một trong những nội dung xuyên suốt Hội nghị Nội soi Tiêu hóa Can thiệp Toàn quốc lần thứ II – VIGES 2026, diễn ra ngày 18-19/9, với sự tham dự của hơn 1.500 hội viên, gần 100 báo cáo viên trong nước và nhiều chuyên gia đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Thái Lan, Singapore, Đài Loan cùng các trung tâm nội soi lớn trong khu vực.
Theo PGS.TS. Nguyễn Công Long, sự phát triển nhanh của công nghệ đặt ra yêu cầu không chỉ cập nhật kỹ thuật mới mà còn phải chuẩn hóa quá trình thực hành.
“Chuẩn hóa - Đổi mới - An toàn người bệnh” vì thế được xác định là định hướng quan trọng của nội soi tiêu hóa trong giai đoạn hiện nay.
Theo các chuyên gia, chuẩn hóa không có nghĩa mọi cơ sở y tế phải triển khai tất cả kỹ thuật nội soi tiên tiến. Điều quan trọng là mỗi đơn vị cần xây dựng năng lực phù hợp với đội ngũ nhân lực, trang thiết bị và điều kiện thực tế.
Cùng với đào tạo chuyên môn, việc xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa các cơ sở y tế cũng có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt khi gặp những trường hợp phức tạp vượt quá khả năng xử trí tại chỗ.
“Chuẩn hóa” được đặt ra với mục tiêu để người bệnh, dù được thực hiện nội soi ở đâu, cũng có thể tiếp cận quy trình chuyên môn và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng tốt hơn.
Trong khi đó, “đổi mới” không chỉ là tiếp nhận các kỹ thuật từ nước ngoài mà còn hướng tới việc làm chủ công nghệ, tăng cường nghiên cứu, sáng tạo và từng bước tạo ra những đóng góp của nội soi tiêu hóa Việt Nam.
Phát hiện sớm, thêm cơ hội điều trị ít xâm lấn
Đối với ung thư đường tiêu hóa, sự phát triển của nội soi can thiệp đặc biệt có ý nghĩa trong phát hiện và điều trị tổn thương ở giai đoạn sớm.
Khi tổn thương được phát hiện sớm, người bệnh được đánh giá chính xác và lựa chọn phương pháp phù hợp, các kỹ thuật nội soi can thiệp có thể giúp điều trị tổn thương mà không cần thực hiện những phẫu thuật lớn trong một số trường hợp phù hợp.
Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng nội soi không chỉ nằm ở khả năng phát hiện tổn thương mà còn ở năng lực đánh giá, lựa chọn người bệnh và thực hiện kỹ thuật đúng chỉ định.
GS. Ken Ohata (Nhật Bản), một chuyên gia có nhiều năm đồng hành với các hoạt động đào tạo nội soi tại Việt Nam, đánh giá cao tốc độ cập nhật và đổi mới kỹ thuật của các bác sĩ Việt Nam.
Ông là tác giả cuốn sách thực hành về kỹ thuật ESD vừa được chuyển ngữ sang tiếng Việt, nhằm hỗ trợ các bác sĩ tiếp cận kỹ thuật một cách bài bản hơn.
“Việc không ngừng học hỏi để vươn tới sự hoàn thiện chính là chìa khóa để chuẩn hóa quy trình, từ đó mang lại sự an toàn tối đa cho người bệnh”, GS. Ken Ohata nói.
Công nghệ phát triển, an toàn người bệnh vẫn là nền tảng
Sự xuất hiện của những kỹ thuật mới đang mở rộng đáng kể khả năng của nội soi tiêu hóa. Tuy nhiên, cùng với đó là yêu cầu cao hơn về đào tạo, lựa chọn chỉ định, kiểm soát chất lượng và xử trí tai biến.
Theo PGS.TS. Nguyễn Công Long, an toàn người bệnh phải là nền tảng, giới hạn và cũng là thước đo của mọi tiến bộ kỹ thuật.
Các chuyên gia quốc tế trực tiếp tham gia báo cáo, trình diễn kỹ thuật và thảo luận ca lâm sàng với đồng nghiệp Việt Nam, tập trung vào ESD, EUS, ERCP can thiệp, nội soi khoang thứ ba, nội soi can thiệp đường tiêu hóa trên và dưới, ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số.
Từ những trao đổi chuyên môn này, mục tiêu đặt ra không chỉ là cập nhật kỹ thuật mới mà còn thúc đẩy đào tạo, chuyển giao và kết nối giữa các cơ sở y tế.
