Những cập nhật từ các chuyên gia y tế đầu ngành cho thấy, trong bối cảnh gánh nặng kép từ bệnh truyền nhiễm, già hóa dân số và bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe cộng đồng cần được nhìn nhận theo hướng toàn diện hơn - kết hợp giữa chủ động phòng bệnh, bảo vệ theo vòng đời và tối ưu điều trị cho từng nhóm bệnh nhân.
Những thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học” do Tổng hội Y học Việt Nam và GSK Việt Nam tổ chức. Hội nghị quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng, tim mạch, nội tiết, hô hấp và miễn dịch, tập trung cập nhật các nghiên cứu và tiến bộ trong dự phòng, điều trị bệnh.
Não mô cầu dễ tấn công thanh thiếu niên
Theo các chuyên gia, não mô cầu xâm lấn là một trong những bệnh truyền nhiễm cần được lưu ý ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ. Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, thường biểu hiện dưới dạng viêm màng não mủ và/hoặc nhiễm khuẩn huyết.
Vi khuẩn não mô cầu được chia thành 12 nhóm huyết thanh, trong đó A, B, C, X, Y và W là những nhóm phổ biến và nguy hiểm. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, thậm chí gây tử vong trong vòng 24 giờ; tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời.
Các dữ liệu dịch tễ được cập nhật cho thấy bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên từ 15-24 tuổi. Đáng chú ý, khoảng 25-32% thanh thiếu niên và người trẻ mang vi khuẩn N. meningitidis tại vùng mũi họng. Đây vừa là nhóm có vai trò quan trọng trong lây truyền mầm bệnh, vừa có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu.
Gánh nặng bệnh truyền nhiễm với người cao tuổi
Ở một nhóm đối tượng khác, các chuyên gia cảnh báo gánh nặng bệnh truyền nhiễm có thể trở nên đáng lưu ý hơn khi người cao tuổi đồng thời mắc các bệnh mạn tính.
PGS.TS. Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội tiết - Cơ xương khớp, Bệnh viện Lão khoa Trung ương, cho biết gần 2/3 số lượng người trên 60 tuổi có ít nhất một bệnh lý nền mạn tính, trong đó khoảng một nửa mắc đồng thời nhiều bệnh nền. Khi có bệnh nền, nguy cơ mắc các bệnh lý truyền nhiễm, nhiễm trùng như zona thần kinh, cúm hay phế cầu cũng gia tăng.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, các chuyên gia cho rằng chăm sóc người cao tuổi không chỉ tập trung vào điều trị bệnh mạn tính mà cần tăng cường các biện pháp dự phòng. Tiêm chủng chủ động được xem là một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi và người có bệnh nền.
Hướng điều trị mới cho người bệnh hen nặng
Không chỉ trong dự phòng bệnh truyền nhiễm, các chuyên gia cũng cập nhật những tiến bộ trong điều trị bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là hen nặng.
Liệu pháp hít tiếp tục giữ vai trò nền tảng trong điều trị hen và COPD, với mục tiêu kiểm soát triệu chứng, giảm các đợt cấp và duy trì chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, với những bệnh nhân hen nặng chưa đáp ứng với điều trị tiêu chuẩn, xu hướng hiện nay là lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với đặc điểm từng người bệnh.
PGS.TS. Phan Thu Phương, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội tổng hợp, Trường Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: “Đối với bệnh nhân hen nặng chưa đáp ứng với điều trị tiêu chuẩn thì xu hướng điều trị là cá thể hóa bằng liệu pháp sinh học”.
Theo chuyên gia, thuốc sinh học là phương pháp điều trị trúng đích, có thể giúp giảm nguy cơ cơn hen cấp, giảm nhu cầu sử dụng corticoid đường uống, đồng thời cải thiện hoạt động thể chất và xã hội của người bệnh, hướng tới mục tiêu kiểm soát bệnh tốt hơn.
Những cập nhật về não mô cầu, sức khỏe người cao tuổi có bệnh nền và điều trị hen nặng cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện: chủ động phòng bệnh theo từng giai đoạn cuộc đời, đặc biệt chú trọng nhóm có nguy cơ cao, đồng thời tối ưu hóa điều trị dựa trên đặc điểm của từng bệnh nhân.
