Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh thông tin trên tại Hội nghị khoa học lần thứ I do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức ngày 18/9, với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia lĩnh vực xét nghiệm trên cả nước.
PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết dữ liệu xét nghiệm không chỉ phục vụ từng ca bệnh. Khi được chuẩn hóa, quản trị và bảo vệ đúng cách, đó là nguồn tài nguyên khoa học đặc biệt quan trọng để hình thành các hệ bệnh, ngân hàng mẫu, cơ sở dữ liệu y sinh - từ đó xây dựng mô hình dự báo, đánh giá hiệu quả điều trị và chuyển kết quả nghiên cứu vào thực hành.
Trong thời gian tới Bệnh viện Bạch Mai sẽ tổ chức lại danh mục kỹ thuật theo nhu cầu lâm sàng và giá trị mang lại cho người bệnh; xây dựng chiến lược xét nghiệm hợp lý; giảm xét nghiệm trùng lặp, không cần thiết; phát triển xét nghiệm chuyên sâu có giá trị quyết định; đồng thời hình thành cơ chế tư vấn xét nghiệm và hội chẩn liên chuyên khoa.
Ngoài ra sẽ phát triển khoa học công nghệ theo mô hình chuyển dịch từ bàn xét nghiệm đến giường bệnh và trở lại; xây dựng các nhóm nghiên cứu liên ngành; mở rộng mạng lưới kết nối, hỗ trợ đào tạo, kiểm chuẩn, chuyển giao kỹ thuật và tư vấn quản lý chất lượng cho các cơ sở y tế; vận hành hệ thống an toàn và nâng chuẩn bền vững.
Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định: “Xét nghiệm y học là một bộ phận rất quan trọng của hệ thống khám bệnh, chữa bệnh. Những năm gần đây, lĩnh vực xét nghiệm phát triển rất nhanh với tự động hóa, sinh học phân tử, giải trình tự gen, khối phổ, giải phẫu bệnh số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Những tiến bộ này đang tạo ra những thay đổi rất lớn trong phát hiện bệnh, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị. Điều quan trọng nhất vẫn là kết quả xét nghiệm phải chính xác, kịp thời, an toàn và thực sự phục vụ quyết định lâm sàng”.
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị Bệnh viện Bạch Mai phải quản lý chặt chẽ toàn bộ quy trình; tăng cường nội kiểm, ngoại kiểm, quản trị rủi ro và từng bước tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến.
Hệ thống thông tin xét nghiệm cần được kết nối với hồ sơ bệnh án điện tử và các hệ thống liên quan; bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu. Đồng thời, phải khai thác hiệu quả dữ liệu xét nghiệm để phục vụ điều trị, quản trị bệnh viện, nghiên cứu khoa học và giám sát dịch bệnh.
Tại phiên chuyên đề về Gen trị liệu - Tế bào gốc trong khuôn khổ hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Đặng Dũng - Cố vấn cao cấp Hệ thống y tế chuyên sâu Y học tái tạo và Trị liệu tế bào Mescells, đã cập nhật những bước tiến y sinh hàng đầu thế giới như các thử nghiệm lâm sàng ứng dụng tế bào gốc vạn năng cảm ứng điều trị bệnh Parkinson, công nghệ Exosome hướng đích HLA-G.
Bên cạnh tiềm năng ứng dụng lâm sàng rộng rãi, TS Dũng nhấn mạnh góc nhìn y khoa khách quan về những thách thức thực tế: “Việc thiếu đồng nhất về nguồn tế bào, quy trình nuôi cấy và liều dùng vẫn gây nên sự biến thiên trong kết quả điều trị. Bài toán đưa tế bào gốc vào lâm sàng an toàn còn đối mặt với rào cản lớn về hạ tầng kỹ thuật: quy trình sản xuất đạt chuẩn GMP, nghiên cứu tương tác vi môi trường, thử nghiệm lâm sàng Pha III chặt chẽ, cùng những đòi hỏi nghiêm ngặt về phòng vô khuẩn, thiết bị hiện đại, đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và kỹ thuật bảo quản - vận chuyển đặc biệt cho tế bào sống. Do đó, tế bào gốc không chỉ là một kỹ thuật y tế đơn thuần mà là một trong những nhóm công nghệ mũi nhọn và chiến lược quốc gia, đòi hỏi sự đầu tư bài bản và bền vững tại Việt Nam”.
