Văn phòng UBND TP. Hà Nội vừa ban hành thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng tại cuộc họp nghe báo cáo Đề án “Xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026-2030”.
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu Đề án không dừng ở mức đề xuất giải pháp mà phải cụ thể hóa thành kế hoạch hành động. Trong đó, từng lưu vực phải có mục tiêu rõ: giảm bao nhiêu điểm ngập, giảm chiều sâu ngập bao nhiêu, giảm thời gian ngập bao nhiêu, công trình nào tạo hiệu quả, thời hạn nào hoàn thành, ai chịu trách nhiệm.
Từng dự án phải có tiến độ cụ thể: khối lượng đã làm, khối lượng còn lại, vướng mắc mặt bằng, vướng mắc hạ tầng ngầm, vật liệu, đất đào, vốn, nhà thầu, biện pháp tháo gỡ. Yêu cầu thành lập Tổ công tác đặc biệt về xử lý úng ngập đô thị, do lãnh đạo UBND TP trực tiếp chỉ đạo; Sở Xây dựng là cơ quan thường trực.
Đồng thời, thành phố chỉ đạo đối với nhóm giải pháp công trình - xương sống của hệ thống thoát nước, bao gồm: Lưu vực Tô Lịch hiện có 16 điểm ngập thường xuyên. Mục tiêu là từng bước giảm chiều sâu ngập xuống còn không quá 0,2 m tại các điểm trọng yếu và giảm thời gian ngập xuống không quá 15 - 30 phút đối với trận mưa trong ngưỡng thiết kế; đối với mưa cực đoan vượt thiết kế, phải có phương án cảnh báo, phân luồng giao thông, vận hành bơm và hồ điều hòa chủ động.
Nghiên cứu, đánh giá kỹ việc đề xuất nâng công suất trạm bơm Yên Sở lên 120 m³/s tại dự thảo Đề án (hiện tại UBND TP đang nghiên cứu, triển khai đầu tư 2 trạm bơm: Đông Mỹ và Liên Mạc) để đề xuất phương án phù hợp, đồng thời kiểm soát mực nước hệ thống sông, kênh trục và tăng năng lực thoát nước của công trình đầu mối khi xảy ra mưa cực đoan có tính đến biến đổi khí hậu. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với lưu vực Tô Lịch.
Nghiên cứu xây bể ngầm điều tiết tại nơi công cộng
Lãnh đạo TP yêu cầu các cơ quan liên quan phải nghiên cứu xây dựng các bể ngầm điều tiết tại những khu vực có không gian công cộng, sân trường, công viên, bãi đỗ xe, quảng trường, nhất là tại các tiểu lưu vực có mật độ dân cư cao, cống hiện hữu khó mở rộng. Giao Sở Xây dựng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, UBND phường, xã rà soát quỹ đất, lựa chọn tối thiểu 10 vị trí thí điểm, xác định dung tích, phương án thu gom nước mưa, phương án xả chậm vào hệ thống cống sau mưa, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh, phòng chống muỗi, quản lý vận hành.
Trong năm 2026, Sở Xây dựng sẽ rà soát các tuyến phố, vỉa hè, quảng trường và bãi đỗ xe có thể cải tạo từ bề mặt bê tông khó thấm sang vật liệu thấm nước. Thành phố dự kiến thí điểm một số tuyến phố nội đô với các giải pháp như bê tông rỗng, gạch thấm, gạch khe cỏ và dải thấm lọc.
Đối với giải pháp phi công trình - chuyển từ "chống ngập" sang "sống chung và làm chủ nước mưa", lãnh đạo TP Hà Nội giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Sở Xây dựng và UBND phường, xã liên quan rà soát lại toàn bộ danh mục. Trong phần chỉ đạo trước có nêu "10 trạm", nhưng bảng của Đề án liệt kê nhiều hơn. Vì vậy phải rà soát, phân loại rõ: Trạm nào đã hoàn thành, có thể vận hành ngay; cần cải tạo thiết bị; cần nâng công suất; cần bổ sung nguồn điện, kênh dẫn, cửa xả; chỉ phục vụ tiêu nông nghiệp, có thể phục vụ đồng thời thoát nước đô thị.
Từ ngày 1/9/2026, khi kiểm tra cấp phép xây dựng, cấp phép cải tạo, các địa phương phải kiểm soát cao độ nền, không cho phép tùy tiện nâng nền cao hơn cốt quy hoạch đường, không cho phép san lấp ao hồ, kênh mương, rãnh thoát nước hoặc làm thay đổi hướng thoát nước hiện hữu. Đến cuối năm 2027, phải có chuyển biến rõ trong quản lý cao độ nền ở các khu vực hay ngập.
Lắp đặt thiết bị đo mưa, mực nước, lưu tốc tại các điểm ngập trọng yếu. Xây dựng mô hình thủy lực 1D-2D cho toàn bộ khu vực khoảng 842 km² của các lưu vực liên quan. Kết nối dữ liệu mưa, mực nước, trạm bơm, hồ điều hòa, cống trục, phản ánh hiện trường và camera giao thông. Xây dựng trung tâm giám sát thoát nước thông minh. Cảnh báo sớm ngập úng cho người dân, đơn vị vận hành, Cảnh sát giao thông, chính quyền cơ sở. Xây dựng ứng dụng hoặc tích hợp vào iHanoi/Hanoi Smart Water để người dân biết điểm ngập, tuyến tránh, thời gian xử lý...
Đối với giải pháp thoát nước bền vững - từ đô thị bê tông hóa sang "thành phố bọt biển, lãnh đạo TP cho rằng: đề án đã tiếp cận đúng khi đưa vào giải pháp SUDS và Sponge City. Chống ngập hiện đại không phải chỉ làm cống to hơn, bơm mạnh hơn. Nếu toàn bộ đô thị bị bê tông hóa, mọi giọt mưa đều chảy ngay xuống cống, thì cống nào cũng quá tải. Phải làm cho đô thị biết thấm, biết giữ, biết chậm xả nước...
