Từng là "thủ phủ" nuôi cá lồng bè của tỉnh Kiên Giang (cũ) với khoảng 2.000 lồng nuôi, xã đảo Hòn Nghệ (An Giang) hiện chỉ còn gần 900 lồng bè hoạt động. Sau hơn 20 năm gắn bó với nghề nuôi cá biển, nhiều người dân nơi đây đang đối mặt khó khăn, khi chi phí nuôi tăng cao, đầu ra thiếu ổn định, liên tục kéo lồng bè quanh đảo theo mùa gió.
Ông Nguyễn Đức Minh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Hòn Nghệ - cho biết, gia đình ông đã nuôi cá nhiều năm, nghề này từng giúp nhiều gia đình thoát nghèo, có điều kiện cho con cái học hành. Hiện xã có gần 100 hộ nuôi cá lồng bè, sản lượng khoảng 500 tấn mỗi năm, chủ yếu là cá bớp và một số loài cá biển có giá trị kinh tế cao.
Nếu thời tiết thuận lợi, mỗi lồng nuôi có thể mang lại lợi nhuận từ 20-25 triệu đồng/vụ. Với quy mô khoảng 30 lồng, sau khi trừ chi phí, người nuôi có thể thu lãi khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.
Tuy nhiên, lợi nhuận ngày càng bị bào mòn bởi giá thức ăn tăng mạnh. Trong khi đó, giá cá thương phẩm liên tục biến động, khiến người nuôi khó chủ động tính toán hiệu quả sản xuất.
Không chỉ chịu áp lực chi phí, người nuôi cá ở Hòn Nghệ còn phải đối mặt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Do chịu ảnh hưởng của 3 mùa gió trong năm, các hộ nuôi phải di dời lồng bè từ 3-4 lần để tránh sóng lớn. Mỗi lần di chuyển phát sinh nhiều chi phí thuê nhân công, tàu kéo, nguy cơ rách lưới, thất thoát cá, tổng chi phí khoảng 18 triệu đồng mỗi năm.
"Nếu có hệ thống kè chắn sóng hoặc khu neo đậu an toàn, bà con sẽ giảm được rất nhiều chi phí và hạn chế rủi ro trong mùa gió chướng", ông Minh kiến nghị.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Ngô Ngọc Chuẩn - Chủ tịch UBND xã Hòn Nghệ - cho biết, ngoài khó khăn về giá thức ăn, chất lượng con giống, tỷ lệ hao hụt cao, người nuôi cá lồng bè quanh đảo còn phụ thuộc đầu ra vào thương lái. Đặc biệt, do các mùa gió ảnh hưởng tới lồng bè nuôi nên người nuôi cá phải kéo bè quanh đảo để tránh gió, tránh sóng.
Theo ông Chuẩn, giải pháp căn cơ là đầu tư hệ thống kè chắn sóng dài khoảng 4km bảo vệ nửa đảo, với tổng kinh phí hơn 300 tỷ đồng. Dự án đã được địa phương trình Bộ Tài chính xem xét báo cáo Chính phủ đưa vào danh mục sử dụng vốn ODA. Nếu được thông qua và đầu tư, bờ kè giúp vùng nuôi cá sẽ ổn định quanh năm, người dân không còn phải kéo lồng bè theo hướng gió, giúp giảm chi phí sản xuất và hạn chế rủi ro.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, Hòn Nghệ cũng định hướng phát triển các cụm lồng bè gắn với du lịch cộng đồng, hình thành những tuyến tham quan trên biển kết hợp trải nghiệm nghề nuôi cá, dịch vụ ẩm thực và làng bè xanh, sạch, đẹp. Đồng thời, địa phương phối hợp ngành nông nghiệp tìm kiếm doanh nghiệp liên kết sản xuất cá nuôi theo chuỗi giá trị, từ cung cấp con giống, thức ăn, chuyển giao kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm, từ đó giúp người nuôi ổn định đầu ra, nâng cao giá trị kinh tế biển.
