Chi tiết 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm trong Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng

TPO - Luật sửa đổi về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác quy định người từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho thành viên gia đình; đồng thời nghiêm cấm lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi.

Nghiêm cấm dụ dỗ, đe dọa, ép buộc người khác hiến

Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đã được Quốc hội biểu quyết, thông qua vào ngày 21/11.

Thông tin về những điểm lớn đáng chú ý, Bộ Y tế cho biết, luật được xây dựng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động hiến tặng, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của luật là quy định 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, tạo cơ sở pháp lý để ngăn chặn và kiểm soát các nguy cơ vi phạm trong lĩnh vực nhạy cảm này.

yte4.jpg
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan báo cáo tiếp thu giải trình dự án luật. Ảnh: Như Ý

Theo đó, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người, chiếm đoạt xác; mua bán mô, bộ phận cơ thể người và mua bán xác; dụ dỗ, lừa dối, đe dọa, ép buộc người khác hiến; lợi dụng quan hệ nuôi con nuôi, giám hộ, chăm sóc thay thế hoặc quan hệ lệ thuộc để thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Bên cạnh đó, luật cũng nghiêm cấm lấy, ghép, sử dụng, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại; quảng cáo, môi giới việc hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại; lợi dụng hoạt động điều phối để trục lợi hoặc tạo ưu tiên trái quy định.

Đặc biệt, hành vi tổ chức, tạo điều kiện cho người Việt Nam ra nước ngoài để mua bán mô, bộ phận cơ thể người cũng như đưa người nước ngoài vào Việt Nam để ghép bộ phận cơ thể người trái quy định đều thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Luật quy định rõ, không lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi và việc đăng ký hiến chỉ áp dụng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên để việc đăng ký hiến chỉ áp dụng đối với người có đủ năng lực nhận thức. Hiến là hoàn toàn tự nguyện.

Các hành vi làm sai lệch kết quả xác định chết não, chết tuần hoàn; can thiệp trái phép vào cơ sở dữ liệu; thay đổi không đúng thông tin về tiêu chí ưu tiên; thực hiện lấy, ghép trái quy định; sử dụng mô, tế bào vượt quá phạm vi đồng ý của người hiến hoặc tiến hành nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng khi chưa được phê duyệt cũng bị nghiêm cấm”, Bộ Y tế nhấn mạnh.

Quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào

Nội dung quan trọng khác của luật này là bổ sung việc hiến bộ phận cơ thể sau khi chết tuần hoàn. Về điểm này, luật định nghĩa rõ: chết tuần hoàn là tình trạng mất chức năng tuần hoàn, hô hấp và không thể phục hồi; người chết tuần hoàn không thể sống lại được.

Theo Bộ Y tế, đây là hình thức đã được nhiều quốc gia áp dụng an toàn trong nhiều năm, giúp tăng nguồn hiến từ những người đã qua đời, giảm số người hiến còn sống để bảo vệ sức khỏe của người dân, hạn chế mua bán, ép buộc.

yte4-8.jpg
Không lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi. (Ảnh minh họa)

Cùng đó, luật quy định người hiến phải được tư vấn, đánh giá về tâm lý, pháp luật và có quyền từ chối hiến ở “bất kỳ thời điểm nào”.

Một trong những điểm lớn khác là luật sửa đổi đã tăng độ tuổi được hiến khi còn sống cho người không phải là thành viên gia đình từ đủ 18 tuổi lên 25 tuổi trở lên.

Quy định này nhằm bảo đảm người hiến đã trưởng thành về nhận thức, độc lập hơn trong quyết định và ít bị chi phối bởi áp lực kinh tế, gia đình.

“Việc phân bổ do cơ quan điều phối quốc gia thực hiện để ngăn chặn từ gốc nguy cơ mua bán”, Bộ Y tế nêu rõ.

Bên cạnh đó, người hiến phải được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe, được đánh giá về tâm lý, xã hội; người đánh giá điều kiện hiến không được là người chỉ định ghép cho người bệnh, không được là người trực tiếp tư vấn cho người hiến.

Đồng thời, việc lấy chỉ được thực hiện khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép, gồm chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý, mà thành viên không tham gia lấy, ghép của trường hợp đó.

Trong khi đó, cơ quan công an, UBND và các cơ quan liên quan phối hợp xác minh quan hệ nhân thân, nơi cư trú của người hiến và người nhận. Trường hợp vợ chồng phải bảo đảm thời gian kết hôn tối thiểu. Người từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho thành viên gia đình.

Theo cơ quan soạn thảo, luật xác lập nguyên tắc tự nguyện là yêu cầu xuyên suốt. Người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác; người đã đăng ký có quyền thay đổi nội dung đăng ký, hủy đăng ký hoặc đăng ký lại.

Đáng chú ý, việc đăng ký hiến không đồng nghĩa với việc người đăng ký đương nhiên đủ điều kiện hiến. Người hiến hoặc người đại diện, cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến có quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào theo quy định. Khi có sự từ chối hoặc biểu hiện không đồng thuận, không được thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Cùng chuyên mục

Thực hiện thành công ca thay van động mạch chủ đặc biệt chưa từng có tại Việt Nam

Thực hiện thành công ca thay van động mạch chủ đặc biệt chưa từng có tại Việt Nam

TPO - Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) vừa thực hiện thành công ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) cho bệnh nhân nam bị hở van động mạch chủ nặng đơn thuần. Đây là ca đầu tiên tại Việt Nam áp dụng thành công kỹ thuật này để điều trị bệnh lý hở nặng đơn thuần ở van động mạch chủ tự nhiên.

Bệnh viện quốc tế ngay gần nhà: Thêm an tâm cho tuổi xế chiều

Bệnh viện quốc tế ngay gần nhà: Thêm an tâm cho tuổi xế chiều

Hơn một thập kỷ đi vào vận hành kể từ năm 2012, chủ đầu tư vẫn tiếp tục dành quỹ đất đẹp ngay trong nội khu để đưa vào hoạt động Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Riverside. Sự hiện diện của cơ sở y tế 5 sao ngay cạnh nhà đang mở ra một chuẩn mực an cư đẳng cấp mới, đồng thời tạo lực đẩy bền vững gia tăng giá trị tài sản theo thời gian.

Đột quỵ ở người trẻ: Lưu ý những dấu hiệu này để không mất mạng sống

Đột quỵ ở người trẻ: Lưu ý những dấu hiệu này để không mất mạng sống

TPO - Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Chí Cường - Phó Chủ tịch Hội Can thiệp mạch Thần kinh Việt Nam, trước đây, bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi chỉ chiếm một tỷ lệ khá nhỏ, nhưng hiện nay, tỷ lệ này có thể đã vượt quá 10%. Lối sống, thói quen sinh hoạt và những nhận thức chưa đúng về sức khỏe là những nguyên nhân âm thầm cướp đi mạng sống của người trẻ.

Điều gì làm nên thương hiệu 120 năm của Bệnh viện Việt Đức?

Điều gì làm nên thương hiệu 120 năm của Bệnh viện Việt Đức?

TPO - Ngày 20/11, tại Hà Nội, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm thành lập. Nhân dịp này, bệnh viện vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất vì thành tích xuất sắc đột xuất trong thực hiện các ca ghép đa tạng phức tạp, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Siết quản lý điểm bán thuốc lá: Chặn nguồn cung, bảo vệ giới trẻ

Siết quản lý điểm bán thuốc lá: Chặn nguồn cung, bảo vệ giới trẻ

TPO - Trong bối cảnh Quốc hội xem xét sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, việc duy trì cấp phép bán buôn, bán lẻ thuốc lá được xem là công cụ quan trọng nhằm kiểm soát nguồn cung, hạn chế khả năng tiếp cận của thanh thiếu niên và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Kinh nghiệm quốc tế và thực trạng tại Việt Nam cho thấy, nếu thiếu cơ chế quản lý chặt chẽ các điểm bán, mục tiêu giảm tiêu thụ thuốc lá sẽ gặp nhiều thách thức.

Cư dân Vinhomes Riverside: “Chăm sóc cư dân, Vinhomes số 2 thì không ai số 1”

Cư dân Vinhomes Riverside: “Chăm sóc cư dân, Vinhomes số 2 thì không ai số 1”

Không còn phải di chuyển xa hay chờ đợi mệt mỏi mỗi lần khám chữa bệnh, cư dân Vinhomes Riverside nay có thể tiếp cận dịch vụ y tế chuẩn quốc tế chỉ cách nhà vài phút đi bộ. Sự hiện diện của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Riverside không chỉ bổ sung tiện ích thiết thực, mà còn hoàn thiện chuẩn sống tiện nghi, an nhàn cho cộng đồng cư dân đa thế hệ phía Đông Thủ đô.

AIA Việt Nam tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân ung thư, khám sàng lọc miễn phí

AIA Việt Nam tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân ung thư, khám sàng lọc miễn phí

Ngày 18 tháng 11 năm 2026, AIA Việt Nam phối hợp với Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng và Bệnh viện K triển khai chương trình “Hành trình Niềm Tin – AIA Hope Journey” tại Hà Nội, trao 150 triệu đồng hỗ trợ 30 bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn và tổ chức khám, tư vấn, sàng lọc ung thư miễn phí cho 250 người dân.

Đột quỵ đang tấn công người trẻ

Có nên uống An Cung chữa đột quỵ?

TPO - Hiện nay, chưa có bằng chứng khoa học đủ tin cậy chứng minh An Cung có hiệu quả trong dự phòng hoặc điều trị đột quỵ. Đột quỵ có hai thể chính: nhồi máu não, chiếm khoảng 80%, và xuất huyết não, chiếm khoảng 20%. Hai thể bệnh này có hướng điều trị khác nhau. Nếu người bệnh bị xuất huyết não nhưng gia đình tự ý cho uống sản phẩm được quảng cáo có tác dụng làm tan máu đông, tình trạng có thể trở nên nguy hiểm hơn.

Hàng triệu người đối mặt nguy cơ biến chứng vì căn bệnh diễn tiến âm thầm

Hàng triệu người đối mặt nguy cơ biến chứng vì căn bệnh diễn tiến âm thầm

TPO - Đái tháo đường type 2 thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Khi được phát hiện, bệnh có thể đã gây tổn thương tim, thận, mắt và hệ thần kinh, khiến việc điều trị trở nên phức tạp. Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động tầm soát, phát hiện bệnh từ sớm.