Kỳ thi căng não
Mùa tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại TPHCM được xem là một trong những kỳ thi căng thẳng và có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Sau khi sáp nhập TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, số lượng học sinh tốt nghiệp THCS năm học này tăng cao, buộc hàng chục nghìn học sinh phải tính toán lại lộ trình học tập sau lớp 9.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TPHCM, năm nay thành phố có tới 169.080 học sinh hoàn thành chương trình THCS, tăng hơn 42.000 em so với năm trước. Trong khi đó, khoảng 170 trường THPT công lập trên toàn thành phố chỉ có thể đáp ứng gần 104.000 chỗ học. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 65.000 học sinh - tương đương gần 40% sẽ không có cơ hội học trường công lập nếu giữ nguyên quy mô hiện tại.
Trước thực trạng này, ngành giáo dục thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập lên khoảng 70%, tương đương hơn 118.000 chỉ tiêu. Việc này được kỳ vọng đảm bảo an sinh xã hội và giảm áp lực tìm kiếm chỗ học lớp 10 cho các gia đình. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được mục tiêu vẫn sẽ có trên 50.000 học sinh buộc phải lựa chọn các hướng đi khác như trường tư thục, giáo dục thường xuyên hoặc học nghề.
Địa bàn giáp ranh: Tỷ lệ chọi cao hơn
Trong khi khu vực TPHCM và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) có thể tuyển khoảng 66% số học sinh tốt nghiệp lớp 9 vào các trường THPT công lập thì khu vực Bình Dương (cũ) lại có tỷ lệ thấp hơn đáng kể, chỉ khoảng 44%.
Do vậy, khu vực giáp ranh, đặc biệt là phường Thủ Đức, được dự báo sẽ trở thành “điểm nóng” về áp lực tuyển sinh. Hiện khu vực này có 7 trường THPT công lập, nằm gần ranh giới với Bình Dương (cũ), với khoảng cách di chuyển chỉ trong vòng 5 km, thậm chí có nơi chỉ cách nhau một con đường.
Chia sẻ với báo Tiền Phong, hiệu trưởng một trường THPT đánh giá, chính yếu tố địa lý thuận lợi khiến lượng học sinh đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT tại phường Thủ Đức được dự đoán tăng mạnh.
"Tỷ lệ chọi tại các trường khu vực này chắc chắn sẽ gia tăng, khiến cơ hội trúng tuyển trở nên khó khăn hơn. Tùy theo từng nhóm trường, mức độ cạnh tranh sẽ có sự khác biệt rõ rệt. Thí sinh phải thực sự thận trọng khi đặt bút đăng ký nguyện vọng", vị hiệu trưởng đưa ra lời khuyên.
Hai phương thức tuyển sinh
Kỳ tuyển sinh năm nay được tổ chức theo hai phương thức: xét tuyển và thi tuyển. Phương thức xét tuyển được áp dụng cho một số trường hợp đặc thù. Cụ thể: Trường THCS-THPT Thạnh An (xã Thạnh An) tuyển học sinh đã hoàn thành chương trình THCS ngay tại trường, trường THPT Võ Thị Sáu tại đặc khu Côn Đảo xét tuyển học sinh tốt nghiệp từ Trường THCS Lê Hồng Phong tại địa phương.
Bên cạnh đó, hệ thống các trường phổ thông dân tộc nội trú cũng tổ chức tuyển sinh theo quy định riêng, với quy trình và thời gian cụ thể do Sở GD&ĐT hướng dẫn.
Trong khi đó, phương thức thi tuyển vẫn là hình thức chủ đạo, áp dụng cho phần lớn học sinh hoàn thành chương trình THCS năm học 2025-2026 trên địa bàn thành phố, với ba môn thi bắt buộc: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.
Đề thi được thiết kế theo hướng đánh giá năng lực, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế thay vì học thuộc lòng. Môn Ngữ văn và Toán đều có thời gian làm bài 120 phút, trong khi môn Ngoại ngữ kéo dài 90 phút.
Kỳ thi dự kiến diễn ra vào ngày 1 và 2/6, được chia thành hai giai đoạn: đăng ký nguyện vọng ban đầu (tối đa 3 nguyện vọng) và xét tuyển bổ sung dành cho những thí sinh chưa trúng tuyển.
Nghiêm cấm vận động học sinh không thi lớp 10
Ông Nguyễn Bảo Quốc - Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, yêu cầu các trường THCS phải tổ chức tư vấn tuyển sinh lớp 10 một cách thực chất, bám sát năng lực học tập của từng học sinh. Mọi hoạt động tư vấn phải hướng đến lợi ích lâu dài của học sinh, giúp các em lựa chọn đúng con đường học tập sau khi tốt nghiệp THCS.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM nghiêm cấm các trường học và giáo viên tư vấn, vận động học sinh hoặc phụ huynh từ chối tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập.
“Việc tư vấn chỉ đóng vai trò định hướng, hỗ trợ để phụ huynh và học sinh nhận ra năng lực thực tế, từ đó lựa chọn nguyện vọng phù hợp nhất”, đại diện Sở khẳng định.
