Báo động đỏ trong cuộc chạy đua với nhiễm trùng
Chiều 26/8, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đại học Y Dược - ĐHQGHN, cơ sở Linh Đàm tiếp nhận bé Đỗ V.C. (11 tuổi, Hà Nội) sau tai nạn khi đi xe đạp.
Theo các bác sĩ, lực tác động trực tiếp từ ghi-đông khiến vùng tầng sinh môn của trẻ bị tổn thương nặng. Vết thương hở vùng bẹn - bìu nham nhở, dính nhiều đất cát, trong khi tinh hoàn trái bị lộ hoàn toàn ra bên ngoài bao bìu.
Thời điểm nhập viện, bệnh nhi hoảng loạn, đau dữ dội. Mạch tăng lên 118 lần/phút, huyết áp 147/84 mmHg.
Đây là dạng chấn thương vùng kín hiếm gặp ở trẻ em nhưng có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Khi tinh hoàn và tổ chức vùng bìu bị phơi lộ, nhiễm bẩn, nguy cơ nhiễm trùng, áp-xe, hoại tử mô, thậm chí uốn ván có thể xảy ra nếu không được xử trí sớm.
Trước tình huống khẩn cấp, bệnh viện kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện, huy động các chuyên khoa phối hợp xử trí. Bệnh nhi được làm các xét nghiệm cần thiết, sử dụng kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch và tiêm huyết thanh kháng độc tố uốn ván trước khi chuyển lên phòng mổ.
Hai mục tiêu trong một cuộc mổ
Ca phẫu thuật được các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Nam học và Y học giới tính thực hiện khẩn cấp. ThS.BSNT Trương Công Thế Lực cho biết, thách thức lớn nhất là vết thương rộng, tổ chức bị dập nát và tinh hoàn đã bị phơi lộ, trong khi vùng tổn thương có nguy cơ nhiễm bẩn cao.
Theo bác sĩ, ê-kíp đặt ra hai mục tiêu song song: kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng và bảo tồn tối đa chức năng của tinh hoàn, đồng thời tái tạo tổ chức vùng bìu với hình thái phù hợp nhất cho trẻ.
Các bác sĩ tiến hành làm sạch kỹ vùng tổn thương, loại bỏ những phần mô không còn khả năng bảo tồn, đánh giá tình trạng nhu mô tinh hoàn và giữ lại tối đa phần mô còn lành. Sau đó, tinh hoàn được đưa trở lại vị trí giải phẫu trong bao bìu, phục hồi các tổ chức bị tổn thương và khâu tạo hình.
Việc bảo tồn tinh hoàn có ý nghĩa đặc biệt đối với một bệnh nhi 11 tuổi, bởi cơ quan này không chỉ liên quan đến chức năng sinh sản sau này mà còn đóng vai trò trong quá trình phát triển giới tính của trẻ.
“Chúng tôi tiến hành phẫu thuật cấp cứu với hai mục tiêu chính là làm sạch, bảo tồn tối đa chức năng tinh hoàn và đảm bảo tính thẩm mỹ, để trẻ không cảm thấy tự ti về sau”, bác sĩ Trương Công Thế Lực cho biết.
Sau phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, tình trạng đau giảm đáng kể. Nếu diễn biến thuận lợi, khoảng 10 ngày sau mổ trẻ có thể trở lại sinh hoạt bình thường và được cắt chỉ khi vết thương ổn định.
Tuy nhiên, những ngày đầu sau phẫu thuật vẫn là giai đoạn cần theo dõi chặt chẽ. Các bác sĩ đặc biệt lưu ý nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và xoắn tinh hoàn, những biến chứng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo tồn cơ quan.
Nhớ lại thời điểm nhận tin con gặp nạn, chị N.T.T.H., mẹ bệnh nhi, vẫn chưa hết bàng hoàng. Theo lời kể của người mẹ, khi gia đình đến nơi, cậu bé trong trạng thái hoảng sợ, đau đớn. May mắn, người dân xung quanh đã hỗ trợ đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời.
“Cháu mới mổ hôm qua nhưng hôm nay đã đỡ đau và tỉnh táo hoàn toàn”, chị H. chia sẻ.
Với gia đình, cuộc tai nạn là một bài học không thể quên về những nguy cơ tưởng như rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Một chiếc xe đạp vốn quen thuộc có thể trở thành nguồn gây chấn thương nghiêm trọng chỉ sau một cú mất thăng bằng hoặc va đập bất ngờ.
Từ sự việc của con, chị H. mong các phụ huynh quan tâm hơn đến việc hướng dẫn trẻ kỹ năng đi xe an toàn, chủ động nhận diện những nguy cơ có thể xảy ra trong quá trình vui chơi, vận động.
Chấn thương vùng kín ở trẻ không thể chủ quan
Theo ThS.BSNT Trương Công Thế Lực, chấn thương vùng bìu ở trẻ em không phải tình trạng thường gặp nhưng có thể để lại hậu quả lâu dài nếu bỏ sót hoặc xử trí muộn.
Đặc biệt, với những vết thương hở, dập nát hoặc nhiễm bẩn, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt có ý nghĩa quan trọng. Chậm trễ có thể khiến tình trạng nhiễm trùng tiến triển, làm tăng nguy cơ mất mô và ảnh hưởng đến khả năng bảo tồn tinh hoàn.
Trong những trường hợp chấn thương vùng kín, phụ huynh không nên tự xử trí tại nhà hoặc chờ đợi xem vết thương có tự lành hay không. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá đầy đủ mức độ tổn thương và có hướng điều trị phù hợp.
Bên cạnh đó, phòng ngừa vẫn là cách tốt nhất để hạn chế những chấn thương đáng tiếc. Khi trẻ đi xe đạp, chơi thể thao hoặc tham gia các hoạt động có nguy cơ va đập, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ tuân thủ các nguyên tắc an toàn, sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp và lựa chọn không gian vận động an toàn.
Với trẻ nam ở độ tuổi lớn hơn, bác sĩ cũng khuyến cáo gia đình có thể cân nhắc sử dụng đồ bảo hộ vùng kín phù hợp khi trẻ tham gia những môn thể thao có nguy cơ va chạm mạnh.
Một cú va chạm chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng hậu quả có thể theo trẻ suốt nhiều năm. Trong trường hợp bé trai 11 tuổi này, việc được đưa đến bệnh viện kịp thời và phẫu thuật đúng chuyên môn đã mở ra cơ hội bảo tồn cơ quan sinh sản. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, với chấn thương vùng kín ở trẻ em, “thời gian vàng” đôi khi được tính bằng từng phút.
