 |
| Thuyền phao (trái) đọ với thuyền thúng truyền thống về khả năng chống lật. Ảnh: Quốc Dũng. |
Chiều 16-10, mưa quất tới tấp xuống cửa biển Nhật Lệ (Quảng Bình). Nhằm ngày ba tỉnh Bắc Trung bộ bắt đầu hứng đợt lũ lụt lịch sử thứ hai trong vòng nửa tháng, hai chiếc thuyền phao được đem ra đọ với thuyền thúng truyền thống về khả năng chìm nổi.
Thuyền thúng đấu thuyền phao
Ba thanh niên địa phương được thuê 150.000 đồng/người đánh vật với ba chiếc thuyền giữa sóng cả, một thuyền thúng truyền thống và hai thuyền phao. Nhiệm vụ của họ với mái chèo trên tay là làm cho chúng chìm.
Giữa những con sóng cao gần nửa mét, chiếc thuyền thúng truyền thống bị giẫm nghiêng một bên, nước đầy tới vành thúng. Một thanh niên nhảy lên, thuyền chìm dần...
Chủ nhân của chiếc thuyền phao (đường kính 1,8-2,0m, giá 4 - 4,5 triệu đồng/chiếc) là kỹ sư Nguyễn Xuân An. Ông là nhà địa chất, cuốn từ điển bách khoa sống về đá quý và hiện giữ chức Chủ tịch Hội Đá quý Việt Nam. Chẳng ai đoái hoài gì đến thuyền phao này, cho đến khi ông được cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích cuối năm ngoái.
Các chuyên gia thấy giải pháp thuyền không chìm của KS Nguyễn Xuân An giống của một người Anh đầu thế kỷ 20. Nhưng, kỹ thuật chế tạo van, cơ cấu quan trọng nhất để thuyền không chìm, của hai tác giả không giống nhau.
Thứ hai, KS An áp dụng kỹ thuật này trên thuyền thúng truyền thống của Việt Nam. Thuyền thúng cũng có từ lâu tại Ấn Độ, Iraq, vùng Tây Tạng, Anh quốc, Ireland, Scotland... Nhưng, chưa nước nào trên thế giới làm chiếc thuyền thúng phao như của KS An.
Ngay cả khi chưa được cấp bằng độc quyền, KS An vẫn mạnh dạn mang sản phẩm ra thử tại một số cuộc thi và đều đoạt giải cao. Hết cúp vàng Techmart Việt Nam của Bộ Khoa học&Công nghệ lại đến giải nhất giải thưởng sáng tạo kỹ thuật ngành thủy sản của Bộ NN&PTNT tháng 12-2007. Hết giải VIFOTEC đến bằng lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam...
Cứu người lạc thúng
Tại cửa sông Nhật Lệ, để phòng trường hợp xấu nhất, ba thanh niên vẫn được yêu cầu mặc áo phao chuyên dụng để yên tâm đánh chìm chiếc thuyền phao. Thực ra, trong bộ đồ nghề đi kèm thuyền phao, có dây nối an toàn, một đầu buộc vào thành thuyền, một đầu móc vào đai vải hoặc da quấn ngang lưng người đi thuyền. Cơ cấu đó giúp người và thuyền không cách ly ngay cả khi người ngã xuống nước hay thuyền bị lật.
| Các loại thuyền truyền thống như thuyền thúng tre, thúng chai… chỉ có một lớp vỏ, dễ bị chìm. Trong khi thuyền phao của KS Nguyễn Xuân An vừa là thuyền vừa là phao, từ phao có thể trở lại thành thuyền. Cấu trúc khác biệt là thuyền phao có hai lớp vỏ, giữa hai lớp có vật liệu nhẹ nổi được trên nước. Đáng chú ý nhất là van phao, bộ phận đóng mở nước lắp ở đáy thuyền, có tác dụng lưu thông nước trong lòng thuyền và bên ngoài để thuyền có thể nổi cân đối. |
Thực tế cho thấy, khi thuyền bị sóng đánh hoặc lật úp, người trên thuyền thường bị văng ra khỏi thuyền và rơi vào tình trạng mà dân miền Trung gọi là lạc thúng. Thuyền chìm, lạc thúng quá xa ngay cả người biết bơi cũng có thể chết đuối nếu không có phao cứu sinh. Có rất nhiều ngư dân bỏ mạng do lạc thúng.
Trước sự chứng kiến của các nhà khoa học, nhà báo, ba thanh niên thi nhau đánh võng trên thuyền thúng phao. Chẳng mấy chốc, nước cũng tràn đầy thuyền. Nhưng nó không chìm như chiếc thuyền thúng truyền thống, mà vành thuyền vẫn nhô cao hơn mặt nước.
Tháo van ở giữa thuyền, chỉ chốc lát sau, thuyền lại nổi lên. Khi van lắp lại vào đáy thuyền, tát nước, thuyền trở lại trạng thái ban đầu. Ba ngư phủ nhảy ra khỏi thuyền, lật úp thuyền vẫn không chìm. Với các vòng dây gắn ở vành thuyền (quai phao), buộc thõng ngoài thuyền để người dưới nước đeo bám khi gặp nạn, chỉ cần một người cũng có thể lật thuyền trở lại.
Bài cuối: Chưa có cơ hội cứu người
