Khi đại gia 'nhập trại' vì nợ nần

Khi đại gia 'nhập trại' vì nợ nần
TP - Từ một đại gia có tiếng trên thị trường sắt thép, nay cả hai cha con ông Phạm Văn Thụ, Chủ tịch kiêm TGĐ Công ty Thái Sơn bị khởi tố, bắt giam.

> Thế chấp tài sản ảo, vay hơn 1.000 tỷ đồng

Câu chuyện của cha con ông Thụ là bài học đắt giá với doanh nghiệp phải vay quá nhiều tiền ngân hàng để kinh doanh, trong khi lãi vay quá cao...

Cha con đại gia Phạm Văn Thụ bị bắt, để lại món nợ trên 1.300 tỷ đồng (Trụ sở Cty TNHH công nghiệp thương mại Thái Sơn tại Hải Phòng, một trong các doanh nghiệp của gia đình ông Thụ)
Cha con đại gia Phạm Văn Thụ bị bắt, để lại món nợ trên 1.300 tỷ đồng (Trụ sở Cty TNHH công nghiệp thương mại Thái Sơn tại Hải Phòng, một trong các doanh nghiệp của gia đình ông Thụ).

Đại gia thành con nợ

Ngày 8-8, Cơ quan cảnh sát điều tra - Bộ Công an đã bắt giam ông Phạm Văn Thụ, chủ tịch kiêm TGĐ Công ty Thái Sơn về hành vi “lừa đảo, chiếm đoạt tài sản” liên quan đến các khoản vay ngân hàng.

Con trai ông Thụ là Phạm Hải Thanh, nguyên TGĐ Công ty Thép Thái Sơn, ông Dương Hoàng Sơn, nguyên giám đốc Công ty TNHH MTV Sắt thép Thanh Sơn cũng bị khởi tố cùng tội danh.

Thông tin ông Thụ bị bắt giữ khiến nhiều đại gia làng sắt thép Hải Phòng thấy buồn. Bởi lâu nay ông được tiếng là “làm ăn đàng hoàng”.

Năm 1995, ông Thụ thành lập Cty Thái Sơn chuyên kinh doanh sắt thép phế liệu, phá dỡ tàu cũ và nhanh chóng phất lên. Năm 2007, ông Thụ mở rộng đầu tư vào đóng tàu, sản xuất phôi thép, bất động sản… Sản lượng bán hàng của công ty khoảng 10-20 nghìn tấn/tháng, doanh thu hơn 4.000 tỷ đồng/năm.

Năm 2011, Cty Thái Sơn lọt vào Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, và là doanh nghiệp xuất nhập khẩu sắt thép lớn nhất Hải Phòng.

Ở cái thời hoàng kim đó, Cty Thái Sơn được nhiều ngân hàng “săn đón” cấp lượng vốn lớn. Năm 2008, do kinh tế khủng hoảng, giá sắt thép giảm mạnh tới 50% cùng với việc không bán được hàng, Cty Thái Sơn lâm vào khó khăn.

Lượng hàng tồn kho lớn, luôn tồn khoảng 70-80 nghìn tấn, nên năm đó lỗ khoảng 250 tỷ đồng.

Trong thời gian này, Cty Thái Sơn đã bán vật tư cho công ty công nghiệp tàu thủy Thái Sơn (công ty con) với trị giá hơn 110 tỷ đồng để thực hiện hợp đồng đóng mới 3 con tàu đã ký với công ty cho thuê tài chính II (ALCII).

Năm 2009, ALCII mới giải ngân được 60 tỷ đồng thì bị vỡ nợ và ngừng giải ngân. Đến tháng 5-2010, công ty Thái Sơn chỉ thu hồi được 85% tiền gốc và mất lãi.

Đến năm 2011, tín dụng càng bị thắt chặt, lãi vay tới 24% (chưa kể các chi phí), Cty Thái Sơn bắt đầu mất cân đối tài chính, không thể trả nợ đúng hạn và ngừng trả lãi.

Tính đến tháng 2-2012, dư nợ vay của công ty Thái Sơn tại 13 tổ chức tín dụng (12 ngân hàng và 1 công ty tài chính) là hơn 752 tỷ đồng.

Trong đó, nhiều ngân hàng tại Hà Nội và Hải Phòng có dư nợ lớn, từ 70 -100 tỷ đồng. Đến thời điểm này, 100% khoản nợ của công ty Thái Sơn đã thành nợ quá hạn.

Ngoài ra, Cty Thái Sơn còn nợ 7 công ty khác hơn 180 tỷ đồng. Cty TNHH Thép Minh Thanh (trụ sở tại TPHCM), do ông Phạm Hải Thanh (con trai ông Thụ) là giám đốc, hiện có dư nợ 380 tỷ đồng. Như vậy, tổng số nợ của hai doanh nghiệp của bố con ông Thụ là trên 1.300 tỷ đồng.

Ngày 14-8, trao đổi với Tiền Phong, một cán bộ của Cty Thái Sơn cho biết, “Chỉ từ khi công ty Trường Sa vào mua công ty chúng tôi thì quan hệ giữa công ty Thái Sơn và các chủ nợ trở nên căng thẳng. Ngân hàng mới làm đơn tố cáo ông Thụ lừa đảo”.

Theo cán bộ này, Cty Trường Sa đã mua Cty Thái Sơn chỉ với giá …1 USD (20.000 đồng) nhưng chưa được Sở KH&ĐT Hải Phòng cấp đổi đăng kí kinh doanh mới.

Chết vì được ngân hàng cho vay... “đảo nợ”

Trong báo cáo gửi các ban ngành TP Hải Phòng ngày 4-7, hơn một tháng trước khi bị bắt, ông Thụ cho biết, cuối năm 2008, Cty Thái Sơn gặp khó khăn, dư nợ vay lớn nên không thể trả nợ đúng hạn. Áp lực trả nợ gốc và lãi ngày càng lớn.

Trong vòng 4 năm (2008-2011), công ty Thái Sơn đã phải trả lãi cho các tổ chức tín dụng hơn 400 tỷ đồng. Trong khi đó, các ngân hàng bắt đầu thắt chặt tín dụng, khước từ mọi đề nghị vay vốn mua hàng mới, không cho gia hạn nợ hay giảm lãi…

 Trong vòng 4 năm (2008-2011), công ty Thái Sơn đã phải trả lãi cho các tổ chức tín dụng hơn 400 tỷ đồng... Các tổ chức tín dụng chỉ hỗ trợ bằng cách cho vay mới để trả nợ cũ và lãi nên công ty hầu như không tạo được nguồn vốn mới để kinh doanh sinh lời. Công ty liên tục phải bán hàng hóa đã thế chấp để trả lãi” 

“Các tổ chức tín dụng chỉ hỗ trợ bằng cách cho vay mới để trả nợ cũ và lãi nên công ty hầu như không tạo được nguồn vốn mới để kinh doanh sinh lời. Công ty liên tục phải bán hàng hóa đã thế chấp để trả lãi”- ông Thụ phân trần và cho rằng, đây là cách “cực chẳng đã” phải làm để giúp công ty có lượng vốn duy trì hoạt động, chờ cơ hội mới để vực dậy.

Mặc dù hình thức “vay đảo nợ” bị ngân hàng nhà nước cấm, nhưng Cty Thái Sơn vẫn tìm được “cửa” để lách.

Theo một cán bộ NHNN, Cty Thái Sơn đã dùng vốn vay ngân hàng để trả nợ cho chính ngân hàng chủ nợ (đảo nợ) và các ngân hàng khác.

Bằng cách bán hàng cho các công ty trong nhóm và dùng lô hàng này thế chấp vay vốn tại nhiều ngân hàng, Cty Thái Sơn đã có được vốn để trang trải nợ nần. Thực chất, dòng tiền chỉ chạy vòng quanh giữa các ngân hàng chủ nợ.

Qua xác minh, đã phát hiện 8 công ty có liên quan đến hoạt động vay vốn lòng vòng của công ty Thái Sơn, gồm: Cty TNHH Thép Minh Thanh, Cty TNHH công nghiệp tàu thủy Thái Sơn, Cty TNHH TM công nghiệp Minh Thanh, Cty TNHH thương mại cơ khí An Dương, Cty TNHH TM và VTB Hoàng Long, Cty CP công nghiệp thương mại Thanh Sơn, Cty TNHH Thép Miền Trung, Cty TNHH công nghiệp đầu tư phát triển thương mại Dương Bình.

Cuối năm 2010, ông Phạm Hải Thanh đã vay 270 tỷ đồng của chi nhánh ngân hàng Đông Á tại TPHCM để mua tổng cộng 12.000 tấn hàng dưới danh nghĩa Cty Thép Minh Thanh.

Sau đó, ông Thanh bán lại các lô hàng cho Cty Thái Sơn. Cty Thái Sơn dùng số hàng này thế chấp vay vốn của nhiều ngân hàng để trả nợ.

Một chủ nợ tại Hải Phòng cho biết, khi cho vay thế chấp bằng hàng hóa, ngân hàng thường cho cán bộ tín dụng xuống tận nơi kiểm tra hàng hóa. Nhưng nhiều khi, nhân viên công ty chỉ vào một đống sắt thép trên bãi nói đây là lô hàng. Cán bộ tín dụng cứ nhìn thấy hàng là tin rồi.

“Nếu ngân hàng không giám sát chặt chẽ, thì công ty có thể “qua mặt” cán bộ tín dụng để mang hàng đi bán”, vị chủ nợ nói.

Nhưng ở đây, sở dĩ nhiều ngân hàng bị quả đắng khi cho vay bằng tài sản thế chấp là hàng hóa, còn do dữ liệu về tài sản bảo đảm là hàng hóa đăng kí tại Trung tâm thông tin tín dụng (Ngân hàng nhà nước) và Cục đăng kí giao dịch bảo đảm chỉ thể hiện: loại hàng, khối lượng, tên người vay, ngân hàng cho vay. Mà không có bất cứ thông tin gì về tình trạng lô hàng lưu ở đâu, hiện còn hay đã bán.

Thậm chí, nếu doanh nghiệp “phù phép” thay đổi chủ sở hữu lô hàng và tiếp tục đem hàng hóa đó thế chấp ở nhiều ngân hàng, thì hệ thống cũng không phát hiện được. Đây là một trong nhiều kẽ hở để doanh nghiệp dùng một tài sản thế chấp cho nhiều khoản vay.

Theo một chuyên gia ngân hàng, với các khoản vay thế chấp bằng hàng hóa, ngân hàng cần xem xét các điều kiện liên quan đến nghĩa vụ trả nợ như có tài sản thế chấp, tài sản bổ sung hay không?

Vì có ngân hàng chỉ cần có hàng hóa thế chấp mà không cần tài sản bảo đảm, nên khi doanh nghiệp không trả nợ thì rất dễ bị mất vốn.

Cùng chuyên mục

APEC 2027: Phú Quốc tuyển hơn 14.000 lao động, nâng cao ngoại ngữ

APEC 2027: Phú Quốc tuyển hơn 14.000 lao động, nâng cao ngoại ngữ

TPO - Hàng loạt hoạt động thi tiếng Anh, hùng biện, huấn luyện kỹ năng giao tiếp và hội nhập quốc tế được tổ chức tại Phú Quốc, nhằm trang bị hành trang cho thế hệ trẻ trước thềm APEC 2027. Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh đào tạo ngoại ngữ cho cộng đồng, chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ sự kiện quốc tế quan trọng này.

Hơn 570 doanh nghiệp Việt - Trung kết nối phát triển tại Côn Minh

Hơn 570 doanh nghiệp Việt - Trung kết nối phát triển tại Côn Minh

TPO - Hơn 570 doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc sẽ tham gia Diễn đàn kết nối chiến lược phát triển tại Côn Minh, với 58 biên bản ghi nhớ sẽ được ký kết. Các lĩnh vực được quan tâm gồm đường sắt, logistics, năng lượng, công nghiệp và xuất khẩu nông sản.

Giải pháp tối ưu vận hành GPP Cà Mau đạt giải thưởng VIFOTEC

Giải pháp tối ưu vận hành GPP Cà Mau đạt giải thưởng VIFOTEC

Công trình “Giải pháp vận hành Nhà máy GPP Cà Mau ở chế độ EC khi lưu lượng thấp hơn 110 kSm³/giờ” của kỹ sư Lê Cẩm Hoàng Tuấn và các cộng sự thuộc Chi nhánh Khí Tây Nam Bộ (KTN), đơn vị trực thuộc Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) vừa đạt giải Khuyến khích Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025 (VIFOTEC).

Thanh tra chứng khoán phát hiện vi phạm tại nhiều doanh nghiệp

Thanh tra chứng khoán phát hiện vi phạm tại nhiều doanh nghiệp

TPO - Thanh tra Chứng khoán Nhà nước phát hiện nhiều doanh nghiệp vi phạm quy định, cụ thể như công bố thông tin sai lệch, không minh bạch giao dịch với bên liên quan, sử dụng tài khoản chuyên dụng và cho vay ký quỹ vượt sức mua của nhà đầu tư.

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, thanh khoản xuống thấp

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, thanh khoản xuống thấp

TPO - Thị trường chứng khoán tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi áp lực bán gia tăng trong phiên đáo hạn phái sinh. VN-Index mất mốc 1.700 điểm, xuống mức thấp nhất trong 1 tháng, trong khi thanh khoản suy yếu và khối ngoại bán ròng hơn 1.000 tỷ đồng.

Tập đoàn Hòa Phát 3 năm liền trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam

Tập đoàn Hòa Phát 3 năm liền trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam

Ngày 17/11/2026, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Tập đoàn Hòa Phát được vinh danh doanh nghiệp tư nhân lớn thứ 2 Việt Nam và Top 10 doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Từ 2024 - 2026, Hòa Phát 3 năm liên tiếp nằm trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam.

Tín dụng đen: Công nhân thường xuyên bị đòi nợ, gây sức ép

Tín dụng đen: Công nhân thường xuyên bị đòi nợ, gây sức ép

TPO - Những khoản chi đột xuất như tiền thuê nhà, học phí, viện phí có thể đẩy công nhân vào cảnh thiếu hụt tài chính và tìm đến tín dụng đen với lãi suất, chi phí vay khó lường. Trong khi đó, hàng triệu lao động vẫn gặp rào cản về điều kiện cấp thẻ tín dụng, giải ngân.

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho hợp tác, thúc đẩy kết nối tài chính và đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho hợp tác, thúc đẩy kết nối tài chính và đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Tập đoàn Sovico và Ngân hàng Mizuho đã trao thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường kết nối tài chính, thúc đẩy cơ hội đầu tư và mở rộng quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Nhật Bản. Sự kiện diễn ra tại Diễn đàn Công tư về Hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến ngày 11/11/2026.

Đưa AI vào nền tảng Internet hộ gia đình

Đưa AI vào nền tảng Internet hộ gia đình

Ngày 19/11/2026, tại Hà Nội, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) phối hợp cùng Tập đoàn Qualcomm chính thức ra mắt phiên bản thử nghiệm Thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8), không chỉ cung cấp đường truyền tốc độ cao mà còn nhận biết, phân tích, chủ động tối ưu hoạt động mạng và tương tác trực tiếp với người dùng bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Tự định giá xăng dầu: Doanh nghiệp lo bị đầu mối chi phối

Giá xăng giảm còn gần 19.000 đồng/lít

TPO - Từ 15h hôm nay (19/11), giá xăng E5RON92 giảm 823 đồng/lít, còn 18.576 đồng/lít. Xăng E10RON95-III lùi về 19.100 đồng/lít, trong khi dầu mazut giảm hơn 1.000 đồng/kg.

Sun Group 7 năm liên tiếp lọt Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Sun Group 7 năm liên tiếp lọt Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Ngày 18/11/2026, tại Lễ vinh danh “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Anphabe tổ chức, Tập đoàn Sun Group tiếp tục được xướng tên trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 (Khối Doanh nghiệp lớn), đồng thời tiếp tục lọt Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn Sinh viên Việt Nam 2026.