Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’ - Bài 3:

Xót xa nửa đời tích góp trôi theo dòng nước

TPO - Dòng sông Tiền từng chở che bao thế hệ cư dân Đồng Tháp nhưng giờ đây lại mang theo nỗi ám ảnh về nạn ‘hà bá’ nuốt chửng nhà cửa. Tại khu phố Tân Tịch (phường Cao Lãnh), những phận người sau vụ sạt lở kinh hoàng cách nay 1 năm vẫn đang lay lắt bám víu mép nước hoặc sống tạm bợ trong trường học. Những cơ ngơi tích góp bằng mồ hôi, nước mắt của nửa đời đi làm mướn đã bị dòng nước xiết cuốn đi chỉ trong chớp mắt.

Sạt lở cuốn trôi tài sản của người dân tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Clip: Hoà Hội

Thoát chết trong tích tắc

Ngày 20/8, dẫn PV Tiền Phong tới khúc sông đục ngầu đang được rào tôn thi công kè chống sạt lở phía sau căn nhà của mình, ông Trần Văn Nhị (67 tuổi, ở khu phố Tân Tịch, phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại lần thoát chết trong tích tắc cách nay tròn một năm.

“Đang ngủ, khoảng chừng 1 giờ sáng, tự nhiên nghe tiếng rầm rầm rầm... giường và nhà sụp thẳng xuống nước. Lúc đó nghĩ chết rồi, quơ tay theo phản xạ rồi bơi vào bờ", ông Nhị nghẹn ngào kể lại. Leo lên bờ, ông la làng đánh thức mọi người trong nhà và hàng xóm cùng thức dậy tháo chạy. Mọi người chỉ kịp thoát thân, tài sản không ai lấy được gì, đứng trên bờ nhìn toàn bộ tài sản, sinh kế từ xuồng ghe, máy móc đến lưới chài bị nước cuốn trôi sạch.

tp-4-6261.jpg
Ông Trần Văn Nhị kể lại thời điểm bị sạt lở cuốn trôi xuống sông cách nay tròn 1 năm. Ảnh: Hoà Hội

Nửa đời người tha hương đi làm mướn tận Bình Dương, vợ chồng ông Nhị mới gom góp cất được căn nhà tiền chế có gác lửng nằm sát mép sông. Vậy mà mới ở vỏn vẹn 6 tháng, sạt lở đã ập đến lấy đi tất cả.

Vụ sạt lở kinh hoàng xảy ra vào rạng sáng ngày 20/9/2025, khu vực khóm Tân Tịch khi ấy có 7 hộ bị mất nhà. Riêng gia đình ông Nhị đi đứt luôn 3 căn nhà liền kề gồm nhà của ông, nhà con trai và nhà con dâu. Căn nhà của ông nằm phía sau một căn nhà cấp bốn, được cất thêm mái che để tiện bề thả lưới mưu sinh.

tp-6-1317.jpg
Hiện trường căn nhà ông Nhị đang được thi công bờ kè.

Sau trận sạt lở, gia đình ông Nhị không còn chỗ nương thân, phải vào ở tạm tại điểm trường mầm non ở địa phương. “Mấy đứa con cũng nghèo khổ, làm mướn trên Bình Dương, lâu lâu gửi về ít tiền mua gạo. Giờ ở tạm trường học cũng không thả lưới làm ăn gì được, cuộc sống bí bách vô cùng”, ông Nhị ngậm ngùi.

tp-7-437.jpg
tp-11-3965.jpg
tp-13-2962.jpg
tp-3-5702.jpg
Cận cảnh nơi xảy ra sạt lở cách nay 1 năm tại phường Cao Lãnh.

Nửa tiếng mất sạch cơ ngơi 40 năm

Cách nền nhà cũ của ông Nhị không xa, bà Trần Thị Vân (70 tuổi) đang cặm cụi bám víu vào quán nước lèo tèo che bạt tạm bợ ngay mép đường để bán cho công nhân làm công trình kè sạt lở. Hơn 40 năm bám trụ nơi đây, hai vợ chồng bà Vân tuổi cao sức yếu nhưng vẫn đang cưu mang thêm 3 đứa cháu ngoại.

Ánh mắt xa xăm, bà Vân nghẹn ngào nhớ về khoản nợ 60 triệu đồng đi vay mượn để đổ nền, lợp vách tôn cho căn nhà cũ. Xót xa khi hai vợ chồng già mới dọn vào căn nhà ở ‘còn thiếu 2 ngày nữa mới được đúng 1 tháng’, thì dòng nước cuộn xiết cướp đi tất cả.

tp-12-19.jpg
Bà Trần Thị Vân bị sạt lở căn nhà xuống sông.

Bà Vân kể, khoảng 1 giờ sáng, căn nhà bắt đầu xuất hiện vết rạn nứt rồi sập hẳn vào lúc 2 giờ. Chồng bà ngủ phía sau, hoảng hồn khi gian bếp sụp rầm xuống sông, không la nổi tiếng nào, chỉ biết chới với đeo gượng vào cánh cửa gọi vợ mở chốt để chui ngược vào trong. Bà vội lấy đèn rọi ra đường, thấy đất nứt toác liền tá hỏa gọi giật ngược 3 đứa cháu ngoại tháo chạy.

“Của cải 40 năm trôi tuột xuống sông, gia đình 7-8 miệng ăn lao ra khỏi nhà chỉ còn đúng bộ đồ đang mặc trên người. Tới 4 giờ sáng, nền nhà trơ trọi lại đúng 2 cái ban thờ ông bà. Cơ ngơi chìm, nhưng khoản nợ 60 triệu đồng thì vẫn đè nặng”, bà Vân xót xa.

tp-15-8728.jpg
tp-14-648.jpg
tp-17-1104.jpg
tp-5-6485.jpg
Khu vực sạt lở tại phường Cao Lãnh, Đồng Tháp.

Không chỉ mang gánh nặng nợ nần như bà Vân, nhiều người dân xóm sạt lở còn rơi vào cảnh lực bất tòng tâm vì bệnh tật. Cùng hoàn cảnh mất nhà, ông Hồ Văn Thiện (66 tuổi) mang trong mình bạo bệnh cũng đang sống lay lắt, tạm bợ trong trường học.

Từng có thời gian dài làm nghề tài xế, giờ đây ông Thiện không thể làm việc nặng nhọc. Không còn tấc đất cắm dùi, điều mong mỏi duy nhất của những người dân mất trắng sau một đêm do sạt lở nơi đây là sớm có một nền nhà tái định cư.

“Bản thân tôi và bà con ở đây chỉ mong Nhà nước sớm hỗ trợ nơi ở ổn định. Có chỗ an cư rồi mới tính chuyện làm ăn, chứ ở tạm bợ thế này thì không biết tương lai đi về đâu”, ông Thiện tâm sự.

tp-19-8120.jpg
Ông Hồ Văn Thiện (thứ hai từ trái sang) cùng những người bị sạt lở mất nhà ở tạm tại trường mầm non Hoa Sữa.

Gấp rút chuẩn bị 19 nền tái định cư cho người dân vùng sạt lở

Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện phường Cao Lãnh, Đồng Tháp cho biết, thời điểm xảy ra vụ sạt lở, chính quyền địa phương đã hỗ trợ nhu yếu phẩm và bố trí chỗ ở tạm tại trường mầm non cũ cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Về lâu dài, địa phương sẽ bố trí tái định cư cho bà con, đang làm thủ tục tách thửa khu tái định cư để có 19 nền.

Số lượng nền tái định cư này cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu cấp bách cho 18 hộ dân bị sạt lở mất nhà hoàn toàn. Hiện tại, các cơ quan chuyên môn đang phối hợp với Sở NN&MT Đồng Tháp để xác định đơn giá bố trí và lập phương án tài chính. Ngay khi có giá cụ thể, địa phương sẽ tổ chức họp dân để công bố và tiến hành bố trí nền tái định cư, giúp bà con sớm ổn định cuộc sống.

tp-22-6217.jpg
tp-20-9447.jpg
Người dân bị sạt lở mất nhà ở tạm tại trường mầm non, chờ hỗ trợ nền tái định cư. Ảnh: Hoà Hội