Gửi tiền để “ăn ngon ngủ yên”
Con cái đã trưởng thành và có gia đình riêng, hai vợ chồng bà Hoàng Thị Mơ (65 tuổi, ngụ phường An Lạc, TPHCM) không còn quá nhiều áp lực về kinh tế. Mới đây, bà vừa gửi tiết kiệm gần 1 tỷ đồng với lãi suất tới 9%/năm. Tính ra, khoản tiền “để không” này mang về cho vợ chồng bà Mơ khoảng 9 triệu đồng/tháng. Theo bà Mơ, đây vừa là cách giữ tiền an toàn, vừa có thêm một khoản sinh lời đều đặn.
“Số tiền này đủ để vợ chồng tôi chi tiêu ăn uống hằng ngày mà không phải lo nghĩ, lại còn có thể dư ra vài triệu đồng mua bánh kẹo cho các cháu”, bà Mơ nói.
Tương tự, chị Minh Trang (ngụ xã Hưng Long) cũng chọn gửi tiết kiệm online để nhận lãi cuối kỳ. “Tôi gửi tiết kiệm để vừa ăn ngon ngủ yên, không lên ruột xuống ruột như những kênh đầu tư khác”, chị Trang chia sẻ.
Khảo sát biểu lãi suất của hơn 30 ngân hàng cho thấy, sự cạnh tranh huy động vốn vẫn đang diễn ra hết sức mạnh mẽ. Ở nhóm kỳ hạn ngắn từ 3-5 tháng, hàng loạt ngân hàng như BIDV, VCBNeo, Sacombank… đều niêm yết mức 4,75%/năm - mức trần theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Do dư địa tăng lãi suất dưới 6 tháng không còn nhiều, các ngân hàng thương mại đang tập trung thu hút dòng tiền ở các kỳ hạn trung và dài hạn.
Chẳng hạn, Cake by VPBank niêm yết lãi suất kỳ hạn 6-9 tháng ở mức 7,2%/năm cho hình thức nhận lãi cuối kỳ, đồng thời áp dụng mức 7,4%/năm cho kỳ hạn 10-24 tháng. Ngân hàng này còn triển khai chương trình ưu đãi cộng thêm 2%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm lần đầu từ 100.000 đồng ở kỳ hạn 6-12 tháng. Mức ưu đãi tăng 0,2% so với tháng trước giúp lãi suất thực nhận đối với một số khoản tiền gửi từ 10-24 tháng có thể lên tới 9,4%/năm.
Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 6/2026, tiền gửi của người dân tại các ngân hàng đạt hơn 11 triệu tỷ đồng, cao nhất từ trước tới nay. So với cuối năm 2025, con số này tăng khoảng 733.000 tỷ đồng, tương đương 7,1%.
Không chỉ vì lãi suất
Ngày 18/8, trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Châu Đình Linh - chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TPHCM - cho rằng, không thể lý giải xu hướng người dân tăng gửi tiền chỉ bằng yếu tố lãi suất.
Theo ông Linh, lãi suất, lạm phát, chính sách tiền tệ và tỷ giá đều tác động đến mặt bằng lãi suất huy động. Trong khi đó, nhu cầu vốn của nền kinh tế đang lớn. Khi nhu cầu vốn tăng, ngân hàng có xu hướng nâng lãi suất huy động để thu hút nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư. Điều này khiến tiền gửi, đặc biệt ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở nên hấp dẫn hơn.
“Trong bối cảnh các kênh đầu tư khác chưa đem lại mức sinh lời như kỳ vọng, tiền gửi ngân hàng vì thế trở thành một lựa chọn tương đối dễ hiểu”, TS. Linh nhận định.
TS. Linh còn cho biết, thậm chí một bộ phận người dân có thể xem tiền gửi như một cách tạm thời giữ tài sản, chờ thời điểm thuận lợi hơn để quay trở lại chứng khoán, bất động sản hoặc vàng.
Một yếu tố khác theo TS. Linh là lãi suất thực dương. Khi lạm phát được kiểm soát tương đối tốt và lãi suất tiền gửi vẫn cao hơn tỷ lệ lạm phát, người gửi tiền có thêm động lực duy trì tài sản tại ngân hàng. Khi đó, họ không chỉ nhìn vào mức lãi suất danh nghĩa mà còn quan tâm đến khả năng bảo toàn và gia tăng giá trị thực của khoản tiền.
Bên cạnh đó, các sản phẩm tiền gửi cũng ngày càng linh hoạt hơn. Một số sản phẩm có cơ chế rút vốn linh hoạt, trong khi chứng chỉ tiền gửi có thể được giao dịch trên thị trường thứ cấp. Điều này khiến tiền gửi không còn đơn thuần là gửi tiền rồi chờ đến ngày đáo hạn mà có thêm những lựa chọn về thanh khoản và cách sử dụng vốn.
Chọn mặt gửi... tiền
Ở một góc nhìn khác, ông Trương Hiền Phương - Giám đốc cấp cao Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam - cho biết, hiện chứng khoán chưa thực sự có nhiều yếu tố đủ mạnh để thu hút dòng tiền nhàn rỗi. Những thông tin tiêu cực, cùng các diễn biến địa chính trị và nguy cơ lạm phát tiếp tục tác động đến tâm lý nhà đầu tư.
“Dù đã qua phiên giao dịch buổi chiều trong ngày, VN-Index ở khoảng 1.734 điểm nhưng thanh khoản chỉ mới đạt hơn 5.000 tỷ đồng. Trong khi trước đây, thanh khoản bình quân có thể đạt 30.000-40.000 tỷ đồng/phiên, những phiên sôi động lên tới 50.000 - 60.000 tỷ đồng.
Hiện nhiều phiên chỉ còn quanh mức 10.000-20.000 tỷ đồng. Một phần dòng tiền rút khỏi chứng khoán đã chuyển sang các kênh khác, trong đó có tiền gửi ngân hàng” - ông Phương chia sẻ.
Bên cạnh đó, thị trường tiền số cũng không còn tạo sức hút như trước. Những đợt biến động giá mạnh cùng các cảnh báo liên quan đến tính an toàn, dấu hiệu lừa đảo và rủi ro khiến một bộ phận nhà đầu tư trở nên e ngại. Trong bối cảnh đó, ngân hàng trở thành nơi người dân tạm thời giữ tiền, vừa có thêm một khoản sinh lời, vừa chờ những tín hiệu rõ ràng hơn từ thị trường.
Tuy nhiên, theo ông Phương, người gửi tiền không nên chỉ nhìn vào mức lãi suất cao nhất mà bỏ qua yếu tố an toàn. Tiền gửi ngân hàng không đồng nghĩa với không có rủi ro, bởi ngân hàng cũng là một tổ chức kinh doanh.
Người dân có thể ưu tiên những ngân hàng có thương hiệu, thời gian hoạt động lâu năm và lịch sử hoạt động ổn định, thay vì chỉ chạy theo mức lãi suất cao. Cơ chế bảo hiểm tiền gửi cũng là một yếu tố cần được tham khảo khi đánh giá mức độ an toàn của nơi gửi tiền – ông Trương Hiền Phương lưu ý.
