Chuyển đổi số toàn diện
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1624/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22 tháng 8 năm 2019 phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Quyết định là yêu cầu triển khai toàn diện dịch vụ công trực tuyến, số hóa dữ liệu về sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng và ứng dụng các công nghệ mới trong hoạt động xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Theo định hướng này, dữ liệu sở hữu trí tuệ không chỉ được số hóa để phục vụ cơ quan quản lý mà còn phải bảo đảm an toàn, minh bạch, tạo thuận lợi để công chúng tiếp cận, tra cứu, phân tích và khai thác thông tin. Chiến lược cũng hướng tới ứng dụng công nghệ mới trong toàn bộ chu trình sở hữu trí tuệ, từ xác lập đến khai thác và bảo vệ quyền. Đây là nền tảng để từng bước hình thành một hệ thống sở hữu trí tuệ hiện đại, vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Quyết định cũng yêu cầu nghiên cứu ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ được kết nối, chia sẻ liên thông, phục vụ giám sát, cảnh báo và xử lý vi phạm thống nhất trên phạm vi cả nước.
Chiến lược đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm, đặc biệt là trên môi trường kỹ thuật số, nâng cao trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tăng cường vai trò của sở hữu trí tuệ trong đổi mới sáng tạo
Một trong những định hướng đáng chú ý của Quyết định 1624 là sử dụng các chỉ số đo lường về sở hữu trí tuệ làm căn cứ đánh giá hiệu quả hoạt động của viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp. Các đơn vị nghiên cứu, trường đại học cần xác định rõ những đối tượng quyền sở hữu trí tuệ cần đạt được đối với các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước. Quyết định cũng nêu định hướng xây dựng các chương trình khoa học, công nghệ hỗ trợ viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm đổi mới sáng tạo hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp, hướng tới tạo ra những kết quả nghiên cứu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Theo các chuyên gia, những định hướng mới cho thấy, sở hữu trí tuệ đang ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần biến tri thức và kết quả nghiên cứu thành tài sản, sản phẩm, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.
Một nhiệm vụ khác là thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo gắn với các hình thức đầu tư mạo hiểm. Mục tiêu là hỗ trợ ươm tạo tài sản trí tuệ từ giai đoạn hình thành ý tưởng, nghiên cứu, phát triển đến sản xuất thử nghiệm và hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời giúp doanh nghiệp hoàn thiện công nghệ, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Chiến lược cũng đặt mục tiêu hướng dẫn doanh nghiệp tạo dựng và khai thác hiệu quả các chỉ dẫn thương mại cho sản phẩm, dịch vụ của mình, tiếp tục hỗ trợ đăng ký bảo hộ các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận tiềm năng trong và ngoài nước.
