Tuổi già ở TPHCM: Sáng chờ lấy thuốc, chiều tập phục hồi

Bủa vây với đủ toa thuốc, bệnh án

Hơn 10h trưa 1/10, ông Lê Bông, 65 tuổi, vẫn ngồi tại khoa Khám bệnh Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), chờ tới lượt khám và nhận thuốc tim định kỳ. Trên tay ông là củ khoai ăn dở và chai nước suối mang theo từ nhà. Hai vợ chồng đã rời xã Bà Điểm từ khoảng 6h sáng nhưng đến gần trưa vẫn chưa xong.

Ông Bông từng mắc bệnh tim mạch, đã đặt 3 stent, vợ ông từng bị tai biến nhẹ hơn 10 năm trước, hiện điều trị cao huyết áp. Cả hai đều phải uống thuốc và tái khám thường xuyên. Nhà gần Bệnh viện Hóc Môn hơn, nhưng những loại thuốc tim mạch, huyết áp vợ chồng ông Bông đang sử dụng không phải lúc nào cũng có ở tuyến dưới nên vẫn phải lên Bệnh viện Thống Nhất.

“Mỗi lần đi từ 6h sáng, nhiều khi tới 2-3h chiều mới về tới nhà. Khám xong còn phải chờ lấy thuốc. Đi xa nhưng uống thuốc hiệu quả nên phải theo”, ông Bông nói.

Ngoài 65 tuổi, ông Bông chưa nghỉ hưu mà vẫn lái xe 30 chỗ đưa đón công nhân từ Tây Thạnh đến khu vực Tây Bắc Củ Chi, thu nhập khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng. Những hôm đưa vợ đi khám, ông đưa công nhân lên Củ Chi từ sáng sớm, quay về đón vợ rồi sau khi lấy thuốc xong lại tiếp tục trở lên đón công nhân.

“Còn làm được thì tôi cứ làm, chứ để con cháu lo hết cũng thấy áy náy. Vài năm nữa không làm nổi lại không có lương hưu, tôi lo con cháu sẽ khổ”, ông nói.

Câu chuyện của ông Bông không phải trường hợp cá biệt. TPHCM hiện ước tính có khoảng 1,57 triệu người cao tuổi, chiếm 11,4% dân số thành phố.

BS.CKII Trương Quang Anh Vũ, Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Thống Nhất, cho biết bệnh viện tiếp nhận gần 5.000 lượt khám mỗi ngày, trong đó người cao tuổi chiếm khoảng 60-70%.

Theo bác sĩ Vũ, người trên 60 tuổi thường cùng lúc mắc 2-3 bệnh mạn tính như tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim, suy tim, đái tháo đường, bệnh lý tuyến giáp, bệnh mạch máu não hoặc di chứng sau đột quỵ. Không ít trường hợp chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã chuyển nặng hoặc xuất hiện biến chứng.

"Tâm lý ngại làm phiền con cháu, sợ phát hiện bệnh hoặc lo lắng khi được chỉ định nhập viện khiến một bộ phận người cao tuổi chậm đi khám. Những người từng trải qua chiến tranh, bao cấp cũng thường có thói quen chắt chiu, chịu đựng, cố gắng ráng thêm một chút”, bác sĩ Vũ nói.

Những ngày dài của người thân

Ở một góc Khoa Phục hồi chức năng của Bệnh viện Thống Nhất, chị Nguyễn Thị Nhung, 49 tuổi, chăm chú nghe kỹ thuật viên hướng dẫn rồi nhẹ nhàng đỡ chân cha nhấc lên, vừa làm vừa động viên ông cố thêm một chút. Mỗi động tác diễn ra chậm rãi, có khi phải lặp lại vài lần, nhưng chị vẫn kiên nhẫn bên cạnh, nắm tay và nhắc cha cố gắng.

Cha của chị là ông Nguyễn Văn Xứng, ngoài 80 tuổi, vừa điều trị viêm phổi 10 ngày tại Bệnh viện Thống Nhất. Sau khi xuất viện, gia đình tiếp tục đưa ông tái khám rồi chuyển sang châm cứu, tập vật lý trị liệu mỗi ngày. Ông Xứng từng bị đột quỵ nhẹ, đi lại khó khăn, nói chuyện không rõ và suy giảm trí nhớ. Ở nhà, ông gần như luôn cần người bên cạnh, bởi có khi ông tự giật bỉm, không chịu uống nước, uống thuốc.

“Chăm ông là phải ở cạnh 24/24, ban đêm người chăm bệnh rất khó chợp mắt. Tôi đưa ông đi trị liệu chỉ mong ông tự xúc được cơm ăn và bớt đau đớn hơn”, chị Nhung kể.

Ở một góc khác, ông Nguyễn Hoàng, 69 tuổi, cẩn thận quấn đai cố định quanh người vợ rồi nắm tay bà, nhẹ nhàng đưa cánh tay qua lại trên dụng cụ tập phục hồi. Vợ ông từng bị tai biến, đau cả hai khớp gối, đi lại và nói chuyện đều khó khăn. Ngày nào ông cũng bắt taxi từ Phú Nhuận đưa vợ sang Bệnh viện Thống Nhất, sáng đi, trưa về.

Nghỉ hưu khoảng 9-10 năm, ông nhận lương hưu 3-4 triệu đồng mỗi tháng. Các con hỗ trợ thêm chi phí sinh hoạt, chữa bệnh, còn việc chăm sóc, đưa đón vợ, ông vẫn muốn tự mình lo. "Hai vợ chồng bảo nhau cố gắng để đỡ phiền con, còn khi cần, các con lại ở phía sau san sẻ", ông Hoàng nói.

Không phải gia đình nào cũng có thể duy trì việc chăm sóc như vậy trong thời gian dài. Khi cha mẹ ngày càng yếu, con cái vẫn phải đi làm, con cháu cũng có gia đình riêng, một số người bắt đầu tìm đến các viện dưỡng lão.

Tại Hệ thống dưỡng lão Bình Mỹ, ông Tôn Thất Tứ, 64 tuổi, từng là giáo viên, cựu vận động viên bóng chuyền, bóng đá. Hai con gái của ông đang sinh sống tại Mỹ. Sau khi nghỉ hưu, ông chủ động chọn vào viện dưỡng lão. Mỗi sáng, ông tập thể dục, sau đó uống cà phê, nghe nhạc, đo huyết áp, ăn sáng và trò chuyện với các cụ. Buổi chiều ông tiếp tục sinh hoạt, tối nghe thời sự, đi bộ rồi nghỉ ngơi.

“Tôi muốn tự chủ cuộc sống của mình, không muốn sau này trở thành gánh nặng cho các con. Vào viện dưỡng lão không đồng nghĩa với thu hẹp cuộc sống. Tôi vẫn thấy rất yêu đời bởi có nhiều bè bạn xung quanh”, ông Tứ nói.

Ở đây, cô Trần Thị Phương, ngụ phường Minh Phụng, lại chọn đưa chồng vào viện dưỡng lão sau nhiều lần gia đình bất an vì ông mắc Alzheimer, sức khỏe yếu và từng hai lần đi lạc. Không thể có người túc trực 24/24, hơn 3 năm trước, cô quyết định gửi chồng vào viện và đều đặn vào thăm chồng. Sau hơn 3 năm được chăm sóc, sức khỏe của ông cải thiện, khả năng ghi nhớ cũng tốt hơn trước.

“Ở nhà thì mình cứ thấp thỏm, sợ ông đi đâu mất. Vào đây thì mình yên tâm hơn vì lúc nào cũng có người bên cạnh chăm sóc và được chăm sóc y tế ”, cô Phương nói.

Theo chị Nguyễn Thanh Mai, quản lý cơ sở Bình Mỹ Củ Chi, nhiều người cao tuổi thời gian đầu không dễ chấp nhận việc rời nhà, thường xuyên đòi về hoặc nhớ con cháu. Nhân viên phải kiên nhẫn trò chuyện, phối hợp với gia đình, thậm chí cho các cụ trải nghiệm ngắn hạn 1-2 ngày để làm quen.

Có những lúc nhân viên phải “đóng vai” con cháu để trò chuyện, vỗ về khi các cụ quá nhớ nhà. Các cơ sở dưỡng lão cũng tổ chức hát karaoke, tập văn nghệ, thêu may, trò chuyện để người cao tuổi có thêm hoạt động và giao tiếp thay vì chỉ quanh quẩn với giờ ăn, uống thuốc.