Chính phủ đã ban hành Nghị định số 271 quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa áp dụng đối với học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành và được thực hiện theo lộ trình. Từ năm học 2029 - 2030, tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc được miễn phí sách giáo khoa.
Nghị định quy định việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo hình thức mượn - trả để tái sử dụng nhiều lần. Ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới.
Quy định này nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước, bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc danh mục sách giáo khoa được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý.
Đối với học sinh chuyển trường, học sinh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước thời điểm hoàn tất thủ tục chuyển trường. Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung sách giáo khoa kể từ ngày tiếp nhận học sinh vào học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập.
Học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện nhà trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng năm học mới hoặc đầu học kỳ.
Việc bàn giao sách giáo khoa phải được ghi chép vào sổ theo dõi mượn - trả hoặc phần mềm quản lý, có xác nhận về số lượng và tình trạng vật lý của sách, ghi rõ tình trạng sách mới hoặc đã sử dụng tại thời điểm bàn giao.
Cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra, đánh giá tình trạng sách thu hồi; thực hiện phân loại sách đủ điều kiện tiếp tục sử dụng, sách cần bảo quản, sửa chữa và sách đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.
Đối với cơ sở giáo dục tư thục, việc quản lý, sử dụng sách giáo khoa được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước phải đúng mục đích, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và phục vụ trực tiếp cho hoạt động dạy và học. Khi không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị có trách nhiệm tổng hợp và bàn giao lại sách giáo khoa cho cơ quan quản lý để đề xuất điều chuyển cho các cơ sở giáo dục khác.
Theo Nghị định, Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, tổ chức cho học sinh mượn và trả sách sử dụng.
Các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cho học sinh mượn và trả sách giáo khoa có thời hạn; sau khi kết thúc thời gian sử dụng, sách giáo khoa được thu hồi, kiểm kê và bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.
Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa, Nghị định khuyến khích thực hiện chính sách sớm, ưu tiên bố trí nguồn lực triển khai trước tại các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.
