Học viên SeMBA trong buổi học tìm hiểu cách AI được ứng dụng vào quy trình vận hành của doanh nghiệp công nghệ. Ảnh: FSB
Đội ngũ “bản lề” của các nhà máy
Khu kinh tế mở Chu Lai hiện là nơi hoạt động của nhiều doanh nghiệp lớn trong cơ khí – ô tô, logistics và các doanh nghiệp FDI đến từ Hàn Quốc, Mỹ, châu Âu. Riêng THACO Chu Lai đã có gần 15.000 lao động. Giai đoạn 2026–2030, khu kinh tế đặt mục tiêu thu hút thêm 5 tỷ USD vốn đầu tư và tạo khoảng 10.000 việc làm mới.
Quy mô sản xuất tăng kéo theo nhu cầu rất lớn về trưởng phòng, trưởng bộ phận, quản lý chuỗi cung ứng. Đây là những người đứng giữa ban lãnh đạo và đội ngũ trực tiếp làm việc, chịu trách nhiệm về năng suất, chất lượng và hiệu quả. Phần lớn trong số họ trưởng thành từ những chuyên viên, kỹ sư giỏi nghề, rồi được đề bạt lên vị trí quản lý.
Khi giỏi chuyên môn thôi là chưa đủ
Anh Huỳnh Vũ (33 tuổi), Trưởng phòng Kinh doanh tại THACO, bắt đầu làm việc ở Chu Lai từ tháng 6/2017. Sau 3 năm làm chuyên viên thu mua, anh được bổ nhiệm quản lý Phòng Thu mua, sau đó chuyển sang lĩnh vực kinh doanh và tiếp tục đảm nhiệm vị trí quản lý. Hơn 9 năm trong nghề, anh đã đi qua cả hai mảng mua hàng và bán hàng B2B.
“Làm giỏi chuyên môn là hoàn thành tốt công việc của bản thân, còn quản lý giỏi là biết tổ chức công việc, phát huy năng lực của đội ngũ và tạo ra kết quả chung. Khi làm chuyên viên, tôi có thể trực tiếp giải quyết vấn đề. Nhưng khi làm quản lý, tôi cần biết giao việc, hướng dẫn, kiểm soát kết quả và giúp nhân viên trưởng thành”, anh Vũ chia sẻ.
Anh Lê Bá Lộc (sinh năm 1990), Quản lý chuỗi cung ứng (Supply Chain Manager) tại Công ty TNHH AMANN Việt Nam, cũng có trải nghiệm tương tự. Làm việc tại Chu Lai từ tháng 2/2019, với hơn 10 năm trong các doanh nghiệp FDI ở mảng hệ thống ERP và quản lý chuỗi cung ứng, anh thừa nhận con đường từ chuyên môn lên quản lý chưa bao giờ suôn sẻ. “Sau thời gian ngắn làm quản lý, tôi nhận ra bên cạnh việc liên tục trau dồi chuyên môn, công việc quản lý thực sự không đơn giản và mình phải học hỏi thêm rất nhiều”, anh nói.
Câu chuyện của hai anh không hiếm ở Chu Lai. Nhiều quản lý cấp trung nắm rất chắc chuyên môn, nhưng lại thiếu nền tảng về quản trị con người, tài chính và chiến lược. Khi doanh nghiệp mở rộng nhanh, khoảng trống này càng lộ rõ.
Áp lực từ thị trường, công nghệ và dữ liệu
Theo anh Huỳnh Vũ, áp lực lớn nhất hiện nay là yêu cầu ngày càng cao của khách hàng về chất lượng, giá thành và tiến độ, trong khi doanh nghiệp vẫn phải mở rộng thị trường và phát triển khách hàng mới. Để đáp ứng, anh cho rằng bộ phận phải chuyển từ cách xử lý công việc bị động sang quản trị chủ động, lấy khách hàng làm trung tâm, phối hợp chặt hơn giữa các phòng ban và dùng dữ liệu trong lập kế hoạch, theo dõi kết quả.
Ở góc nhìn của người làm trong khối FDI, anh Lê Bá Lộc nhận thấy dòng vốn lớn đổ về Chu Lai kéo theo nhu cầu nhân lực trình độ cao, đủ sức đảm đương những vị trí tương xứng với một công ty đa quốc gia. “Điều này không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức với người lao động, đặc biệt ở vị trí quản lý. Chúng tôi phải luôn đổi mới, không ngừng học hỏi cái mới để không bị bỏ lại quá xa trong thời kỳ công nghệ hiện nay”, anh nói.
Về chuyển đổi số, anh Vũ cho rằng điểm nghẽn lớn nhất là tư duy quản trị số của đội ngũ, hơn là bản thân công nghệ. “Công nghệ và AI có thể hỗ trợ rất nhiều trong phân tích dữ liệu, dự báo và nâng cao năng suất. Nhưng nếu đội ngũ vẫn giữ cách làm việc truyền thống, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân và chưa có thói quen sử dụng dữ liệu để ra quyết định thì hiệu quả ứng dụng sẽ còn hạn chế”, anh phân tích.
Anh Lộc thì nhắc lại một nguyên tắc quen thuộc của ngành chuỗi cung ứng: không thể cải tiến những gì không đo lường được. Với anh, phân tích dữ liệu là yêu cầu đầu tiên cho mọi quyết định quản lý. Điểm nghẽn nằm ở cả công nghệ lẫn tư duy quản trị, nhưng công nghệ hiện nay đã phát triển khá nhanh và sẽ giúp ích rất nhiều nếu người quản lý có tư duy quản trị tốt.
Nhưng đi học dài hạn với người làm ca ở Chu Lai không dễ. Lịch làm việc xoay vòng, khoảng cách khoảng 70 km ra trung tâm Đà Nẵng và trách nhiệm gia đình khiến nhiều người trì hoãn việc nâng cấp bản thân.
Học quản trị để giải bài toán của chính nhà máy mình
Để lấp khoảng trống này, ngày càng nhiều quản lý cấp trung tại Chu Lai tìm đến các chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh dành cho người đi làm. Anh Huỳnh Vũ và anh Lê Bá Lộc đều là cựu học viên SeMBA in AI – chương trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh định hướng AI của Viện Quản trị và Công nghệ FSB (Trường Đại học FPT).
Học viên SeMBA trong một buổi thảo luận tình huống tại FSB Đà Nẵng. Ảnh: FSB
Chương trình chú trọng quản trị vận hành, chuỗi cung ứng, tài chính cho nhà quản lý và phân tích dữ liệu – những mảng kiến thức sát với công việc hằng ngày ở nhà máy. Lịch học cuối tuần giúp học viên không phải gián đoạn công việc. Dự án tốt nghiệp có thể giải quyết chính bài toán mà đơn vị học viên đang gặp.
Nhìn lại, anh Vũ cho rằng người quản lý cần ưu tiên nâng cấp bốn nhóm năng lực: tư duy chiến lược và quản trị theo mục tiêu; quản trị nhân sự và phát triển đội ngũ; phân tích dữ liệu và quản trị số; năng lực kinh doanh, giao tiếp và phối hợp liên phòng ban. “Năng lực của người quản lý không chỉ thể hiện ở kết quả đạt được trong hiện tại, mà còn ở khả năng xây dựng một đội ngũ ngày càng trưởng thành, chủ động và sẵn sàng đáp ứng những yêu cầu phát triển mới”, anh nói.
Còn với anh Lộc, kỹ năng công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo là hành trang giúp người đi làm tiến xa, dù ở bất cứ lĩnh vực hay vị trí công việc nào.
Bên cạnh kiến thức, mạng lưới kết nối giữa các học viên là giá trị mà nhiều nhà quản lý tìm thấy khi theo học SeMBA. Ảnh: FSB
TS. Trần Minh Tùng, Trưởng ban Đào tạo FSB Đà Nẵng, cho biết: “Doanh nghiệp ở Chu Lai đang tự động hóa, làm việc với đối tác quốc tế và chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Điều họ cần không chỉ là người quản lý giàu kinh nghiệm, mà còn là người biết dùng dữ liệu và công nghệ để ra quyết định. Đó cũng là lý do chúng tôi tích hợp AI vào chương trình SeMBA, để học viên áp dụng được ngay vào bài toán của chính đơn vị mình.”
TS. Trần Minh Tùng nhấn mạnh thêm: “Mở rộng một nhà máy có thể mất vài năm, nhưng đào tạo được một người quản lý cấp trung giỏi thường còn lâu hơn. Đầu tư cho đội ngũ kế cận học bài bản không chỉ giúp họ thăng tiến, mà còn là cách doanh nghiệp giữ chân người giỏi và chuẩn bị nhân sự cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.”
Khi Chu Lai bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, những người quản lý vừa giỏi chuyên môn vừa biết quản trị sẽ là lực lượng giúp doanh nghiệp đi nhanh mà vẫn vững. Với chính họ, đó cũng là con đường để bước từ vị trí người giỏi nghề lên vị trí người dẫn dắt.
