Rà soát hiện trạng mỏ Thạch Khê
Mỏ sắt Thạch Khê nằm trên địa bàn 5 xã gồm Thạch Khê, Đỉnh Bàn, Thạch Hải, Thạch Trị và Thạch Lạc của tỉnh Hà Tĩnh, với trữ lượng, tài nguyên khoảng 544 triệu tấn và tổng diện tích dự án khoảng 4.821 ha. Dự án do Công ty CP Sắt Thạch Khê (TIC) làm chủ đầu tư, được đánh giá là dự án khai thác quặng sắt có quy mô tài nguyên lớn nhất Đông Nam Á.
Ngày 2/7/2026, Sở Tài chính tỉnh Hà Tĩnh ban hành Quyết định số 4748/QĐ-STC về việc chấm dứt hoạt động Dự án Đầu tư Khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê - Hà Tĩnh.
Sau nhiều năm triển khai với nhiều lần điều chỉnh, dự án chính thức chuyển sang giai đoạn xử lý các công việc liên quan theo quy định pháp luật. Trong bối cảnh này, việc cập nhật hiện trạng các công trình, mặt bằng và các yếu tố địa chất, môi trường tại khu vực dự án có ý nghĩa quan trọng, làm cơ sở cho những bước tiếp theo.
Trong đợt khảo sát từ ngày 13 đến 15/8, đoàn công tác gồm đại diện Công ty TIC, Ban Tài nguyên TKV, lãnh đạo VITE cùng các phòng chuyên môn của VITE đã khảo sát hiện trạng khai trường, bãi thải, hồ môi trường và khu văn phòng công trường trong phạm vi ranh giới dự án.
Các nội dung được tập trung rà soát gồm thu thập, đối chiếu hồ sơ, tài liệu kỹ thuật đã có với hiện trạng thực tế; cập nhật các thông số cần thiết và bước đầu nhận diện những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong quá trình xử lý dự án.
Từ những công việc nền tảng đến bước chuẩn bị cuối
Với VITE, Thạch Khê không phải là một địa điểm mới. Ngay từ những giai đoạn đầu của dự án, doanh nghiệp đã tham gia nhiều công việc mang tính nền tảng như số hóa tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chất và tham gia hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động môi trường.
Đến năm 2013, khi dự án được điều chỉnh, VITE tiếp tục tham gia lập Đề án cải tạo, phục hồi môi trường và Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Dự án điều chỉnh khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê, Hà Tĩnh.
Vì vậy, chuyến khảo sát lần này không chỉ đơn thuần là một đợt kiểm tra hiện trạng. Những tài liệu, dữ liệu được hình thành và tích lũy qua nhiều năm đang được đối chiếu với thực tế tại hiện trường, nhằm tạo cơ sở kỹ thuật cho quá trình xử lý dự án trong giai đoạn mới.
Qua khảo sát, đoàn công tác ghi nhận Công ty TIC vẫn duy trì công tác bảo vệ mỏ. Các hạng mục trong khu vực như khai trường, bãi thải, đê chắn và hồ lắng cơ bản ổn định, chưa ghi nhận hiện tượng sạt lở tại thời điểm khảo sát.
Đáng chú ý, moong khai thác hiện đã hình thành một hồ nước với mặt nước trong xanh. Tại nhiều khu vực trong phạm vi mỏ, phi lao và các loại cỏ dại phát triển tự nhiên, phủ xanh đáng kể bề mặt.
Những thay đổi của cảnh quan sau thời gian dự án dừng triển khai cũng là một phần hiện trạng cần được ghi nhận, đánh giá đầy đủ trong quá trình xây dựng phương án xử lý.
Chuẩn bị cho phương án đóng cửa mỏ
Từ các kết quả khảo sát thực địa, VITE sẽ cùng các bên liên quan tiếp tục cập nhật hiện trạng, rà soát hệ thống hồ sơ kỹ thuật, địa chất và môi trường đã có, đồng thời xác định những nội dung cần bổ sung, làm rõ.
Đây là cơ sở để nghiên cứu, đề xuất các phương án đóng cửa mỏ phù hợp với điều kiện thực tế tại Thạch Khê và các yêu cầu đặt ra trong giai đoạn sau khi dự án chấm dứt hoạt động.
Một hành trình kéo dài nhiều năm đang bước sang một chặng đường khác. Từ góc độ kỹ thuật và môi trường, việc trở lại Thạch Khê lần này mang ý nghĩa của một cuộc rà soát để khép lại: nhìn lại những gì đã hình thành, đánh giá hiện trạng sau thời gian dự án dừng triển khai và chuẩn bị các bước cần thiết cho quá trình xử lý tiếp theo.
Với một dự án có quy mô lớn, nằm trên diện tích rộng và liên quan đến nhiều vấn đề về tài nguyên, địa chất, môi trường, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho giai đoạn đóng cửa mỏ không chỉ là yêu cầu về thủ tục mà còn là bước quan trọng nhằm bảo đảm các công việc được thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế và quy định của pháp luật.
