Sáng 20/8, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến đã trình Quốc hội dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), gồm 514 điều, tập trung vào 6 nhóm vấn đề lớn. Trong đó, dự thảo đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả.
Ông Nguyễn Huy Tiến cho biết, dự thảo đơn giản hóa một số thủ tục, giảm giấy tờ, yêu cầu chứng thực không cần thiết và chuẩn hóa quy trình tố tụng.
Đặc biệt, dự thảo đổi mới và mở rộng thủ tục rút gọn, trong đó quy định thủ tục rút gọn bắt buộc, rút gọn trong giai đoạn xét xử phúc thẩm và bổ sung trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để được hưởng chính sách khoan hồng.
Việc áp dụng phải bảo đảm tự nguyện, được giải thích đầy đủ về quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý, lời nhận tội phải phù hợp với các chứng cứ khách quan khác và không được là chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.
Cùng với đó, tăng cường phân hóa và thực hiện chính sách khoan hồng. Theo đó, dự thảo bổ sung nguyên tắc phân hóa thủ tục tố tụng, cho phép lựa chọn thủ tục phù hợp với tính chất, mức độ hành vi, nhân thân, thái độ khai báo, mức độ hợp tác và việc khắc phục hậu quả.
Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung các trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại, trường hợp không khởi tố, miễn trách nhiệm hình sự và bổ sung thủ tục tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, bảo đảm đồng bộ với chính sách của Bộ luật Hình sự (sửa đổi)….
Thẩm tra sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ ủy ban, các cơ quan của Quốc hội tán thành cần thiết sửa đổi cơ bản, toàn diện Bộ Luật Tố tụng hình sự.
Ủy ban cơ bản tán thành việc hoàn thiện thủ tục rút gọn theo hướng mở rộng các trường hợp được áp dụng thủ tục rút gọn nhằm bảo đảm yêu cầu giải quyết vụ án khẩn trương, nhanh chóng, kịp thời, xây dựng tố tụng hiệu quả.
Với thủ tục rút gọn bắt buộc, ủy ban cơ bản tán thành mở rộng áp dụng thủ tục này với tội nghiêm trọng và trường hợp người phạm tội đầu thú.
Đối với thủ tục rút gọn áp dụng trong trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt, ủy ban nhận thấy, việc bổ sung thủ tục này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện pháp luật hình sự, tố tụng hình sự theo hướng hiện đại, đồng bộ, khả thi, nhanh, gọn, hiệu quả, đồng thời phù hợp với thực tiễn giải quyết án thời gian qua.
Tuy nhiên, theo ủy ban, đây là chế định mới, có tác động trực tiếp đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và cơ chế kiểm soát quyền lực trong tố tụng hình sự, do đó đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ những nội dung đã được nêu trong báo cáo thẩm tra đầy đủ để bảo đảm phù hợp và khả thi.
