Chuyên gia tham dự chương trình:
- TS Đặng Thị Ngọc Lan - Phó HT Trường ĐH Cửu Long
- TS Trần Thế Sao - Giám đốc chương trình Tài chính Ngân hàng, Khoa Tài chính Ngân hàng, Trường ĐH Mở TPHCM
- Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp, Trường ĐH Tài chính - Marketing
- Vũ Thị Ngọc Ánh - Điểm 10 môn Toán, Thủ khoa khối A00 Trường THPT Trần Hưng Đạo với 27,75đ.
Host: Hoa hậu Việt Nam 2024 Hà Trúc Linh
Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan:
Nếu yêu thích ngành Tài chính nhưng cảm thấy mình không thật sự giỏi Toán hay các môn liên quan đến số liệu, có nên chọn ngành này không?
Câu trả lời là vẫn có thể nếu thực sự yêu thích. Điều quan trọng nhất khi chọn ngành vẫn là sở thích và động lực theo đuổi. Không phải ai học Tài chính cũng phải giỏi Toán ở mức xuất sắc hay trở thành người nghiên cứu các mô hình, thuật toán hoặc phát triển công nghệ.
Trong lĩnh vực tài chính có rất nhiều vị trí việc làm khác nhau. Có những công việc đòi hỏi tư duy phân tích và kiến thức chuyên sâu về dữ liệu, nhưng cũng có nhiều vị trí tập trung vào việc ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc cải thiện trải nghiệm khách hàng hoặc hỗ trợ hoạt động kinh doanh.
Nếu không có thế mạnh về Toán nhưng có khả năng giao tiếp, tư duy tổ chức và yêu thích lĩnh vực tài chính, chúng ta vẫn có thể làm việc trong ngành.
Khi đó chúng ta là người ứng dụng công nghệ mới vào công việc tư vấn và hỗ trợ khách hàng thay vì trực tiếp nghiên cứu hay phát triển công nghệ. Công nghệ cũng giúp người làm tài chính nâng cao hiệu quả công việc rút ngắn thời gian xử lý và tăng năng suất.
Người học không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ mà cần biết khai thác công nghệ để phục vụ công việc của mình. Đó cũng là lý do hiện nay bên cạnh những ngành có hàm lượng công nghệ cao như Công nghệ tài chính (Fintech), các ngành Tài chính - Ngân hàng truyền thống vẫn tiếp tục phát triển. Mỗi ngành sẽ đáp ứng những vị trí việc làm khác nhau với mức độ ứng dụng công nghệ khác nhau.
Nếu yêu thích ngành Tài chính và có năng lực học tập ở mức khá đừng quá lo lắng vì mình không giỏi Toán. Điều quan trọng là xác định đúng sở trường không ngừng học hỏi và lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Việc chọn ngành hiện tại thường bị cuốn theo cảm giác "ngành này đang hot". Làm sao để phân biệt ngành đang được chú ý và ngành thực sự phù hợp?
Giảng viên chính, Tiến sĩ Trần Thế Sao:
Tôi xin gửi tặng các bạn bộ nguyên tắc hướng nghiệp mang tên công thức 4H. Hy vọng đây là kim chỉ nam hữu ích giúp các bạn vững vàng hơn trên hành trình lựa chọn tương lai.
Chữ H thứ nhất - Hiểu mình: Đây là bước khởi đầu quan trọng nhất. Cần xác định rõ bản thân có thế mạnh gì, đam mê điều gì, sở hữu năng lực ra sao và tính cách của mình phù hợp với những giá trị nào.
Chữ H thứ hai - Hiểu ngành: Sau khi biết mình là ai, bạn cần chủ động tìm hiểu sâu về lĩnh vực mình định theo đuổi. Ngành học đòi hỏi những tố chất gì, cơ hội việc làm thực tế ra sao và xu hướng phát triển trong tương lai như thế nào.
Chữ H thứ ba - Hiểu trường: Cùng một ngành học sẽ có rất nhiều trường đại học cùng tham gia đào tạo. Bạn cần cân nhắc kỹ về chương trình giảng dạy, chuẩn đầu ra, uy tín đào tạo cũng như môi trường trải nghiệm tại đó để chọn cho mình một bệ phóng thích hợp.
Chữ H thứ tư - Hoàn cảnh: Đây là yếu tố thực tế nhưng mang tính quyết định, đòi hỏi bạn phải cân nhắc đến điều kiện kinh tế gia đình hoặc các yếu tố khách quan khác.
Việc chọn ngành, chọn trường cũng giống như việc chọn một chiếc áo: dù bạn có vô cùng yêu thích chiếc áo đó đi chăng nữa, nhưng nếu nó không vừa vặn với số đo hay điều kiện tài chính cá nhân, thì đó vẫn chưa phải là một lựa chọn phù hợp.
Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan:
Có nhiều ý kiến cho rằng ngành Tài chính đang dần lỗi thời, tôi muốn đặt ra một góc nhìn khác. Trong 4 năm học đại học, công nghệ sẽ tiếp tục phát triển rất nhanh có thể những công nghệ hoặc kiến thức hôm nay sẽ thay đổi trong tương lai.
Khi đi làm nếu công nghệ thay đổi và cách vận hành cũng thay đổi, chúng ta có sẵn sàng thích ứng hay không.
Điều quan trọng nhất trong quá trình học đại học là rèn luyện năng lực tự học. Khi đi làm việc học không chỉ diễn ra trên giảng đường mà còn đến từ đồng nghiệp, người quản lý và chính môi trường làm việc. Đó là kỹ năng giúp chúng ta thích nghi với mọi thay đổi của công nghệ.
Vì vậy, thay vì nghĩ rằng ngành Tài chính sẽ lỗi thời hãy nhìn nhận đây là một lĩnh vực đang không ngừng đổi mới và phát triển. Chính sự thay đổi đó sẽ tạo thêm nhiều cơ hội để các em học hỏi phát triển và khẳng định bản thân.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:
Ở góc nhìn người làm công tác đào tạo nhiều năm, mỗi người chúng ta đều sẽ có mục tiêu riêng. Yếu tố đầu tiên là chọn ngành phải thực sự phù hợp với năng lực.
Thứ hai, bạn có thực sự thích ngành đó hay không.
Không riêng Ngọc Ánh, các bạn học đại học cũng vậy. Sau thời gian làm quen, sinh viên tự nghiên cứu học phần, đưa ra hướng phù hợp lĩnh vực của mình.
Nếu như bạn thích lĩnh vực đó, 8 tiếng làm việc mỗi ngày trở nên rất thú vị. Ngược lại, trường hợp bạn không thích ngành nghề đó thì 8 tiếng đó sẽ rất căng thẳng.
Chọn ngành cũng vậy, nếu bạn không thích nó, bạn không nên đi với nó. Có thể bạn tốt nghiệp ra trường được, nhưng nội lực của bạn không có, bạn lúc này không thể chinh phục ngành nghề đó được.
Yếu tố thứ ba sẽ đi dài hạn với người học nhiều hơn. Mục tiêu nghề nghiệp các bạn hướng đến là gì? Việc bạn xây dựng mục tiêu nghề nghiệp cho tương lai chỉ có bản thân các bạn biết.
Ví dụ bạn có thể xây dựng mục tiêu trở thành một nhà doanh nghiệp, một CEO, hoặc trở thành một bác sĩ, một kỹ sư, tùy thuộc vào sở thích, đam mê, năng lực học tập của từng người.
Thứ tư, bạn cần phải nghiên cứu cụ thể hơn góc nhìn của nhà tuyển dụng. Sau khi tốt nghiệp ra trường, bạn sẽ tham gia ở vị trí việc làm nào.
Thứ năm, từ ngày 2/7-14/7, bạn phải lựa chọn cho mình môi trường đào tạo thực sự phù hợp với điều kiện kinh tế gia đình.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:
Quan điểm "điểm số tuy quan trọng nhưng không phải là yếu tố quyết định ngành học" là một góc nhìn chính xác.
Quyết định lựa chọn ngành nghề không cảm tính mà dựa trên sự tìm hiểu kỹ lưỡng từ nhiều nguồn như người thân, kinh nghiệm của bạn bè và gia đình. Đây chính là nền tảng vững chắc để người học theo đuổi ngành học đã chọn.
Bên cạnh đó, các tố chất như tư duy logic, sự nhạy bén với số liệu và khả năng phân tích chính là những yếu tố cốt lõi để đạt được thành công trong ngành Tài chính - Ngân hàng.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Với điểm số 27,75 khối A00, Ngọc Ánh lựa chọn nguyện vọng ra sao?
Thủ khoa Vũ Thị Ngọc Ánh:
Tôi chọn ngành Tài chính vì nhận thấy đây là ngành học có tính ổn định và mang lại nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.
Bên cạnh đó, tôi cũng cảm thấy lĩnh vực này phù hợp với sở thích và định hướng nghề nghiệp của bản thân. Từ trước đến nay, tôi luôn yêu thích làm việc với các con số và dữ liệu. Tôi nhận thấy mình có hứng thú với việc phân tích, tính toán và xử lý thông tin, vì vậy tôi tin rằng ngành Tài chính sẽ giúp tôi phát huy được những thế mạnh của mình.
Trước khi đưa ra quyết định, tôi đã tham khảo ý kiến từ gia đình, thầy cô, bạn bè và các anh chị đi trước. Đồng thời, tôi cũng chủ động tìm hiểu thông tin trên website của trường để hiểu rõ hơn về chương trình đào tạo cũng như cơ hội nghề nghiệp của ngành.
Tôi không lựa chọn ngành học chỉ dựa trên điểm số mà còn cân nhắc đến sự phù hợp với sở thích, năng lực và mong muốn gắn bó lâu dài với nghề trong tương lai.
Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan:
Hiện nay học sinh cần có cách tiếp cận khác. Chúng ta không còn bàn đến ngành nào cần kiến thức công nghệ, bởi hiện nay hầu như ngành nào cũng cần. Vấn đề đặt ra là với khối ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng, vị trí việc làm sẽ thay đổi như thế nào.
Theo tôi, hiện có hai xu hướng lớn.
Thứ nhất là kinh doanh trên nền tảng số. Đây là môi trường sử dụng nền tảng số để tạo ra doanh thu và phát triển kinh doanh.
Thứ hai là công việc sử dụng công nghệ số để vận hành, quản lý và nâng cao hiệu quả công việc. Đây là hai định hướng khác nhau. Từ đó, bạn cần xác định tố chất và sở thích của mình.
Bạn muốn trực tiếp tham gia phát triển công nghệ hay muốn ứng dụng công nghệ vào công việc chuyên môn của mình. Hai yếu tố này sẽ quyết định mức độ kiến thức công nghệ bạn cần trang bị, cũng như định hướng kỹ năng và mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai.
Đó cũng là lý do hiện nay xuất hiện ngành Công nghệ tài chính (Fintech) nhưng ngành Tài chính - Ngân hàng truyền thống vẫn được duy trì. Công nghệ tài chính là ngành tích hợp giữa công nghệ và tài chính.
Người học ngành này thường yêu thích khoa học dữ liệu, học máy và có khả năng tham gia phát triển các giải pháp công nghệ. Trong khi đó, ngành Tài chính - Ngân hàng tập trung nhiều hơn vào việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động chuyên môn, thay vì trực tiếp phát triển công nghệ.
Vì vậy, trước hết các bạn cần xác định tố chất và định hướng của bản thân, sau đó đối chiếu với nhu cầu của thị trường lao động để lựa chọn ngành học phù hợp. Đó là lý do có bạn chọn Tài chính - Ngân hàng, nhưng cũng có bạn chọn Công nghệ tài chính.
Tương tự, có bạn chọn Quản trị kinh doanh, trong khi có bạn lại chọn Kinh tế số. Nếu yêu thích kinh doanh trên nền tảng số và muốn tham gia trực tiếp vào môi trường số, Kinh tế số sẽ phù hợp hơn.
Còn nếu muốn quản trị doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ trong các hoạt động như quản trị bán hàng hay điều hành doanh nghiệp, Quản trị kinh doanh vẫn là lựa chọn phù hợp.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Nhiều phụ huynh lo lắng thu nhập của sinh viên sau khi ra trường. Cơ hội việc làm và mức độ cạnh tranh của khối ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng ra sao so với 5 năm trước?
Giảng viên chính, Tiến sĩ Trần Thế Sao:
Đối với ngành Kinh tế nói chung và các chuyên ngành cốt lõi, cơ hội nghề nghiệp hiện nay vô cùng rộng mở. Thực tế, thị trường không hề thiếu việc làm cho các bạn sinh viên.
Tuy nhiên, trước câu hỏi về việc tìm việc có dễ hay không, chúng ta cần phải nhìn nhận lại bản chất của vấn đề. Việc làm không thể tự động đến như đơn hàng được giao tận nhà.
Dễ hay khó hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực của các bạn. Khi xây dựng chương trình đào tạo, các trường đại học cùng đội ngũ giảng viên đều nghiên cứu kỹ lưỡng và tham vấn ý kiến từ các chuyên gia đầu ngành.
Chương trình luôn lường trước những biến động của thị trường trong nhiều năm để đảm bảo sinh viên ra trường có đủ cơ hội việc làm. Vì vậy, vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở hành trình 4 năm đại học của sinh viên.
Nếu bạn để những năm tháng đó trôi qua hời hợt và thụ động, kết quả nhận lại chắc chắn khác biệt. Sinh viên ngày nay phải đối mặt với áp lực lớn hơn thời kỳ trước. Sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ buộc các nhà tuyển dụng phải đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn.
Giờ đây, một tấm bằng tốt nghiệp loại khá, giỏi hay chứng chỉ ngoại ngữ đơn thuần là chưa đủ. Nhà tuyển dụng hiện tại cần một "combo" toàn diện bao gồm ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng và thái độ. Trong đó, kỹ năng tự học và khả năng thích ứng là yếu tố tiên quyết.
Những kiến thức được giảng dạy trên giảng đường hôm nay có thể sẽ trở nên lạc hậu ngay vào năm sau. Do đó, việc liên tục cập nhật xu hướng mới là yêu cầu bắt buộc đối với cả giảng viên lẫn sinh viên.
Tóm lại, cơ hội việc làm trên thị trường luôn rộng mở, thách thức hay cơ hội đều do chính bản thân bạn quyết định.
Hãy bắt đầu ngay từ hôm nay bằng việc chủ động tìm hiểu nhu cầu của thị trường, từ đó tự chuẩn bị cho mình một bộ hành trang vững chắc cho tương lai. Hãy nhớ rằng, sự nghiệp thành công không bao giờ tự động "giao tận cửa" như cách chúng ta đặt hàng trên các sàn thương mại điện tử.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Với cô gái 15 tuổi chọn ở trọ cách nhà 30 km theo đuổi ước mơ, ngày đầu chắc có nhiều bỡ ngỡ. Khoảng thời gian này khó khăn với Ngọc Ánh thế nào?
Thủ khoa Vũ Thị Ngọc Ánh:
Những ngày đầu học xa nhà, tôi thực sự bỡ ngỡ. Lần đầu sống tự lập nên có rất nhiều điều tôi phải làm quen. Tôi may mắn nhận được rất nhiều sự quan tâm từ các thầy cô.
Thầy chủ nhiệm thường xuyên nhắn tin hỏi thăm, đặc biệt là mỗi khi tôi bị ốm hay gặp khó khăn. Những sự động viên đó làm tôi cảm thấy không còn đơn độc, có thêm động lực cố gắng học tập.
Cuối tuần tôi thường tranh thủ về thăm bố mẹ. Từ chỗ trọ về nhà mất khoảng 20-30 phút. Đường vào nhà nhỏ và khó đi, bố mẹ thường ra điểm hẹn để đón tôi. Chiều chủ nhật, khi tôi quay lại trường, bố mẹ luôn chuẩn bị sẵn đồ ăn và những vật dụng cần thiết để tôi mang theo. Đó là nguồn động viên rất lớn.
Tôi ở trọ cùng người bạn nên hai đứa luôn hỗ trợ nhau trong sinh hoạt. Buổi sáng chúng tôi dậy từ khoảng 6h để chuẩn bị rồi đi bộ đến trường, phòng trọ chỉ cách trường khoảng 500 mét.
Sau giờ học buổi sáng, hai đứa cùng nhau nấu ăn, những hôm bận thì ăn ngoài rồi tiếp tục đến lớp vào buổi chiều. Buổi tối là khoảng thời gian tôi tập trung nhất cho việc học.
Sau khi hoàn thành công việc cá nhân, tôi thường bắt đầu học từ khoảng 22h, có những hôm học đến một hoặc 2 giờ sáng, nhất là giai đoạn ôn thi cuối cấp. Tôi dành nhiều thời gian để tự học, giải đề và hệ thống lại kiến thức.
Sống xa gia đình cũng giúp tôi rèn luyện tính tự giác. Không còn bố mẹ nhắc nhở mỗi ngày nên tôi phải tự xây dựng thời gian biểu, tự đặt mục tiêu và nhắc nhở bản thân không dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội hay những cuộc vui. Tôi luôn nghĩ rằng nếu mình chểnh mảng thì sẽ khó đạt được mục tiêu đã đặt ra.
Đến năm lớp 12, tôi cảm nhận rõ áp lực của kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học. Chính áp lực đó lại trở thành động lực để tôi cố gắng nhiều hơn mỗi ngày. Tôi tập trung vào các môn thuộc tổ hợp xét tuyển, duy trì việc học đều đặn và luyện đề thường xuyên. Nhờ vậy, tôi cảm thấy mình tiến bộ từng ngày và đạt được kết quả như mong muốn.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Khối ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng đang thay đổi nhanh, đâu là xu hướng đáng lưu ý để học sinh xem đây là nhóm ngành cũ?
Giảng viên chính, Tiến sĩ Trần Thế Sao:
Thế giới đang thay đổi với tốc độ nhanh chóng. Nếu được hỏi về những biến chuyển trong tương lai, bản thân tôi khó đưa ra dự đoán chính xác, nhưng có một điều chắc chắn là nền kinh tế đang chuyển mình chóng mặt hơn bao giờ hết.
Trước những xu hướng mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa - giờ đây không chỉ những chuyên gia có học vị mà cả những người bình thường cũng có thể dễ dàng tiếp cận.
Do đó, lĩnh vực kinh tế không thể nằm ngoài vòng xoáy này mà buộc phải chuyển đổi ngành nghề để thích ứng. Sự thay đổi này kéo theo sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới.
Nếu trước đây chúng ta chỉ quen thuộc với khái niệm kinh tế, tài chính hay ngân hàng truyền thống, thì hiện nay đã có thêm kinh tế số, công nghệ tài chính (Fintech) và ngân hàng số.
Sự đa dạng này chắc hẳn làm nhiều bạn học sinh cảm thấy bối rối. Lấy ví dụ tại Trường Đại học Mở, bên cạnh các ngành Tài chính, Ngân hàng cốt lõi, nay đã đào tạo thêm Ngân hàng số, Tài chính số, Tài chính xanh, và thậm chí đặt ra vấn đề về Ngân hàng bền vững. Sự ra đời của vô số chuyên ngành mới chắc chắn sẽ khiến các bạn phân vân trong việc đưa ra quyết định.
Giữa hai con đường truyền thống và hiện đại, thực chất không có ranh giới nào là tuyệt đối. Không có định hướng nào hoàn toàn truyền thống hay hoàn toàn hiện đại, bởi những giá trị mới luôn phải được xây dựng và phát triển trên nền tảng cốt lõi của truyền thống.
Trong 4 năm đại học sắp tới, dù lựa chọn ngôi trường nào, quỹ thời gian và khối lượng kiến thức chuẩn hóa của chúng ta vẫn luôn có giới hạn. Các trường đại học không thể nhồi nhét quá nhiều môn học ngoài khung chương trình đào tạo.
Do đó, sự khác biệt nằm ở tính chủ động của người học. Nếu bạn chọn học tài chính truyền thống, giảng viên vẫn sẽ lồng ghép các yếu tố số hóa vào bài giảng, nhưng sinh viên buộc phải chủ động cập nhật thêm.
Ngược lại, nếu học công nghệ tài chính, chương trình sẽ đi sâu vào mảng công nghệ, lúc này bạn lại cần tự nghiên cứu và trau dồi nền tảng tài chính. Vì giới hạn của khuôn khổ đào tạo, cả giảng viên và sinh viên đều phải cùng nhau bám sát nền tảng gốc, đồng thời liên tục cập nhật xu hướng mới.
Đây là yêu cầu tất yếu để chúng ta không bị bỏ lại phía sau. Hy vọng rằng trong 4 năm tới, các bạn sẽ luôn giữ vững tinh thần năng động của gen Z, cùng các thầy cô duy trì những nền tảng cốt lõi và không ngừng phát triển những tri thức mới. Mong các bạn sẽ suy xét thấu đáo để đưa ra lựa chọn ngành học phù hợp nhất với hoàn cảnh và tính cách của bản thân.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Thưa chuyên gia, yếu tố nào là quan trọng nhất khi chọn ngành nghề?
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:
Khi xác định được năng lực của bản thân, cần xem xét yếu tố quan trọng: Đừung chạy theo xu hướng ngành hot, hãy học thật chất, bồi dưỡng năng lực thực sự.
Từ thời điểm nhập học đại học đến khi tốt nghiệp ra trường, cần tính toán 3,5 năm đến 4 năm nữa liệu chăng ngành đó còn hot hay không, hay chuyển sang một ngành nghề khác. Mỗi bạn đều có thế mạnh riêng.
Khi lựa chọn ngành, nếu đặt nguyện vọng vào ngành Tài chính, Ngân hàng hay Kế toán, đòi hỏi phải yêu thích những con số, có khả năng phân tích, khả năng hoạch định những con số đó, hoặc tổng hợp, thống kê được dữ liệu mới phù hợp với lĩnh vực, ngành nghề.
Quan trọng nhất là chương trình đào tạo của trường có thực sự phù hợp với năng lực hay không, kỹ năng nghề nghiệp mà các trường đào tạo như thế nào. Và điều đặc biệt quan trọng, sau thời gian tốt nghiệp ra trường thì thị trường lao động có tiếp nhận các bạn hay không.
Thị trường lao động tiếp nhận những bạn có đầy đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, và đặc biệt là những kỹ năng cứng về công nghệ hay về ngoại ngữ. Đây là những yếu tố để cho các bạn có thể dựa vào để đưa ra con đường đi cho mình.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:
Nhiều năm công tác tư vấn tuyển sinh, tôi nhận thấy thí sinh thường tập trung vào "khối ngành" và nhầm lẫn giữa “khối ngành” với "ngành".
Khi nhắc tới "khối ngành" tức là bao quát tổng thể chung của tất cả ngành.
Ví dụ như là khối ngành Kinh tế sẽ có: ngành Tài chính - Ngân hàng, ngành Kế toán, ngành Kinh tế, ngành Toán Kinh tế, ngành Luật Kinh tế, ngành Trí tuệ nhân tạo, ngành Khoa học dữ liệu, Quản trị khách sạn, Quản trị kinh doanh, Quản trị nhà hàng, ngành Hệ thống thông tin quản lý.
Các bạn thí sinh đầu tiên phải phân biệt được "khối ngành" và "ngành". Khi đặt nguyện vọng, cần quan tâm đến tên ngành.
Sáng nay tôi nhận được một câu hỏi: "Cô ơi, em muốn đăng ký xét tuyển vào trường cô với ngành Tài chính - Kế toán". Nhưng các bạn không biết là ngành Tài chính là Tài chính, còn Kế toán là Kế toán. Hoặc là việc tên ngành, ví dụ như là tên Trường Đại học Tài chính - Marketing, thì bạn hỏi: "Cô ơi, em muốn đăng ký xét tuyển vào khối ngành Kinh tế với ngành Tài chính - Marketing".
Nhưng thực tế là không có ngành đó. Đa phần các bạn mặc nhiên và không theo dõi kỹ đề án tuyển sinh của các trường để biết được đâu là ngành và đâu là khối ngành. Việc nhầm lẫn này nguy hiểm khi các bạn đăng ký xét tuyển.
Vì không đúng tên ngành, không đúng mã ngành thì sẽ không thể nào đăng ký xét tuyển được.
Thứ hai, khi các bạn thấy chữ "khối ngành Kinh tế", nghe rất lớn lao. Hay khi học ngành Tài chính - Ngân hàng, sau khi tốt nghiệp ra trường, bạn không nên mặc nhiên là sẽ trở thành CEO trong lĩnh vực tài chính hay là lĩnh vực của ngân hàng. Hay các bạn học ngành Quản trị kinh doanh, các bạn đều cho rằng khi tốt nghiệp ra trường, tôi phải là giám đốc điều hành, hay là giám đốc kinh doanh.
Khi chọn ngành nghề, đừng tập trung vào tên của ngành đó như thế nào, mà bạn phải biết rằng ngành đó với tên gọi đó, chương trình đào tạo được các trường xây dựng ra sao.
Trong chương trình đó có đảm bảo được cho các bạn là khối kiến thức cơ sở ngành, khối kiến thức đại cương hay là chuyên ngành hay không và kỹ năng nghề nghiệp để khi các bạn tốt nghiệp ra trường, tránh trường hợp là các bạn chạy theo tên ngành hot để rồi khi các bạn tham gia vào học, bạn lại không phù hợp với chính năng lực học tập của mình.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Năm 2026, khối ngành Kinh tế - Ngân hàng thay đổi nhanh, nhiều mô hình kinh doanh mới lên ngôi. Xu hướng nào đáng lưu ý để học sinh không hình dung nhóm ngành này theo cách quá cũ?
Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan:
Tôi xin mượn trích dẫn của một chuyên gia về tương lai học, đồng thời là chuyên gia công nghệ hàng đầu thế giới. Ông cho rằng trong bối cảnh hiện nay, khối ngành Kinh tế nói chung, đặc biệt là Tài chính - Ngân hàng, đang có sự chuyển mình mạnh mẽ khi AI, Blockchain và điện toán lượng tử phát triển, làm thay đổi cơ bản cách vận hành của doanh nghiệp và tổ chức kinh tế.
Ông cũng nêu một số xu hướng nổi bật. Thứ nhất là sự trỗi dậy của AI, vượt xa các công cụ chatbot truyền thống, hỗ trợ tự động hóa, đồng thời giúp phát hiện rủi ro và sai sót trong quá trình vận hành.
Thứ hai là xu hướng nâng cao trải nghiệm khách hàng, được xem như yếu tố cạnh tranh sống còn, quyết định sự ổn định và khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp.
Thứ ba là các nghiên cứu đến năm 2026 sẽ phát triển các mô hình điện toán nhằm giảm thiểu rủi ro và giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với sự bất định của thị trường. Những xu hướng này cho thấy công nghệ đang ngày càng hiện diện rõ nét trong khối ngành kinh tế.
Công nghệ không chỉ dừng ở mức ứng dụng mà đã tạo ra những mô hình vận hành mới. Trong các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, dù tên gọi khác nhau, các chương trình đào tạo đều tích hợp những xu hướng này vào học phần.
Ví dụ, trong ngành Ngân hàng, các học phần như Ngân hàng thương mại đều hướng đến việc giúp sinh viên hiểu và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng. Như vậy, những xu hướng này đã và đang được đưa vào chương trình đào tạo ở mức độ khác nhau.
Khi học các ngành này, sinh viên sẽ từng bước được hình thành kỹ năng, từ cơ bản đến thành thạo, để đáp ứng yêu cầu của lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Có rất nhiều bạn học sinh khi nói đến khối ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng thường có cảm giác “nghe quen nhưng chưa chắc hiểu rõ”. Có những ngành tên gần giống nhau, có những ngành học nghe hiện đại hơn, có những ngành đầu ra rất rộng, và chính điều đó khiến việc lựa chọn ngành nghề đôi khi bị mơ hồ ngay từ những bước đầu tiên.
Ngành nào khiến thí sinh dễ bị hiểu lầm, thưa tiến sĩ?
Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan:
Tôi xin bổ sung để các em tránh nhầm lẫn. Thuật ngữ khối ngành với người làm giáo dục như chúng tôi rất bình thường, nhưng với học sinh phổ thông hoặc phụ huynh còn mới và dễ gây rối.
Thực tế, sau xu hướng đào tạo hiện nay, một số ngành như tài chính - ngân hàng có cách tổ chức khác nhau giữa các trường. Có trường theo hướng chuyên sâu nên tách thành tài chính, ngân hàng, kế toán riêng.
Nhưng cũng có trường theo định hướng đa ngành, tích hợp và ứng dụng nên gộp thành ngành tài chính - ngân hàng.
Ví dụ, tại Trường Đại học Cửu Long, định hướng đào tạo là đa ngành, ứng dụng nên sử dụng các ngành tích hợp như Tài chính - Ngân hàng thay vì tách riêng.
Tương tự, trong lĩnh vực truyền thông cũng có ngành Truyền thông hoặc ngành tích hợp công nghệ truyền thông. Việc xây dựng ngành học phụ thuộc vào nhu cầu thị trường và chiến lược đào tạo của từng trường.
Khi đã xác định được năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp, các em cần tìm hiểu kỹ từng trường và từng chương trình đào tạo. Hiện nay, các trường đều có đội ngũ tư vấn tuyển sinh để hỗ trợ giải thích sự khác biệt giữa các ngành, giúp thí sinh lựa chọn chính xác hơn.
Ví dụ trong khối Kinh tế, không chỉ có Tài chính mà còn được chia nhỏ như Tài chính công, Tài chính doanh nghiệp. Mỗi trường sẽ có cách định vị và thiết kế chương trình khác nhau, có trường tách riêng, có trường thiết kế theo hướng tích hợp.
Xin chia sẻ để các em không hoang mang khi thấy có nơi đào tạo ngành riêng biệt, có nơi lại đào tạo ngành tích hợp. Điều quan trọng là hiểu rõ bản chất chương trình và chọn đúng theo mục tiêu của mình.
Hoa hậu Hà Trúc Linh:
Khi tra cứu điểm và thấy mình đạt 10 điểm môn Toán, phản ứng đầu tiên của Ngọc Ánh là gì? Em có nghĩ mình sẽ đạt điểm tuyệt đối trước đó không?
Thủ khoa Vũ Thị Ngọc Ánh:
Tôi bất ngờ khi biết mình là thủ khoa khối A00 vì trước đó không nghĩ mình đạt được số điểm cao như vậy.
Môn Toán tôi may mắn đạt điểm 10, môn Hóa cũng đạt kết quả tốt. Riêng môn Vật lý là môn tự tin nhất trong quá trình ôn tập, tuy nhiên khi làm bài có một vài sai sót nên kết quả chưa thật sự đúng với kỳ vọng ban đầu của mình.
Trong quá trình học, do nhà cách trường khá xa nên tôi không có điều kiện học thêm nhiều. Tôi chủ yếu tập trung tiếp thu kiến thức trên lớp, sau đó dành thời gian tự học và tự giải đề để rèn luyện kỹ năng cũng như củng cố kiến thức.
Bước ngoặt lớn nhất của em là năm 15 tuổi, khi tôi không đỗ vào trường chuyên của địa phương. Thay vì chọn một con đường an toàn, tôi quyết định rời xa gia đình để theo học tại Trường THPT Trần Hưng Đạo, cách nhà hơn 30 km.
Đó là lần đầu tiên tôi bước ra khỏi vùng an toàn và cũng là quyết định giúp tôi trưởng thành hơn rất nhiều. Những ngày đầu sống xa nhà thực sự không hề dễ dàng. Tôi phải tự học cách giặt quần áo, sắp xếp thời gian học tập, quản lý chi tiêu và tự chăm sóc bản thân.
Đã có những lúc cảm thấy rất áp lực và mệt mỏi, nhưng tôi luôn tự nhắc mình phải cố gắng để không phụ sự kỳ vọng của gia đình. Khi biết kết quả, người đầu tiên tôi gọi điện báo tin là mẹ. Mẹ rất vui và xúc động đến mức bật khóc.
Gia đình luôn là chỗ dựa tinh thần lớn nhất trong suốt những năm học xa nhà. Bên cạnh đó, tôi cũng rất biết ơn các thầy cô và bạn bè. Tôi có một người bạn thân luôn đồng hành, cùng học tập và chia sẻ mọi khó khăn trong cuộc sống. Các thầy cô ở trường cũng luôn quan tâm, động viên vì biết tôi là học sinh ở xa đến thuê trọ học tập.
Chính sự yêu thương và hỗ trợ đó đã tiếp thêm động lực để tôi không ngừng cố gắng. Tôi rất tự hào vì dù đến từ một vùng còn nhiều khó khăn, điều kiện học tập không thuận lợi như nhiều bạn ở thành phố, nhưng bằng sự quyết tâm, tinh thần tự học và nỗ lực không ngừng, tôi đã chứng minh rằng chỉ cần kiên trì và không bỏ cuộc thì mỗi người đều có thể đạt được mục tiêu.
Chiều 6/7, Báo Tiền Phong tổ chức livestream Cùng thủ khoa mở khóa chọn trường 2026. Chương trình diễn ra từ 14h đến 16h, thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, phụ huynh và người theo dõi lĩnh vực tuyển sinh - hướng nghiệp.
Chương trình tập trung vào chủ đề định hướng chọn ngành, đặc biệt trong nhóm ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng. Đây là các lĩnh vực có sức hút lớn nhưng cũng khiến nhiều thí sinh băn khoăn khi lựa chọn.
Bên cạnh đó, chương trình cũng đề cập đến những băn khoăn phổ biến của học sinh như sự khác biệt giữa các ngành học, áp lực lựa chọn theo định hướng gia đình, mức độ cạnh tranh nghề nghiệp cũng như vấn đề học phí và cơ hội học bổng.
Trong phần giao lưu, các chuyên gia sẽ đưa ra nhiều lời khuyên về cách xây dựng tiêu chí chọn ngành, trong đó nhấn mạnh bốn yếu tố cốt lõi: hiểu bản thân, hiểu ngành, hiểu trường và hiểu bối cảnh thị trường lao động.
