“Camera giấu kín” của học trò vùng biên
Khoảng 22 giờ, khi nhiều gia đình đã đóng cửa nghỉ ngơi, thầy Nguyễn Trọng Hưng (44 tuổi, giáo viên kiêm Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học và THCS Thanh Thủy, xã Kim Bảng, Nghệ An) lại bắt đầu một vòng quanh những địa điểm học sinh thường lui tới như quán cà phê, điểm chơi bi-a hay những góc đường quen thuộc.
Thầy không đến để bắt lỗi học trò mà muốn biết các em có an toàn không, sinh hoạt thế nào và liệu có biểu hiện bất thường cần được nhắc nhở. Thấy học sinh đi xe không đội mũ bảo hiểm, la cà quá giờ, thầy tìm cách trò chuyện hoặc trao đổi với phụ huynh để cùng định hướng. Bởi vậy, học sinh trong trường gọi vui thầy là “camera giấu kín”.
Nhắc đến biệt danh này, thầy Hưng cười hiền: “Tôi không xem đó là chuyện kiểm soát học sinh, mà là cách để mình hiểu các em hơn. Ở lứa tuổi này, những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt, bạn bè hay tâm lý cũng có thể ảnh hưởng đến việc học tập và quá trình trưởng thành”.
Theo thầy, giáo dục học sinh không thể chỉ dừng lại ở những tiết học trên lớp. Thầy cô cần chủ động lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, thay vì chờ các em mắc lỗi mới nhắc nhở.
“Có những điều cha mẹ nói nhiều lần nhưng con chưa nghe. Khi thầy cô gần gũi, phân tích để các em tự nhận ra đúng sai, các em lại dễ tiếp nhận hơn. Tôi mong khi gặp khó khăn, học sinh biết tìm đến thầy cô để chia sẻ”, thầy Hưng nói.
Sự tận tâm ấy được vun đắp từ những năm tháng thầy gắn bó với học sinh miền núi. Năm 2004, khi còn là sinh viên sư phạm, thầy được lựa chọn là một trong 300 đại biểu toàn quốc tham dự Lễ tổng kết 5 năm phong trào tình nguyện tại Hà Nội. Năm 2005, sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An, thầy đăng ký lên công tác tại vùng cao Kỳ Sơn.
Năm 2019, thầy chuyển về Trường Tiểu học và THCS Thanh Thủy, tiếp tục xây dựng phong trào Đội gắn với điều kiện thực tế địa phương. Thầy phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Thanh Thủy đưa học sinh thăm cột mốc biên giới, tìm hiểu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ; đồng thời tổ chức các hoạt động nhằm bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
Những sân chơi thể thao, hoạt động rèn luyện kỹ năng cũng được duy trì để học sinh phát huy năng khiếu, tăng cường tinh thần đoàn kết. Để nâng cao chuyên môn công tác Đội, thầy tự bỏ kinh phí tham gia Trại huấn luyện Kim Đồng toàn quốc và được công nhận Huấn luyện viên cấp II Trung ương.
Chắp cánh ước mơ từ những điều nhỏ bé
Bên cạnh việc tổ chức phong trào, thầy Hưng còn trăn trở làm sao để học sinh khó khăn không phải từ bỏ cơ hội học tập vì thiếu điều kiện.
Nguyễn Đức Bảo An (SN 2011) từng có cơ hội theo học tại trường năng khiếu, nhưng vì hoàn cảnh gia đình nên phải chuyển về học tại địa phương. Hiểu những thiệt thòi của em, thầy Hưng cùng nhà trường hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần để An tiếp tục phát huy năng lực.
Năm học 2025-2026, An giành giải Nhì học sinh giỏi tỉnh môn Hóa học và Huy chương Bạc Cuộc thi VioEdu Toán cấp quốc gia. Với thầy Hưng, thành tích ấy không chỉ là kết quả nỗ lực của học trò mà còn cho thấy ý nghĩa của việc tạo cơ hội để các em vượt qua trở ngại hoàn cảnh.
“Có những em có năng lực nhưng điều kiện gia đình không cho phép phát triển như mong muốn. Tôi nghĩ điều quan trọng là giúp các em nhận ra điểm mạnh, tin vào bản thân và tìm cách kết nối nguồn lực để các em có điều kiện học tập tốt hơn”, thầy chia sẻ.
Từ những trường hợp cụ thể, thầy kết nối các tổ chức, cá nhân và những người con xa quê để vận động hỗ trợ học sinh. Bình quân mỗi năm, thầy cùng nhà trường vận động khoảng 20-30 triệu đồng phục vụ hoạt động Đội và giúp đỡ học sinh khó khăn.
Riêng năm 2025, nhà trường vận động được 75 suất học bổng từ một tổ chức phi chính phủ, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng. Thầy cũng phối hợp với Tỉnh Đoàn huy động gần 100 triệu đồng triển khai các hoạt động dành cho học sinh.
Năm nay, thầy tiếp tục khởi xướng mô hình “Em nuôi của Đội”, hướng đến hỗ trợ thường xuyên những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong tháng 11, hai học sinh đầu tiên được hỗ trợ quần áo, đồ dùng học tập và kinh phí sinh hoạt hằng tháng.
Theo thầy Hưng, giá trị của những phần quà không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở sự động viên để các em yên tâm đến lớp. “Không phải lúc nào mình cũng có thể giúp các em bằng những khoản tiền lớn. Nhưng nếu mỗi người góp một chút, đúng lúc và đúng nhu cầu, sự hỗ trợ ấy sẽ có ý nghĩa. Tôi mong các em hiểu rằng dù hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, các em vẫn có quyền ước mơ và cơ hội thực hiện ước mơ của mình”, thầy bộc bạch.
Thầy Nguyễn Văn Tiến, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Thanh Thủy, đánh giá, thầy Hưng là giáo viên tận tâm, trách nhiệm, luôn dành nhiều tâm huyết cho công tác Đội và học sinh.
“Thầy Hưng không chỉ tích cực tổ chức các hoạt động phong trào mà còn sâu sát, quan tâm đến từng em. Từ việc nhắc nhở, định hướng những học sinh có biểu hiện chưa tốt đến động viên, hỗ trợ các em có năng lực nhưng hoàn cảnh khó khăn, thầy đều rất chủ động và kiên trì”, thầy Tiến chia sẻ.
Ba năm học liên tiếp, từ 2023-2024 đến 2025-2026, thầy Nguyễn Trọng Hưng được Hội đồng Đội Trung ương tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi. Năm 2024, thầy được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tặng Bằng khen; đồng thời được Trung ương Đoàn ghi nhận thành tích tại các kỳ Trại huấn luyện Kim Đồng năm 2023 và 2026. Thầy cũng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh.