Kháng cáo kêu oan
Dự kiến ngày 26/8, TAND TP Hà Nội mở phiên phúc thẩm xem xét đơn kháng cáo của bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình).
Trước đó, cuối tháng 3/2026, TAND khu vực 1 (sơ thẩm) tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Bình mức án 3 năm tù; phạt bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng Trường THCS Ba Đình) 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Về dân sự, Tòa buộc hai bị cáo nộp lại một phần số tiền đã thu từ quá trình dạy thêm, học thêm.
Theo Tòa, năm học 2013 – 2014, bà Bình và cựu Kế toán Phạm Thị Nguyệt thu tiền học thêm của 24 lớp các khối 7, 8, 9 với tổng số tiền chênh lệch hơn 1 tỷ đồng so với mức thu quy định.
Trong khi đó, năm 2013, UBND TP Hà Nội có Quyết định 22/2013 quy định “Mức thu tiền học thêm do thỏa thuận bằng văn bản giữa cha mẹ học sinh với nhà trường đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương”. Mức thu này được tính theo tiết học và tùy theo sĩ số lớp, càng đông mức càng giảm.
Cụ thể, dưới 10 học sinh một lớp, các nhà trường được thu mỗi em 26.000 đồng/tiết; từ 10 – 20 học sinh mỗi em 13.000 đồng/tiết; từ 20 – 30 học sinh là 9.000 đồng/tiết; từ 30 – 40 học sinh là 7.000 đồng/tiết và trên 40 học sinh chỉ được thu 6.000 đồng/tiết.
Viện Kiểm sát cho rằng dù có quy định trên, bà Nguyễn Thị Bình, khi đó là hiệu trưởng vẫn chỉ đạo Kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt và các giáo viên chủ nhiệm các khối lớp 7, 8, 9 thu tiền dạy thêm, học thêm theo một mức chung là 15.000 đồng/tiết/học sinh; cao hơn quy định.
Từ tháng 12/2013 - 5/2014, Trường THCS Ba Đình đã thu của 24 lớp khối 7, 8, 9 số tiền hơn 2,1 tỷ đồng, trong đó số cao hơn quy định là hơn 1 tỷ đồng, gây thiệt hại cho các phụ huynh. Tất cả số tiền thu được từ dạy thêm, bị cáo Bình chỉ đạo bị cáo Nguyệt lập hai sổ sách, chứng từ để che giấu.
Sau phiên sơ thẩm, bà Bình có đơn kháng cáo kêu oan, cho rằng nhà trường cùng phụ huynh có biên bản thỏa thuận về việc dạy thêm, học thêm - đây là chứng cứ gỡ tội cho bà. Kế toán của trường đã bàn giao toàn bộ hồ sơ gốc cho điều tra viên, được lập biên bản bàn giao có xác nhận của viện kiểm sát nhưng cơ quan điều tra làm mất rồi xin lại bản photo.
Trong đơn, bà Nguyễn Thị Bình còn nêu quan điểm, cấp sơ thẩm không làm rõ được điểm mấu chốt của vụ án bao gồm, việc cáo trạng truy tố bà có tội nhưng có 02 bản kết luận thanh tra của chính quyền Hà Nội đã kết luận: “Công tác dạy thêm được thực hiện công khai, đúng hướng dẫn; việc chi tiêu cơ bản đúng quy định, đúng Quy chế chi tiêu nội bộ và thỏa thuận với phụ huynh”.
Về việc tòa án lập luận bà Bình phạm tội với yếu tố "vụ lợi phi vật chất do được nâng cao uy tín khi nâng cao thu nhập cho giáo viên", cựu Hiệu trưởng cho rằng đây là một lập luận hết sức vô lý và cay nghiệt.
Cần xem xét lại toàn diện vụ án
Cũng trong thời gian bà Bình kháng cáo, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) đã ban hành kết luận kiểm tra Quyết định số 22/2013 của UBND TP Hà Nội quy định dạy thêm, học thêm trên địa bàn và Hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT ngày 17/7/2013 của Sở GD&ĐT Hà Nội thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn thành phố.
Kết luận cho thấy, quy định nêu tại Quyết định số 22/2013 và Hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT không phù hợp với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ban hành không đúng thẩm quyền.
Từ đó, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật kiến nghị UBND TP Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội khẩn trương xử lý nội dung trái pháp luật và nội dung không còn phù hợp được nêu tại Quyết định số 22/2013 và Hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT. Hà Nội phải tổ chức xem xét, xác định, xử lý trách nhiệm theo quy định của Đảng, của pháp luật đối với tập thể, cá nhân đã tham mưu, đề xuất, ban hành văn bản trái pháp luật nêu trên.
Trao đổi với PV Báo Tiền Phong, luật sư Phùng Thị Huyền (người bào chữa cho bà Nguyễn Thị Bình) cho biết, sẽ tiếp tục đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm đánh giá toàn diện hồ sơ vụ án, đặc biệt là căn cứ pháp lý xác định hành vi phạm tội và hậu quả thiệt hại.
Theo luật sư Huyền, Kết luận của Bộ Tư pháp cho thấy Quyết định 22/2013 có nội dung trái pháp luật ngay từ thời điểm ban hành. Vì vậy, việc sử dụng văn bản này làm căn cứ buộc tội cần được Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét lại. Không thể lấy một văn bản có nội dung trái pháp luật làm căn cứ kết luận một công dân phạm tội.
Một vấn đề khác được luật sư bào chữa đặt ra là hậu quả thiệt hại. Theo luật sư Huyền, các phụ huynh tham gia tố tụng trong vụ án đều xác nhận việc đóng tiền học thêm là tự nguyện, không yêu cầu bồi thường và không xác định mình là bị hại.
Luật sư cho rằng, nguồn thu học thêm được sử dụng để chi trả thù lao giáo viên và phục vụ hoạt động của nhà trường theo quy chế chi tiêu nội bộ; phần kinh phí còn tồn đã được bàn giao, nộp vào Kho bạc Nhà nước. Do đó, luật sư khẳng định, Hội đồng xét xử cần đánh giá lại việc xác định thiệt hại cũng như mối quan hệ giữa hành vi bị cáo buộc với hậu quả của vụ án.
