Trong khuôn khổ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, đã diễn ra diễn đàn “Thanh niên Việt Nam tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Anh Bùi Hoàng Tùng - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ và anh Đỗ Tuấn Hanh - Phó Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi T.Ư Đoàn chủ trì diễn đàn ở tổ thảo luận số 4.
Phát biểu đề dẫn tại diễn đàn, anh Bùi Hoàng Tùng - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp trí tuệ và kinh nghiệm thực tiễn vào việc xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, khuyến khích đầu tư và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc đề xuất cơ chế đặc thù về “Không gian thử nghiệm chính sách”, phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Đoàn viên, thanh niên trí thức cần hiện thực hóa tinh thần tiên phong trong thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin từ Trung ương đến cơ sở; nâng cao năng lực ứng phó và bảo mật dữ liệu của đội ngũ cán bộ Đoàn trước các thách thức về an toàn, an ninh mạng.
“Tổ hỗ trợ số” tại các Chi đoàn
Tham luận tại diễn đàn, anh Nguyễn Biên Cương - Trưởng ban Công tác Quần chúng, Cục Chính trị, Binh chủng Đặc công đã hiến kế nâng cao năng lực số toàn diện và làm chủ công nghệ lõi trong kỷ nguyên mới.
Dẫn số liệu trong năm qua, Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia ghi nhận hơn 13.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống trọng yếu; lừa đảo trực tuyến và tin giả, gia tăng hơn 20%.
Từ thực tiễn đó, anh Cương đề xuất cụ thể hóa nội dung văn kiện, không chỉ dạy cách dùng ứng dụng, mà phải dạy thanh niên cách nhận diện các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng dụng AI tự động hóa công việc.
"Trên không gian mạng - “vùng lãnh thổ thứ năm”, lực lượng thanh niên Bộ Tư lệnh 86 đang ngày đêm ứng dụng AI và rà quét dữ liệu lớn để đánh chặn các cuộc tấn công mạng. Tại các quân chủng Hải quân, Phòng không - Không quân, hàng ngàn sĩ quan trẻ đang trực tiếp điều khiển, nhiệt đối hóa các linh kiện điện tử hiện đại.
Còn đối với lực lượng chiến đấu đặc biệt tinh nhuệ - Binh chủng Đặc công chúng tôi, tuổi trẻ cũng đang ngày đêm nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mô phỏng 3D vào huấn luyện chiến đấu, cải tiến khí tài nhìn đêm và cùng nghiên cứu sáng tạo ra các thiết bị chống quan sát của đối phương", anh Cương cho hay.
Vì vậy, anh Cương chia sẻ cách làm hay, mô hình “Tổ hỗ trợ số” đã và đang được triển khai thành công tại các chi đoàn trong đơn vị. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp hướng dẫn bộ đội ứng dụng công nghệ trong quản lý vũ khí trang bị, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối về an ninh mạng.
Tổ chức Đoàn cấp cơ sở biên soạn các cẩm nang ngắn gọn hoặc video clip ngắn về cách nhận diện lừa đảo trực tuyến, tin giả và đặc biệt là kỹ năng bảo vệ bí mật quân sự, bí mật nhiệm vụ huấn luyện, tác chiến trên không gian mạng nhằm đưa “đề kháng số” vào sinh hoạt chính trị thường kỳ.
Nâng chuẩn kỹ năng số cho cán bộ Đoàn
Bàn luận sâu hơn về chuyển đổi số trong công tác Đoàn, chị Đặng Thị Mỹ Lành - Phó Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi, Cơ quan MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai nhấn mạnh, tổ chức Đoàn cần tiếp tục nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ Đoàn trong thời gian tới.
Đây là lực lượng trực tiếp tổ chức, triển khai các phong trào, hoạt động tại cơ sở; đồng thời là nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả chuyển đổi số trong công tác Đoàn. Vì vậy, việc nâng cao năng lực số không nên chỉ dừng lại ở các lớp tập huấn mang tính phổ cập, mà cần được thiết kế theo hướng chuyên sâu, thường xuyên, có kiểm tra, đánh giá và cấp chứng chỉ hoàn thành.
Chị Lành đề xuất Trung ương Đoàn nghiên cứu xây dựng các chương trình đào tạo trực tuyến bắt buộc về năng lực số dành cho cán bộ Đoàn. Mỗi cán bộ có thể chủ động học tập, cập nhật kiến thức qua nền tảng online, nhưng cần hoàn thành các học phần theo yêu cầu để đáp ứng tiêu chuẩn công tác trong tình hình mới.
Nội dung đào tạo cần tập trung vào kỹ năng ứng dụng công nghệ phục vụ tuyên truyền, quản lý đoàn viên, tổ chức phong trào, khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc.
Theo chị Lành, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi khối lượng công việc của cán bộ Đoàn hiện nay rất lớn, đặc biệt ở cấp xã, phường. Một cán bộ Đoàn có thể phải đảm nhiệm khối lượng công việc tương đương nhiều vị trí trước đây. Do đó, năng lực số không chỉ là kỹ năng bổ trợ, mà phải trở thành công cụ giúp cán bộ Đoàn nâng cao năng suất, đổi mới phương thức hoạt động và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thanh thiếu nhi.
Tuy nhiên, chị Lành cũng cho rằng việc đánh giá năng lực số của cán bộ Đoàn không nên áp dụng đại trà, máy móc, mà cần phân tầng theo điều kiện thực tế của từng khu vực, địa bàn. Chẳng hạn, tiêu chí đối với cán bộ Đoàn ở khu vực trung tâm đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới cần có thang đo phù hợp, vừa bảo đảm yêu cầu chung, vừa sát với điều kiện triển khai tại cơ sở.
Bên cạnh đó, cán bộ Đoàn phải có tinh thần học tập liên tục, cập nhật thường xuyên. Những công cụ AI hôm nay có thể còn phù hợp, nhưng ngày mai đã có thể được thay thế bằng các nền tảng mới nhanh hơn, hiệu quả hơn. Vì vậy, việc bồi dưỡng năng lực số cho cán bộ Đoàn cần được xem là quá trình lâu dài, liên tục, không phải nhiệm vụ làm một lần rồi dừng lại.
