Sự trở về ấy không ồn ào, không cần lời tán dương, mà lặng lẽ như một cách tận hiến - đặt tương lai cá nhân trong mối tương quan với tương lai của đất nước, với khát vọng góp phần nuôi dưỡng những thế hệ đi xa hơn ngày mai.
Không hối tiếc
Sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ tại Vương quốc Anh, Trần Mạnh Hà tiếp tục trở lại Xứ sở sương mù làm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Ngày lễ tốt nghiệp khép lại, phần lớn bạn bè chọn ở lại làm việc, giảng dạy tại các trường đại học lớn ở Anh và Mỹ. Riêng anh, dù đứng trước lời mời ở lại với mức thu nhập hấp dẫn, vẫn chọn con đường quay về quê hương, công tác trong môi trường đào tạo trong nước, nơi có người vợ - cũng làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Vương quốc Anh đồng hành. Với họ, trở về không phải là từ bỏ cơ hội, mà là một lựa chọn giá trị khi mang những tri thức, kinh nghiệm và trải nghiệm tích lũy được để truyền lại cho sinh viên, coi đó như một phần trách nhiệm tự nhiên của những người trẻ đã được học hành bài bản.
PGS.TS Trần Mạnh Hà bật mí, vợ chồng anh không chỉ là bạn đời, mà còn là những người đồng hành trong học thuật. Từ những năm tháng học thạc sĩ, làm luận án tiến sĩ cho đến hành trình chinh phục học hàm, họ luôn song hành, cùng nhau thảo luận các vấn đề học thuật hóc búa cho đến khi “ra được vấn đề” và là đồng tác giả nhiều công trình khoa học. Sự đồng hành ấy, với họ, chính là nền tảng vững bền nhất để đi xa trên con đường tri thức.
Quyết định ấy không lãng mạn theo nghĩa dễ dàng, mà được đánh đổi bằng những ngày làm việc kín mít, những đêm nghiên cứu kéo dài, những trách nhiệm quản lí bên cạnh các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Nhưng trong guồng quay ấy, họ chưa một lần hối tiếc. “Những người ở lại bằng cách này hay cách khác đều có sự cống hiến, đóng góp xây dựng quê hương, đất nước. Còn mình coi việc về nước làm việc, mang tri thức và những trải nghiệm tích luỹ được ở Anh quốc để truyền lại cho các thế hệ sinh viên là một phần trách nhiệm của bản thân. Và mình nghĩ rằng ở đâu mình có thể đóng góp được nhiều giá trị hơn cho cộng đồng thì chọn cống hiến ở đó”, thầy Hà nói.
Về nước, với sức trẻ tràn đầy nhiệt huyết, giàu sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, TS Trần Mạnh Hà được Học viện Ngân hàng tin tưởng, bổ nhiệm vị trí Phó trưởng phòng Đào tạo khi ở tuổi 31 và Trưởng phòng Đào tạo năm tuổi 33. Vừa làm công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học và vừa làm công tác quản lí, cuộc sống như một guồng quay không ngừng nghỉ, nhưng anh luôn quan niệm, người trẻ khi được tin tưởng, giao việc cũng đồng nghĩa với việc có cơ hội để thử thách, phát huy năng lực bản thân để đóng góp nhiều hơn cho tổ chức và cho cộng đồng.
Một dấu mốc đặc biệt trong hành trình học thuật của họ đến vào năm 2025, khi cả hai vợ chồng cùng được phong hàm Phó Giáo sư - TS Trần Ngọc Mai ở tuổi 36, TS Trần Mạnh Hà ở tuổi 38. Khoảnh khắc ấy không chỉ là sự ghi nhận cho nỗ lực cá nhân, mà còn là kết tinh của một chặng đường đồng hành bền bỉ, lặng lẽ.
Và dấu ấn quan trọng trong công tác quản lí và học thuật của PGS.Hà là việc tham mưu xây dựng bộ chuẩn đầu ra chương trình đào tạo đại học, được Học viện chính thức áp dụng cho toàn bộ chương trình đào tạo của Nhà trường từ năm 2021. Không dừng lại ở mục tiêu trang bị kiến thức chuyên môn, bộ chuẩn đầu ra này còn tích hợp có hệ thống các năng lực cốt lõi như năng lực số, tư duy phản biện, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng trong bối cảnh môi trường học tập và làm việc không ngừng biến đổi, qua đó hướng tới hình thành năng lực học tập suốt đời cho người học. “Học sâu về chuyên môn giúp sinh viên có lợi thế ban đầu khi tiếp cận nhà tuyển dụng, nhưng để đi đường dài, các em cần nhiều hơn thế”, PGS Hà chia sẻ. Trên tinh thần đó, bộ chuẩn đầu ra được thiết kế và triển khai một cách đồng bộ, lồng ghép xuyên suốt trong từng học phần, giúp sinh viên từng bước tích lũy song song kiến thức chuyên môn và các kĩ năng cần thiết. Từ chỗ chưa có thước đo cụ thể về năng lực, sinh viên nay được đánh giá dựa trên một “bộ khung” tiêu chí rõ ràng, để giảng viên các khoa, bộ môn vận dụng thống nhất trong giảng dạy và kiểm tra, đánh giá.
Giữa nhịp công việc quản lí dày đặc và những giờ đứng lớp nối tiếp, anh vẫn chắt chiu từng khoảng thời gian ngắn trong ngày để nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu khoa học. Anh tập trung nghiên cứu về Tài chính doanh nghiệp và ổn định thị trường tài chính; Tài chính quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu nhằm đưa ra những khuyến nghị khoa học, giúp các bên liên quan có thêm thông tin để đưa ra quyết định trong bối cảnh thị trường tài chính trong nước và quốc tế có nhiều biến động khó lường. Những kết quả nghiên cứu này quay trở lại làm phong phú thêm các bài giảng được anh truyền tải tới các thế hệ sinh viên.
Cùng chung nhịp điệu học thuật, PGS.TS Trần Ngọc Mai kiên định theo đuổi con đường giảng dạy gắn với nghiên cứu khoa học và các hoạt động đào tạo, tập trung vào các lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, quản trị công ty và phát triển bền vững. Công việc chuyên môn của cô trải dài từ các giờ giảng trên giảng đường, công tác hướng dẫn học viên, đến việc triển khai và tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, công bố học thuật, nhưng phía sau những đêm làm việc khuya là sự thấu hiểu và sẻ chia trọn vẹn từ người bạn đời. Mai chưa bao giờ phải giải thích về những bận rộn trong công việc, bởi chồng luôn đồng cảm và tôn trọng vợ.
Ra đi để trở về
Nhắc đến câu chuyện thu hút nhân tài, PGS.TS Trần Mạnh Hà cho rằng mỗi người trẻ đều có lựa chọn riêng. Điều quan trọng là tạo dựng một môi trường làm việc để họ được trao cơ hội, được cống hiến và được ghi nhận. Với anh, niềm hạnh phúc lớn nhất là được “ra đi để trở về”, được đóng góp và làm việc tại quê hương trong sự trân trọng và tin tưởng. Anh cũng quan điểm, dù ở trong hay ngoài nước, mọi đóng góp hướng về quê hương đều đáng trân quý.
Xuyên suốt câu chuyện, PGS Trần Ngọc Mai luôn lặng lẽ đồng thuận với những chia sẻ của chồng. Cô chưa từng nuối tiếc vì quyết định trở về sau khi tốt nghiệp Tiến sĩ tại Đại học Birmingham, bởi bên cạnh mình luôn có một người bạn đồng hành cả trong cuộc sống lẫn nghiên cứu khoa học. Không đặt nặng mục tiêu học hàm, học vị theo từng độ tuổi, cô chọn cách làm việc nghiêm túc, tích lũy tri thức để khi “độ chín” đến, mọi thành quả sẽ tự nhiên xuất hiện.
Từ lựa chọn trở về ấy không có những tuyên ngôn lớn lao hay những giãi bày phô trương. Chỉ có hai con người lặng lẽ làm việc, giảng dạy, nghiên cứu và yêu thương, như cách họ đã chọn ngay từ đầu - đặt mình trong dòng chảy chung của đất nước. Sự trở về của họ không phải là một khoảnh khắc, mà là một cam kết dài lâu - cam kết gieo tri thức, bền bỉ vun trồng những thế hệ đi xa hơn mình. Và có lẽ, chính từ những lựa chọn thầm lặng như thế, nền giáo dục được làm giàu lên từng ngày, bằng niềm tin, rằng, khi người trẻ dám quay về và ở lại, tương lai đã được gieo mầm từ hôm nay…
