Hành trình 'nói ít làm nhiều' của những người trẻ mở lối tiên phong

Bài 4: Từ vật liệu bán dẫn tạo bước đột phá cho ngành công nghiệp quốc phòng

TPO - Từ cửa hàng sửa xe nhỏ của bố, tiến sĩ trẻ đã nuôi dưỡng niềm say mê với kỹ thuật rồi bước vào con đường nghiên cứu vật liệu bán dẫn và cảm biến hồng ngoại. Với anh, mỗi công bố khoa học có sứ mệnh đặc biệt với Tổ quốc, gắn với trách nhiệm góp phần tự chủ công nghệ quốc phòng của Việt Nam.

Cảm hứng từ cửa hàng sửa xe của bố

Cơ duyên đến với lĩnh vực nghiên cứu kỹ thuật quân sự của TS. Nguyễn Văn Tuấn (SN 1990, quê ở Ninh Bình) - giảng viên bộ môn Vật lý, khoa Hóa - Lý kỹ thuật, Học viện Kỹ thuật Quân sự xuất phát từ tuổi thơ nghịch ngợm ở cửa hàng sửa xe của bố.

Bố anh lên đường nhập ngũ tuổi 17 và tham gia chiến đấu tại chiến trường Đông Nam Bộ khốc liệt. Đến năm 1974, trong một trận đánh, bố anh bị thương, 2 năm sau xuất ngũ, trở về địa phương để bắt đầu cuộc sống mới. Những năm hậu chiến đầy gian khó, mẹ anh gắn bó với nông nghiệp, còn bố anh khởi đầu với nghề sửa xe đạp rồi dần chuyển sang sửa xe máy.

Vì thế, thuở nhỏ, anh Tuấn thường được bố đưa đi chơi và cho ra cửa hàng sửa xe. Với anh, cửa hàng sửa xe không chỉ đơn thuần là nơi làm việc của bố, mà còn là một “thế giới nhỏ” đầy thú vị.

“Mình thích nghịch ngợm cũng như tò mò với những món đồ kỹ thuật, hay chi tiết cơ khí… đặc biệt thấy được sự tỉ mỉ, cẩn thận mà bố đặt vào mỗi công việc sửa xe mỗi ngày, dù với mọi người xung quanh đó chỉ là công việc mưu sinh bình thường. Chính những trải nghiệm ngày nhỏ ấy đã gieo trong mình một niềm yêu thích đặc biệt đối với kỹ thuật”, anh Tuấn chia sẻ.

z7101513930959-4fbb3d1eba96f25610a8f81e21e9d6f7-646.jpg
TS. Nguyễn Văn Tuấn là giảng viên bộ môn Vật lý, khoa Hóa - Lý kỹ thuật, Học viện Kỹ thuật Quân sự.

Sau này, khi gia đình gặp biến cố, mẹ anh đã khuyên nhủ, định hướng cho anh thi vào trường quân đội với niềm tin đó là nơi để theo đuổi trọn vẹn đam mê kỹ thuật. Khi thi đỗ vào Học viện Kỹ thuật Quân sự, anh cảm thấy như có thêm đôi cánh để bay xa hơn trong thế giới tri thức.

“Nếu như những ngày đầu bước vào quân ngũ, ước mơ của mình chỉ giản dị là được học tập, làm kỹ thuật và có một nghề nghiệp ổn định, thì sau những trải nghiệm, học hỏi và trưởng thành trong môi trường đại học, khát vọng của mình đã thay đổi.

Mình khao khát trở thành một giảng viên, một nhà khoa học, để thỏa mãn sự tò mò, tỉ mỉ thông qua việc nghiên cứu khoa học và vừa truyền đạt kiến thức cho thế hệ sau. Đồng thời, con đường này cũng cho phép mình phát huy niềm đam mê kỹ thuật bằng việc nghiên cứu, sáng tạo và phát triển những sản phẩm hữu ích, hiện hữu trong đời sống, đặc biệt trong lĩnh vực cao cấp như kỹ thuật quân sự”, tiến sĩ trẻ nói.

Ngoài ra, môi trường quân đội với tính kỷ luật, sự nghiêm túc và định hướng phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quốc phòng - an ninh cũng là chất xúc tác đặc biệt với tiến sĩ trẻ. Mỗi đề tài nghiên cứu, mỗi giờ giảng dạy không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa học thuật, mà còn gắn liền với trách nhiệm cao cả đối với đất nước.

z7101513356811-e69c482cbb8f44cf687bef3e4380aafc.jpg
z7101528670601-12b49541fb7694044a2be4c81e732815.jpg
z7101527816422-150159991d9165c18205ceeccc950962-6072.jpg
Tiến sĩ trẻ trong phòng nghiên cứu luôn sáng đèn.

“Làm giàu” kết quả nghiên cứu mới

Với tiến sĩ Tuấn, mỗi công trình nghiên cứu đều là một kỷ niệm đáng nhớ, bởi để tạo ra một kết quả khoa học có thể công bố, người nghiên cứu phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí nghiêm ngặt.

Trong lĩnh vực khoa học thực nghiệm, tính lặp lại luôn được coi trọng hàng đầu và cũng chính điều này đã để lại cho anh một trải nghiệm sâu sắc trong quá trình nghiên cứu về màng vật liệu InSb - một vật liệu bán dẫn.

Chia sẻ về quá trình đó, anh Tuấn cho biết, các kết quả ban đầu đều phù hợp với dự đoán sau khi tổng hợp tài liệu tham khảo. Tuy nhiên, đến đợt chế tạo bộ mẫu thứ hai, một sự cố bất ngờ đã xảy ra khiến hệ thống bơm chân không phải được gửi sang Đức để sửa chữa, mất hơn hai tháng mới khắc phục xong.

Khi hệ thống hoạt động trở lại, anh phải tiến hành chế tạo lại các mẫu thử, nhưng phải đến bộ mẫu thứ năm, thứ sáu kết quả mới tái lặp lại được giống với bộ mẫu ban đầu.

“Trải nghiệm này là một bài học lớn, cho mình thấy rằng nghiên cứu khoa học không chỉ là những con số hay mô phỏng trên bàn giấy, cũng không đơn giản như một cú nhấn chuột. Đằng sau mỗi kết quả là vô vàn giờ tìm kiếm tài liệu, thử nghiệm, túc trực bên thiết bị, đo đạc, phân tích, và đặc biệt là tư duy phản biện để truy tìm nguyên nhân, khắc phục sai sót nếu quá và làm giàu kết quả nghiên cứu mới, đặc biệt là những kết quả chưa được biết đến trước đó”, tiến sĩ Tuấn chia sẻ.

z7101512427810-5feb1cc06588064a06abd6303522b427.jpg
TS. Nguyễn Văn Tuấn là 1 trong 10 Gương mặt trẻ Thủ đô tiêu biểu.

Với tiến sĩ trẻ, cụm công trình nghiên cứu về vật liệu InSb là dấu mốc quan trọng và đáng nhớ nhất trong hành trình khoa học. Vật liệu InSb giữ vai trò then chốt trong việc chế tạo cảm biến hồng ngoại. Đây là một thành phần quan trọng của các hệ thống quang điện tử hiện đại. Trên thế giới, công nghệ hồng ngoại luôn được coi là lĩnh vực chiến lược hàng đầu trong phổ tác chiến điện từ.

Các cường quốc quốc phòng không ngừng đầu tư nguồn lực vào nghiên cứu, chế tạo vật liệu, phát triển công nghệ chế tạo cảm biến và hoàn thiện các giải pháp tích hợp nhằm duy trì và gia tăng lợi thế quân sự.

Tính năng vượt trội của các cảm biến quyết định trực tiếp đến hiệu quả tác chiến, do đó, các loại cảm biến hồng ngoại hiệu suất cao, đặc biệt khi được tích hợp vào vũ khí thông minh đều được quản lý rất chặt chẽ về mặt xuất khẩu và chuyển giao công nghệ.

Tại Việt Nam, mặc dù trong những năm qua đã đạt được một số thành tựu nhất định trong nghiên cứu, thiết kế và chế tạo hệ thống quang điện tử, nhưng phần tử nhạy hồng ngoại vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Điều này đặt ra một thách thức lớn trong bối cảnh hiện đại hóa quân đội theo định hướng “tinh, gọn, mạnh”, khi yêu cầu tự chủ về công nghệ và linh kiện chiến lược ngày càng trở nên cấp thiết.

“Việc làm chủ công nghệ chế tạo cảm biến hồng ngoại không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, giảm sự phụ thuộc bên ngoài mà quan trọng hơn, còn mở ra khả năng nâng cao năng lực quốc phòng, bảo đảm an ninh quốc gia và tạo bước đột phá cho ngành công nghiệp quốc phòng nước nhà”, TS. Tuấn chia sẻ.

TS Nguyễn Văn Tuấn có 1 bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, 18 bài báo khoa học đã công bố trên tạp chí khoa học quốc tế. Trong đó, 14 bài báo thuộc danh mục Q1 (4 bài là tác giả chính), 4 bài báo thuộc danh mục Q2 (1 bài là tác giả chính). 9 bài báo khoa học đã công bố trên tạp chí khoa học trong nước (4 bài là tác giả chính).

Cùng chuyên mục

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.