Hành trình 'nói ít làm nhiều' của những người trẻ mở lối tiên phong

Bài 2: Dùng AI làm sạch không khí, tiết kiệm năng lượng

TPO - Trong dòng chảy trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến thế giới xoay chuyển từng ngày, TS. Lê Duy Dũng đã và đang nghiên cứu ứng dụng công nghệ AI giúp đảm bảo chất lượng không khí trong nhà, đồng thời giúp những tòa nhà trở nên xanh hơn thông qua việc tiết kiệm năng lượng vận hành.

Làm quen với việc bị từ chối

TS. Lê Duy Dũng (34 tuổi, quê Phú Thọ) hiện công tác tại Trường Đại học Vinuni. Giai đoạn Web 2.0 bùng nổ, anh đã nhìn thấy nhiều tiềm năng của công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong tương lai.

Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Toán - Tin tại Đại học Bách khoa Hà Nội vào năm 2014 với kết quả học tập xuất sắc, anh Dũng tiếp tục hành trình nghiên cứu sinh tại Trường Tính toán và Hệ thống thông tin tại Đại học Quản lý Singapore.

Nuôi dưỡng tình yêu với nghiên cứu khoa học từ sự tò mò với Toán học, anh thường trong nhóm đứng đầu lớp, tham gia các cuộc thi lớn. Dẫu vậy, cũng có lúc anh đặt hỏi: Những kiến thức này hữu ích thế nào trong đời sống?

“Để tìm câu trả lời, tôi đăng ký tham gia các dự án nghiên cứu từ bậc cử nhân. Càng làm, tôi càng thấy kiến thức mình học không chỉ để nhận điểm cao qua môn, mà có nhiều cơ hội ứng dụng. Điều đó thúc đẩy tôi muốn đào sâu xem mình có thể làm thêm điều gì”, anh Dũng nói.

z7099663013270-763353ed291c2f76fd70d128fb092a30-3426.jpg
TS. Lê Duy Dũng hiện công tác tại Trường Đại học Vinuni.

Thách thức lớn nhất trên hành trình nghiên cứu học thuật, theo anh, đó là khả năng làm quen với việc bị từ chối và bị đánh giá thấp ý tưởng. Theo tiến sĩ trẻ, tri thức mới nằm ở rìa hiểu biết chung, không ai đánh giá hoàn hảo được một ý tưởng mới ngay từ đầu. Cơ chế phản biện có thể đưa đến nhận xét rất khắt khe, khiến bản thân người làm nghiên cứu cảm thấy công sức bị phủ nhận.

“Để giúp người phản biện tốt hơn trong việc hiểu các nghiên cứu, tôi tập trung chú ý các khía cạnh như suy nghĩ kỹ cách về cách trình bày, dự đoán các băn khoăn của người phản biện và chuẩn bị tốt nhất các thông tin quan trọng trong bản thảo; đưa ra minh chứng thuyết phục, cả thực nghiệm lẫn lý thuyết; nêu định hướng ứng dụng, có bằng chứng triển khai thực tế, nêu trường hợp cụ thể”, TS. Lê Duy Dũng nói.

Một trong những ý tưởng dự án bị nhiều lần từ chối nhất của tiến sĩ trẻ đó là “Phát triển hệ thống quản lý chất lượng không khí tiên tiến dựa trên công nghệ trí tuệ nhân tạo dành cho các phòng đa năng có nhiều người sử dụng”, nhằm tạo ra những tòa nhà xanh hơn và trong lành hơn ở Việt Nam.

Đây là dự án được theo đuổi từ năm 2022, nhưng đến 2024 nhóm của anh mới được quỹ nghiên cứu chấp nhận. Dự án được đầu tư trong thời gian 3 năm, tập trung vào việc quan trắc và quản lý chất lượng không khí trong nhà, tối ưu vận hành hệ thống điều hòa - thông gió ở không gian đông người, dùng AI dự đoán chất lượng không khí và tiêu thụ điện năng trong tương lai...

Công nghệ AI sẽ kết hợp cùng cảm biến IoT và mô phỏng số (CFD, digital twin) để đưa ra các giải pháp vận hành thông minh cho hệ thống điều hoà không khí (HVAC). Nhờ đó, có thể đồng thời tiết kiệm điện năng, giảm chi phí, và bảo vệ sức khỏe con người - đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và các không gian đông người sử dụng như văn phòng, trường học, bệnh viện.

z7099662685275-fcbc929d53df08a9a914eb1e3997f295-1857.jpg
Phòng nghiên cứu luôn sáng đèn của TS. Lê Duy Dũng.

Ngoài ra, TS. Lê Duy Dũng cũng thúc đẩy nghiên cứu cơ bản về AI và học máy, hướng nghiên cứu liên ngành như kết hợp AI với quan trắc môi trường. Anh cũng hợp tác với đồng nghiệp trong lĩnh vực vật liệu để đưa AI vào tăng tốc khám phá vật liệu mới, dùng dữ liệu và mô hình để rút ngắn thời gian tìm đặc tính và tối ưu điều kiện phản ứng tổng hợp…

Anh Dũng đã cùng cộng sự tại Trường đại học VinUni triển khai nghiên cứu về việc tích hợp AI và robot tự động trong tổng hợp vật liệu xanh, phát triển quy trình sử dụng AI để khai thác tri thức từ kho dữ liệu khoa học khổng lồ, đồng thời kết hợp robot thực nghiệm và học máy để khám phá nhanh các vật liệu mới thân thiện với môi trường.

Kết quả này giúp giảm phát thải độc hại, thay thế hóa chất nguy hiểm bằng nguyên liệu an toàn hơn, và rút ngắn đáng kể thời gian khám phá từ vài tuần xuống chỉ còn vài giờ. Chính sự giao thoa này vừa mở ra cơ hội khoa học, vừa khẳng định giá trị thực tiễn và sức ảnh hưởng rộng hơn của nghiên cứu AI tại Việt Nam.

z7099662685306-cb0064d399b401fcfbfc99d1ee80c864.jpg
z7099662521711-9de601c09836c97dcdb318110bb68d22.jpg
z7099662521712-0be40aff56d132575a8657f09071d041.jpg
TS. Lê Duy Dũng với các hoạt động nghiên cứu và giảng dạy.

Liên ngành AI với các lĩnh vực của đời sống

Là một người nghiên cứu và sống chung với nhịp chuyển động hối hả của AI, nhưng với TS. Lê Duy Dũng thường phải chậm lại.

Chậm lại để phát hiện và nghiên cứu tác động, sự kết hợp giữa AI, mô phỏng số và robot của mình trong việc góp phần giải quyết các vấn đề lớn như quan trắc, cải thiện chất lượng không khí, tiết kiệm năng lượng, phát triển vật liệu xanh, hay xây dựng các hệ thống thông minh phục vụ đời sống.

“Tôi tin rằng sự kết hợp giữa AI và định hướng phát triển bền vững sẽ mở ra những tác động lâu dài, không chỉ tạo ra tri thức mới, mà quan trọng hơn là mang lại giải pháp thực tiễn cho cộng đồng, từ không gian sống trong lành hơn đến ngành công nghiệp xanh, bền vững và có trách nhiệm hơn với môi trường”, TS. Dũng chia sẻ.

Nghiên cứu liên ngành còn là cơ hội để tiến sĩ trẻ học hỏi nhiều hơn từ đồng nghiệp của mình và chia sẻ ngược lại về AI. Theo anh, nghiên cứu liên ngành là quá trình phối hợp tốn thời gian và đòi hỏi các bên thật sự nghiêm túc và tâm huyết.

“Có khi đồng nghiệp chuyên về vật liệu không tin kết quả AI, lúc ấy, tôi phải hiểu họ coi trọng điều gì, rồi đưa AI vào tạo ra giá trị ấy. Khi đã hiểu được “ngôn ngữ” của nhau, bài toán còn lại là xác định cần giải gì và giải thế nào”, TS. Dũng nói.

z7099662521688-f300e0e64f9d761198af52dbbedacd9c.jpg
z7099663013272-6e226908f1322bc4c5edc00c9c187a8e.jpg
z7099663013271-d3ee80f362d3e32a26f507eb7ccd29ed.jpg
TS. Lê Duy Dũng cùng các học giả trong nước và quốc tế.

Theo anh Dũng, ngoài giao tiếp và nhận thức giá trị lẫn nhau, cơ quan cấp kinh phí nên đưa ra các bài toán lớn, yêu cầu nhóm phải có chuyên gia đa lĩnh vực. Tuy nhiên, trong cái chung, phải có cái riêng.

Một trong những thách thức lớn nhất mà anh từng đối diện chính là cảm giác so sánh bản thân với thành công của người khác.

“Dần dần tôi nhận ra, mỗi người có một hành trình riêng, không ai giống ai. Tôi chọn cách tập trung vào những gì mình đang theo đuổi, tin tưởng vào định hướng nghiên cứu mà bản thân thấy có ý nghĩa, và kiên trì với nó. Khi làm được như vậy, tôi không còn bị áp lực bởi sự so sánh nữa, mà tìm lại được niềm vui, sự bền bỉ và cả động lực để tiếp tục gắn bó với con đường khoa học”, TS. Lê Duy Dũng chia sẻ.

Trong tương lai gần, tiến sĩ trẻ mong muốn mở rộng nghiên cứu theo hướng hàn lâm thực chiến, gắn kết chặt chẽ hơn với thực tiễn.

Cụ thể, anh sẽ tích cực tìm kiếm và xây dựng mối quan hệ hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp để những kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại trên các công bố khoa học, mà có thể được ứng dụng vào đời sống, giải quyết những vấn đề cụ thể của xã hội.

Anh tin rằng, chỉ khi khoa học bước ra ngoài phòng thí nghiệm và chạm tới thực tiễn, nó mới thực sự phát huy hết giá trị.

Với phương châm sống cho đi để tiếp nối, TS. Lê Duy Dũng luôn muốn lan tỏa những giá trị đó đến người khác, đặc biệt là thế hệ trẻ, để họ cũng có cơ hội phát triển và tiếp tục tạo nên những điều tốt đẹp cho cộng đồng.

TS. Lê Duy Dũng là một trong 10 tài năng trẻ nhận Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2025. Anh đã có 5 bài báo khoa học được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế thuộc danh mục Q1 (3 bài là tác giả chính); 21 bài báo khoa học đã công bố trên hội thảo khoa học quốc tế, trong đó 12 bài báo đăng trên hội thảo quốc tế Q1, 6 bài báo đăng trên hội thảo quốc tế Q2… Anh là người chủ trì 4 chương trình, dự án, đề tài nghiên cứu khoa học.

Cùng chuyên mục

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.